Ndryshimi mes inspektimeve të "Agostini"

9 bytes added ,  9 vjet më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
|-
|}
<!--</div>-->
'''Shën Agostini''' ([[Latinishtja|lat]]. ''Aurelius Augustinus Hipponensis '', [[Tagaste]], [[Numidia]], [[13 nëntor]] [[354]] — [[Hipona]], [[Numidia]], [[28 gusht]] [[430]]) ishte [[Filozofia|filozof]], [[Ipeshkvi|peshkop]] në [[Hippo Regius]], dhe [[Teologjia|teolog]]; [[át kishe]], [[doktor i kishës]] dhe [[Shenjtori|shenjtor]] i [[Kisha katolike romake|kishës katolike]]. Ai është shenjtori mbrojtës i [[Urdhëri agostinian|Urdhërit fetar agostinian]] dhe i disa vendeve. Vepra e tij e njohur ''"Confessiones"'', ("[[Rrëfimet (Shën Agostini)|Rrëfimet]]") quhet shpesh vetë-jetëshkrimi i parë perëndimor dhe lexohet ende nëpër botë.
 
'''Shën Agostini''' ([[Latinishtja|lat]]. ''Aurelius Augustinus Hipponensis '', [[Tagaste]], [[Numidia]], [[13 nëntor]] [[354]] — [[Hipona]], [[Numidia]], [[28 gusht]] [[430]]) ishte [[Filozofia|filozof]], [[Ipeshkvi|peshkop]] në [[Hippo Regius]], dhe [[Teologjia|teolog]] ; [[át kishe]], [[doktor i kishës]] dhe [[Shenjtori|shenjtor]] i [[Kisha katolike romake|kishës katolike]]. Ai është shenjtori mbrojtës i [[UrdhëriUrdhri agostinian|UrdhëritUrdhrit fetar agostinian]] dhe i disa vendeve. Vepra e tij e njohur ''"Confessiones"'', ("[[Rrëfimet (Shën Agostini)|Rrëfimet]]") quhet shpesh vetë-jetëshkrimi i parë perëndimor dhe lexohet ende nëpër botë.
==Jeta==
Agostini lindi në vitin [[354]] në [[Tagaste]] një qytet provincial në [[provinca|Provincën]] [[Numidia]]. Qyteti sot quhet [[Souk-Arrhas]] dhe ndodhet në [[Algjeria|Algjeri]]. Kur lindi iu dha emri '''[[Aurelio Agostino]]'''. Ai lindi pas konvertimit të perandorit [[Konstantin]] në fenë e [[krishtërimi|krishterë]]. Në këtë periudhë, [[Afrika e veriut]] do ti nënshtrohej gjithnjë e më shumë ndikimit të kulturës së krishterë greke, ndërsa ndikimi i kulturës latine do të dobësohej. Kisha e krishterë në Numidia ishte e ndarë në shumë grupe dhe rryma besimi në rivalitet me njëra-tjetrën.
 
== Jeta ==
Babai i tij quhej Patricius, ishte qytetar romak, nëpunës i respektuar në administratën romake, dhe pronar i vogël tokash në [[Tagaste]]. Babai ishte [[Paganizmi|pagan]], por u [[pagëzimi|pagëzua]] i krishterë pak para vdekjes. Babai ishte shumë i rreptë dhe nuk pati kurrë marrëdhënie krejt të hapura me [[Shën Monika|Monikën]] ose [[Agostini]]n. Por ai ndikoi shumë në formimin e Agostinit duke e mësuar të admironte klasikët e letërsisë latine, gjë e cila e ndihmoi shumë Agostinin gjatë aktivitetit të tij si shkrimtar.
Agostini lindi në vitin [[354]] në [[Tagaste]] një qytet provincial në [[provinca|Provincën]] [[Numidia]]. Qyteti sot quhet [[Souk-Arrhas]] dhe ndodhet në [[Algjeria|Algjeri]]. Kur lindi iu dha emri '''[[Aurelio Agostino]]'''. Ai lindi pas konvertimit të perandorit [[Konstantin]] në fenë e [[krishtërimikrishterimi|krishterë]]. Në këtë periudhë, [[Afrika e veriut]] do ti nënshtrohej gjithnjë e më shumë ndikimit të kulturës së krishterë greke, ndërsa ndikimi i kulturës latine do të dobësohej. Kisha e krishterë në Numidia ishte e ndarë në shumë grupe dhe rryma besimi në rivalitet me njëra-tjetrën.
 
Babai i tij quhej Patricius, ishte qytetar romak, nëpunës i respektuar në administratën romake, dhe pronar i vogël tokash në [[Tagaste]]. Babai ishte [[Paganizmi|pagan]], por u [[pagëzimi|pagëzua]] i krishterë pak para vdekjes. Babai ishte shumë i rreptë dhe nuk pati kurrë marrëdhënie krejt të hapura me [[Shën Monika|Monikën]] ose [[Agostini]]n. Por ai ndikoi shumë në formimin e Agostinit duke e mësuar të admironte klasikët e letërsisë latine, gjë e cila e ndihmoi shumë Agostinin gjatë aktivitetit të tij si shkrimtar.
Nëna, [[Shën Monika|Monika]] (në literaturë ndeshet edhe me emrat Monica, Monnica) ishte e krishterë. Monika konsiderohet në traditën e krishterë si nëna perfekte. Ajo do të luajë një rol të veçantë në jetën e Agostinit dhe të vëllezërve dhe motrave të tij. Dihet se Agostini kishte të paktën një vëlla, [[Navigius]] dhe një motër e cila vdiq si virgjëreshë e bekuar, një formë e vjetër e jetës si murgeshë. Ajo nuk e pagëzoi djalin e sapolindur, por u kujdes që ai të merrte mësime mbi fenë e krishterë. Kur Agostini u sëmur shumë rëndë gjatë fëmijërisë, ai u lut që të pagëzohej i krishter, por ai u shërua përpara se të kryhej pagëzimi dhe kërkoi që të shtyhej pagëzimi për më vonë. Kjo nuk ishte e pazakontë për atë kohë, kur njerëzit përpiqeshin që ta shtynin pagëzimin nga frika se ata mund të bënin mëkate pas pagëzimit.
 
Nëna, [[Shën Monika|Monika]] (në literaturë ndeshet edhe me emrat Monica, Monnica) ishte e krishterë. Monika konsiderohet në traditën e krishterë si nëna perfekte. Ajo do të luajë një rol të veçantë në jetën e Agostinit dhe të vëllezërve dhe motrave të tij. Dihet se Agostini kishte të paktën një vëlla, [[Navigius]] dhe një motër e cila vdiq si virgjëreshë e bekuar, një formë e vjetër e jetës si murgeshë. Ajo nuk e pagëzoi djalin e sapolindur, por u kujdes që ai të merrte mësime mbi fenë e krishterë. Kur Agostini u sëmur shumë rëndë gjatë fëmijërisë, ai u lut që të pagëzohej i krishterkrishterë, por ai u shërua përpara se të kryhej pagëzimi dhe kërkoi që të shtyhej pagëzimi për më vonë. Kjo nuk ishte e pazakontë për atë kohë, kur njerëzit përpiqeshin që ta shtynin pagëzimin nga frika se ata mund të bënin mëkate pas pagëzimit.
Mësimet e para i mori në [[Tagaste]] dhe më vonë në [[Madaura]]. Ai mësoi [[latinishtja|latinisht]], ndërsa njohuritë në gjuhën [[greqishtja e vjetër|greke]] i mbetën të kufizuara. Në vitin [[370]] u dërgua të përfundonte arsimin në [[Kartagjena|Kartagjenë]]. Ai dëshironte të punonte si jurist dhe për këtë arsye ai do të studiojë [[retorika|retorikë]] nga viti [[372]] deri në vitin [[375]]. Në këtë kohë i vdiq babai.
 
Mësimet e para i mori në [[Tagaste]] dhe më vonë në [[Madaura]]. Ai mësoi [[latinishtja|latinisht]], ndërsa njohuritë në gjuhën [[greqishtja e vjetër|greke]] i mbetën të kufizuara. Në vitin [[370]] u dërgua të përfundonte arsimin në [[Kartagjena|Kartagjenë]]. Ai dëshironte të punonte si jurist dhe për këtë arsye ai do të studiojë [[retorika|retorikë]] nga viti [[372]] deri në vitin [[375]]. Në këtë kohë i vdiq babai.
Pasi lexoi librin "[[Hortensis]]" (ky libër ka humbur dhe nuk dihet përmbajtja e tij) të [[juristi]]t, [[politikani]]t, [[oratori]]t dhe [[shkrimtari]]t [[Roma|romak]], [[Cicero]] ([[106]]-[[43]] [[p.e.s.]]), Agostini filloi të interesohet për [[filozofia|filozofinë]]. Ai studiojë midis të tjerash veprat e [[Platoni]]t dhe që nga viti [[373]], ai dhe shoku i tij [[Honoratus]] filluan të ndjekin [[Manichaeism]], një sekt i krishterë i cili mendonte se bota shpirtërore ishte e krijuar nga [[Zoti]] ndërsa ajo materiale ishte krijuar nga [[E Keqja]]. Augustini hodhi poshtë shumicën e besimit të krishterë të marrë nga nëna. Në fund të studimeve ai hoqi dorë nga [[jurisprudenca]] dhe iu kushtua mësimdhënies së retorikës. Ai filloi të jepte mësime në retorikë dhe gramatikë në vitin [[375]] dhe vazhdoi kështu për 9 vjet.
 
Pasi lexoi librin "[[Hortensis]]" (ky libër ka humbur dhe nuk dihet përmbajtja e tij) të [[juristi]]t, [[politikani]]t, [[oratori]]t dhe [[shkrimtari]]t [[Roma|romak]], [[Cicero]] ([[106]]-[[43]] [[p.e.s.]]), Agostini filloi të interesohet për [[filozofia|filozofinë]]. Ai studiojë midis të tjerash veprat e [[Platoni]]t dhe që nga viti [[373]], ai dhe shoku i tij [[Honoratus]] filluan të ndjekin [[Manichaeism]], një sekt i krishterë i cili mendonte se bota shpirtërore ishte e krijuar nga [[Zoti]] ndërsa ajo materiale ishte krijuar nga [[E Keqja]]. Augustini hodhi poshtë shumicën e besimit të krishterë të marrë nga nëna. Në fund të studimeve ai hoqi dorë nga [[jurisprudenca]] dhe iu kushtua mësimdhënies së retorikës. Ai filloi të jepte mësime në retorikë dhe gramatikë në vitin [[375]] dhe vazhdoi kështu për 9 vjet.
Agostini mendohet se ishte një burrë i pashëm, dhe në moshën 18-të vjeçare (viti [[372]]) ai u njoh me një grua të re në [[Kartagjena|Kartagjenë]]. Ata bashkëjetuan për 14 vjet. Shumica në atë kohë e konsideronin [[bashkëjetesa|bashkëjetesën]] si një mënyrë të jetuari të pranueshme. Nga bashkëjetesa u lindi një djalë, [[Adeodatus]] në vitin [[373]]. Adeodatus vdiq në vitin [[389]]. Agostini u nda nga kjo grua në vitin [[386]].
 
Agostini mendohet se ishte një burrë i pashëm, dhe në moshën 18-të vjeçare (viti [[372]]) ai u njoh me një grua të re në [[Kartagjena|Kartagjenë]]. Ata bashkëjetuan për 14 vjet. Shumica në atë kohë e konsideronin [[bashkëjetesa|bashkëjetesën]] si një mënyrë të jetuari të pranueshme. Nga bashkëjetesa u lindi një djalë, [[Adeodatus]] në vitin [[373]]. Adeodatus vdiq në vitin [[389]]. Agostini u nda nga kjo grua në vitin [[386]].
 
[[Figura:Sainte Monique.jpg|thumb|200px|Shën Agostini dhe Monika, nga [[Ari Shefer]]]]
 
== Veprimtaria në Itali ==
Agustini dha mësime në [[Filozofia|filozofi]] dhe [[Retorika|retorikë]] në [[Thagaste]] dhe [[Kartagjena]], por ai dëshironte që të shkonte në [[Roma|Romë]] sepse ai besonte se atje ushtronin artin e tyre mjeshtërit më të mirë dhe të shkëlqyer të retorikës. Në vitin [[383]] Agustini, kundër dëshirës së nënës së tij, u vendos në [[Roma|Romë]] për të hapur një shkollë për mësimin e retorikës. Nëna e tij [[Monika]] shkoi bashkë me të dhe u vendos me banim në [[Roma|Romë]]. Agustini u zhgënjye shumë me shkollat romake të cilat ai i vlerësoi si apatike (të mërzitshme). Po ashtu nxënësit e tij ndërronin shpesh mësues për të mos paguar për orët e mësimit. Miqtë e tij të besimit [[manichean]] e njohën me [[Prefekti|prefektin]] e [[Roma|Qytetit të Romës]], [[Symmachus]], të cilit i ishte kërkuar të gjente një profesor të retorikës për oborrin perandorak në [[Mediolanum]] (qyteti i sotëm i [[Milano]]s).
 
Nëna e tij i bënte presion që ai të martohej. Agustini vendosi të ndiqte këshillën e nënës dhe të martohej. Për këtë arsye ai i dha fund bashkëjetesës me gruan me të cilën kishte bashkëjetuar për 14 vjet. Megjithëse bashkëjetesa pranohej nga shumica e njerëzve, ai nuk mund të martohej me të pas një marrëdhënie të tillë. Djali i tij, [[Adeodatusi]], qëndroi me të, ndërsa nëna e djalit u kthye në [[Afrika veriore|Afrikën veriore]]. Nëna e Agustinit rregulloi martesën e Agustinit me një vajzë në përputhje me pozitën shoqërore të familjes, por Agustini duhej të priste 2 vjet meqënëse vajza ishte ende e re. Agustini menjëherë filloi të bashkëjetonte me një grua tjetër. Në këtë kohë, Agustini i [[Hippo]]s do të hartonte lutjen e tij më të famshme: "Më jep dëlirësi dhe vetpërmbajtje, por jo akoma" [da mihi castitatem et continentiam, sed noli modo] (Rrëfimet, VIII. vii (17)).
 
== Mendimi teologjik dhe filozofik ==
Agostini pyeste veten :
* ''Nëse ka Zot, që është i mirë dhe do të mirën për krijesat e tij, atëherë përse lejon që të jetë e keqja dhe dhimbja ?'',
* ''Përse njeriu bën të keqen ?''
Ka dy shtysa për të cilat Agostini kërkoi të gjente një përgjigje për këto dy pyetje:
* para kthimit në krishterim, Agostini përkrahi [[manekizmi]]n, ku "e keqja" është parimi që ka krijuar botën ;
* vlerëson jetën e [[Jezu Krishti]]t, i cili i nënshtrohet me dashje së keqes.
Shtysa e fundit ka pasoja të tjera të rëndësishme:
* ''Po atëhere Perëndia, që është i përsosur, a mund t´i nënshtrohet së keqes ?''
* ''Dhe nëse kjo ndodh, a është Ai ende Perëndi?''
Agostini besonte që ka dy lloje të këqiash :''e keqja metafizike'' dhe ''e keqja fizike'' (trupore).
 
=== Në vepra ===
 
=== Çështja e së keqes ===
 
==== E keqja metafizike ====
 
==== E keqja trupore ====
 
=== Liria e njeriut ===
 
=== Kërkimi i së vërtetës ===
 
== Veprat ==
 
== Letrat ==
== Ndikimet, shpjegimet dhe teoritë ==
[[Skeda:Hierarkia_e_rendit.jpg|thumb|left|250px|Në majë të hierarkisë qëndron Zoti dhe gjithçka është e orientuar kah Ai. E liga rrjedh kur gjërat prishin këtë rend dhe orientohet tjetërkah.]]
Duke analizuar më tej vullnetin mëkatar, Augustini ngre nocionin se vullneti është i lirë, por duke u larguar nga Zoti, bëhet skllav i objektit të ri dashurisë. Kështu, duke u larguar nga Zoti dhe duke u përqendruar në para, njeriu bëhet skllav i pasurisë. Këtu kemi të bëjmë me një hierarki të re të përkohshme sepse gjithçka që nuk është e orientuar drejt Zotit është e prirë të dështojë. Augustini vetë ofron si shembull Perandorinë Romake jo të krishterë, që kishte në majë të hierarkisë madhështinë romake dhe për atë arsye nuk mund të ekzistonte pambarim dhe u desh të dështojë.
 
== Thënie nga Sh. Agostini ==
* "Sepse në Ty na ke krijuar, dhe e paqetë është zemra jonë, derisa të qetësohet në Ty".
: ''Rrëfimet'' - libri I.
* "A ka ndonjë gjë në mua, Zot e Perëndia ime, që mund të të rroki Ty? A të rrokin qielli dhe toka, që Ti i ke krijuar, me të cilat më ke krijuar edhe mua? Apo është e kundërta kështu, ngaqë pa Ty asgjë nuk mund të jetë, që gjithçka që është, të rrok Ty".
: ''Rrëfimet'' - libri I.
* "Ku atëherë duhet unë të të thërras Ty, kur unë jam që me kohë në Ty" ?"
: ''Rrëfimet'' - libri I.
 
 
[[Kategoria:Afrikano veriorë]]
[[CategoryKategoria:At kishe|Agostini]]
[[CategoryKategoria:Doktorë kishe|Agostini]]
[[CategoryKategoria:Filozofë të krishterë]]
[[Kategoria:Krishter]]
[[Kategoria:Lindje 354]]
[[CategoryKategoria:Neoplatonistë]]
[[Kategoria:Shenjtorë|Augustini]]
[[Kategoria:Shenjtorë katolikë|Augustini]]
[[Kategoria:Shenjtorë ortodoksë|Augustini]]
[[CategoryKategoria:Shkrimtarë të krishterë]]
[[CategoryKategoria:Teologë]]
[[Kategoria:Vdekje 430]]
 
[[Category:Filozofë të krishterë]]
[[Category:Shkrimtarë të krishterë]]
[[Category:At kishe|Agostini]]
[[Category:Doktorë kishe|Agostini]]
[[Category:Neoplatonistë]]
[[Category:Filozofë të krishterë]]
[[Category:Teologë]]
 
[[af:Augustinus]]