Dallime mes rishikimeve të "Hardhia e rrushit"

'''Çepat''' janë degëzat/llastarët që sapo kanë kaluar moshën njëvjeçare, të cilat janë të vendosura mbi krahët ose kordonet e hardhisë, por që janë të shkurtuar nëpërmjet gërshërëve të krasitjes në gjatësinë e 2 deri në 4 sythave dimërore. Sythet dimërore përfaqësojnë sythet e prodhimit të vitit në vazhdim.Çepat zakonisht përdoren për tipet e krasitjeve të shkurtëra ose edhe ato të përzierat. Nëse një çep ka dy sythe dimërore do të thotë se sythi i bazës që ndodhet më afër krahut apo kordonit,do të shërbeje për formimin e çepit të vitit të ardhshëm, ndërsa ai i majës do të përfaqësojë shamentën e cila në fund të vegjetacionit gjatë krasitjeve dimërore hiqet fare.
 
6.==Sythet==
Sythat zhvillohen nga sqetulla e gjetheve të një llastari të ri dhe maturohen në shamentën njëvjeçare. Ato përfaqësojne në miniaturë llastarët e ardhshëm të cilat ndodhen në majën rritëse të tyre. Ato kanë formë ovale ose të rrumbullakët dhe zakonisht janë të rrethuara me luspa.
Sythat zhvillohen nga sqetulla
Sythat klasifikohën sipas:
e gjetheve të një llastari të ri
A*Kohës së çeljes
dhe maturohen në shamentën
B*Funksionit që ato kanë në bimë.
njëvjeçare. Ato përfaqësojne në
Sythat klasifikohën sipas:
miniaturë llastarët e ardhshëm
A*Kohës së çeljes
të cilat ndodhen në majën rritëse
B*Funksionit që ato kanë në bimë.
të tyre. Ato kanë formë ovale
Sipas kohës së çeljes ato klasifikohën në tre grupe që janë
ose të rrumbullakët dhe zakonisht
1.*Sytha me zgjim normal;
janë të rrethuara me luspa.
2.*Sytha me zgjim të parakohshëm;
Sythat klasifikohën sipas:
3.*Sytha të fjetur.
*Kohës së çeljes
1.Sytha me zgjim normal, janë sytha që lindin gjatë pranverës në sqetullat e gjetheve të llastarve të vitit të kaluar, që zhvillohen
*Funksionit që ato kanë në bimë.
gjatë vegjetacionit. Ato kalojnë fazën e qetësisë dimërore dhe çelin në pranverë duke dhënë llastarët e rinj dhe lulesat që përfaqësojnë veshulet e ardhshëm.
Sythat klasifikohën sipas:
2.Sytha me zgjim të parakohshëm,janë sytha që lindin në sqetullat e gjetheve të llastarëve ekzistues, të cilat shpërthejnë po brënda atij viti,duke dhënë llastar të rinj mbi llastarin e parë, ose ndryshe quhen llastar sqetullorë.
*Kohës së çeljes
Sipas funksionit që ato kanë në bimë, sythat klasifikohën në këto kategori, që janë: 1.*Sythe dimërore
*Funksionit që ato kanë në bimë.
2.*Sythe verore ose sqetullorë
Sipas kohës së çeljes ato
3.*Sythe të fjetura.
klasifikohën në tre grupe që janë
Hardhia nuk ka sythe mitake ashtu siç kanë pemët frutore, agrumet dhe ulliri.
*Sytha me zgjim normal;
1.Sythat dimërore, është organi kryesor i rritjes dhe i zhvillimit të hardhisë sipas cikleve jetësore. Sythi dimëror është një organ i përbërë. Pjesët përbërëse të një sythi janë:
*Sytha me zgjim të parakohshëm;
a.Shtrati i sythit
*Sytha të fjetur.
b.Llastari i ardhshëm
Sytha me zgjim normal, janë
c.Veshulet e ardhshëm;
sytha që lindin gjatë pranverës
d.Sythat anësore
në sqetullat e gjetheve të
Mbulesa e mbrojtese e sythit Pas çeljes nga sythi dimërore veç llastarit kryesor i cili ka prioritet në rritjen e tije, propabiliteti
llastarve të vitit të kaluar, që zhvillohen
është të çelin dhe të zhvillohen edhe sythet e tjerë anësore.Kjo varet më tepër nga kushtet agroklimaterike dhe mënyrat e
gjatë vegjetacionit. Ato
kultivimit.Nga pikpamja anatomike,sythi dimëror praktikisht është i përzier sepse krahas llastarëve vegjetativë, në të janë të vendosura
kalojnë fazën e qetësisë
edhe lulesat të cilat përfaqesojnë veshulet e ardhshëm.
dimërore dhe çelin në pranverë
2.Sythat verore ose sqetullor,është sythi që zhvillohet në Zakonishtkohe pas daljes së llastarit kryesore,atëhere këto sythe mund
duke dhënë llastarët e rinj dhe
të japin veshule, llastarë dhe të drunjëzohen para se të hynë në qetësinë dimërore duke u kthyer në shamenta dytësore (mbi shamentat e para). Në sqetullën e këtyre llastarëve, po ashtu edhe në sqetullën e gjetheve diferencohet nga një këto sythe çelin kur kushtet agroklimaterike dhe shërbimet agroteknike janë në nivele të mira, si dhe kur llastarit kryesore i’u keputet maja rritëse Nëse ato dalin shpejt,ose e thënë ndryshe pak syth dimëror, që përfaqeson një element prodhues për vitin e ardhshëm
lulesat që përfaqësojnë veshulet
3.Sythat e fjetura, formohen nga sythet anësore të sythit dimëror, të cilat nuk janë zgjuar ende gjatë vegjetacionit. Ato kalojnë në gjëndje të fjetur dhe aty qëndrojnë për shumë vite me radhë. Këto sythe gjënden në pjeset shumëvjeçare të hardhisë(cung, krahë, kordon, etj)dhe në rast se bimës i pritet një krahë/kordon nga sythet fjetëse zakonisht lindin një ose më shumë sythe të fjetura duke dhënë llastarë të fuqishëm që quhen thithakë. Thithakët praktikisht shërbejnë për:
e ardhshëm.
1.*Të zëvendësuar pjesët (krahët, kordonet) e humbura të kurorës.
Sytha me zgjim të parakohshëm,
2.*Për uljen e lartësisë së kurores.
janë sytha që lindin në
3.*Për të zëvendësuar boshllëqet me individë të rinj nëpërmjet realizimit të shumzimit me anë të përpanjave, etj.
sqetullat e gjetheve të
Sythat e diferencuara brënda një sezoni zakonisht nuk çelin në të njëjtin sezon. Ato pas rënies natyrale të gjetheve,hynë në fazën e qetësisë dimërore dhe çelin në pranverë.Ka disa raste që çelja e sytheve mund të bëhet edhe brënda sezonit. Bymimi/fryerja e sytheve në një llastar nuk ndodh menjëherë në të njëjtën kohë. Më parë fryhen ato të majës, më pas ato të mesit dhe më pas ato që janë më afër bazës
llastarëve ekzistues, të cilat
Çelja e parakohshme e sythave nuk duhet stimuluar, sepse ato ndikojnë negativisht në çrregullimet fiziologjike të bimëve, degradimin biologjik dhe mplakjen e parakohshme të tyre.
shpërthejnë po brënda atij viti,
duke dhënë llastar të rinj mbi llastarin
e parë, ose ndryshe quhen
llastar sqetullorë.
Sipas funksionit që ato
kanë në bimë, sythat klasifikohën
në këto kategori, që janë:
*Sythe dimërore
*Sythe verore ose sqetullorë
*Sythe të fjetura.
Hardhia nuk ka sythe
mitake ashtu siç kanë pemëtt
frutore, agrumet dhe ulliri.
Sythat dimërore, është organi
kryesor i rritjes dhe i zhvillimit
të hardhisë sipas cikleve
jetësore. Sythi dimëror është
një organ i përbërë. Pjesët përbërëse
të një sythi janë:
Shtrati i sythit
Llastari i ardhshëm
Veshulet e ardhshëm;
Sythat anësore
Mbulesa e mbrojtese e sythit
Pas çeljes nga sythi dimërore
veç llastarit kryesor i cili ka prioritet
në rritjen e tije, propabiliteti
është të çelin dhe të zhvillohen
edhe sythet e tjerë anësore.
Kjo varet më tepër nga kushtet
agroklimaterike dhe mënyrat e
kultivimit.
Nga pikpamja anatomike,
sythi dimëror praktikisht është i
përzier sepse krahas llastarëve
vegjetativë, në të janë të vendosura
edhe lulesat të cilat përfaqesojnë
veshulet e ardhshëm.
Sythat verore ose sqetullor,
është sythi që zhvillohet në
Zakonishtkohe pas daljes së llastarit kryesore,
atëhere këto sythe mund
të japin veshule, llastarë dhe të
drunjëzohen para se të hynë në
qetësinë dimërore duke u kthyer
në shamenta dytësore (mbi
shamentat e para). Në sqetullën
e këtyre llastarëve, po
ashtu edhe në sqetullën e
gjetheve diferencohet nga një
këto sythe çelin kur kushtet
agroklimaterike dhe shërbimet
agroteknike janë në nivele
të mira, si dhe kur llastarit
kryesore i’u keputet maja rritëse
Nëse ato dalin shpejt,
ose e thënë ndryshe pak syth dimëror, që përfaqeson një
element prodhues për vitin e
ardhshëm
Sythat e fjetura, formohen
nga sythet anësore të sythit
dimëror, të cilat nuk janë zgjuar
ende gjatë vegjetacionit. Ato
kalojnë në gjëndje të fjetur dhe
aty qëndrojnë për shumë vite
me radhë. Këto sythe gjënden
në pjeset shumëvjeçare të hardhisë
(cung, krahë, kordon, etj)
dhe në rast se bimës i pritet një
krahë/kordon nga sythet
fjetëse zakonisht lindin një ose
më shumë sythe të fjetura duke
dhënë llastarë të fuqishëm që
quhen thithakë. Thithakët praktikisht
shërbejnë për:
*Të zëvendësuar pjesët (krahët, kordonet) e humbura të kurorës.
*Për uljen e lartësisë së kurores.
*Për të zëvendësuar
boshllëqet me individë të rinj nëpërmjet realizimit të shumzimit me anë të përpanjave, etj.
Sythat e diferencuara brënda
një sezoni zakonisht nuk çelin
në të njëjtin sezon. Ato pas
rënies natyrale të gjetheve,
hynë në fazën e qetësisë
dimërore dhe çelin në pranverë.
Ka disa raste që çelja e sytheve
mund të bëhet edhe brënda
sezonit. Bymimi/fryerja e sytheve në një llastar nuk
ndodh menjëherë në të njëjtën
kohë. Më parë fryhen ato të
majës, më pas ato të mesit dhe
më pas ato që janë më afër bazës
Çelja e parakohshme e sythave
nuk duhet stimuluar, sepse
ato ndikojnë negativisht në çrregullimet
fiziologjike të bimëve, degradimin biologjik
dhe mplakjen e parakohshme të tyre.
 
==Llastaret==
Anonymous user