Ndryshimi mes inspektimeve të "Republika Jugafrikane"

v
r2.7.3) (Roboti: Duke redaktuar diq:Afrika Verocidiq:Afrikaya Veroci; Ndryshime kozmetike
v (r2.7.3) (Roboti: Duke redaktuar pam:South Africapam:Mauling Africa)
v (r2.7.3) (Roboti: Duke redaktuar diq:Afrika Verocidiq:Afrikaya Veroci; Ndryshime kozmetike)
Në vitin 1910 [[Britania e Madhe]] e shpallë këtë vend si “Dominion” i pavarur i Komunueltit. Në këtë union të “bardhët” gjithnjë e më shumë e ndienin vetën të rrezikuar nga popullsia vendase dhe për këtë filluan të ndjekin politikë e Aparteidit (=të ndarë), politikë e cila ju siguronte dominimi sipas ideologjisë së [[Hendrik Frensch Verwoerd]]. Në zgjedhjet më 26 maj 1948 si kryeministër emërohet [[Daniel François Malan]] i cili punonte për instalimin e një sistemi ku do të dominonin të “bardhët”.
 
Si pasojë e këtij sistemi vije edhe deri tek masakra në Sharpenville, pas së cilës vendet tjera afrikane e kritikojnë këtë vend për politikë raciste. Më 31 Maj 1961, Unioni Afrikan largohet nga Komunvelti [[Britania e Madhe|Britanik]] dhe thirret “Republika e Afrikës Jugore”. Që nga viti 1976 vendi përfshihet nga kryengritjet e popullsisë zezake, gjatë viteve 1985 – 1986 shpallet “qarkullimi i kufizuar” e më 1990 gjendja e jashtëzakonshme.
[[Frederik Willem de Klerk]] i cili ishte kryeministër gjatë viteve 1990 – 1994, vendos që të ndalojë politikën e aparteidit. Në bazë të kësaj politike lirohet nga burgu 27 vjeçar prijësi i zezakëve [[Nelson Mandela]] i cili më vonë zgjidhet edhe si kryetar shteti.
[[Skeda:ApartheidSignEnglishAfrikaans.jpg|thumb|Shenja "vetëm për të bardhët"]]
Afrika Jugore është që nga viti [[1961]] zyrtarisht republikë, mirëpo funksionimi i saj si sistem i vërtet ka filluar që nga zhdukja e Aparteidit në prill të [[1994]]-ës. Një komision është duke punuar për prezantimin e të vërtetës së ndodhive gjatë kohës së Aparteidit.
 
Pjesa legjislative e qeverisjes përbëhet nga dy dhoma, dhoma parlamentare ku të deleguarit (400 anëtarë) zgjidhen sipas principit të përbërjes dhe nga dhoma e këshillit nacional të provincave (90 anëtarë, secila provincë prezantohet me 10 anëtarë)
 
Presidenti (Kryetari i shtetit) ka funksionin e kryetarit të shtetit si dhe të shefit të qeverisë dhe zgjidhe çdo 5 vjet nga kuvendi nacional. Nën ndërkohë president është [[Thabo Mbeki]] sikurse paraardhësi i tij [[Nelson Mandela]] anëtarë të partisë që luftuan Aparteidin të quajtur Afrikan National Congress – ANC (Kongresi Nacional Afrikanë).
 
== Njësitë administrative ==
== Gjeografia ==
[[Skeda:South_Africa-NLT_Landsat7.png|thumb|Nga sateliti]]
Sipërfaqja e përgjithshme e Republikës Jugore Afrikane së bashku me ishullin Princ Eduard është 1,219,912 km<sup>2</sup>, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 29 00 '''V''', 24 00 '''L'''.
 
Vija bregdetare e Afrikës së Jugut është 2,798 km e gjatë ndërsa kufiri tokësorë 4,862 km i gjatë.
 
[[Klima]] e në Afrikën e Jugut është oqeanike e ndryshueshme. Përgjatë bregdeti mbretëron një klimë sub-tropikale me ditë të ngrohta dhe net të ftohta
 
Rrafshnalta e gjerë e brendshme e Afrikës së Jugut përfundon në rrafshnaltën me male dhe terene shkëmbore si dhe rrypinë e ngushtë bregdetarë. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregdetit të oqeanit Atlantik dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 3,408 metrave në vendin e quajtur "Njesuthi" ([[Gjuha Angleze|ang.]]:Njesuthi) në pjesën lindore në kufi me [[Lesoto]]n.
{{kryesore|Demografia e Afrikës Jugore}}
[[Skeda:South-africa-demography.png|thumb|Rritja e popullsis]]
Popullsia në këtë vend është e larmishme. Është vendlindja e shumë fiseve paraardhës të njeriut, e [[Holandë|holandezëve]], [[Gjermanë|gjermanëve]], [[Francezë|francezëve]], [[Azia|aziatikëve]] , [[Anglezë|anglezëve]] dhe e pasardhësve të tyre që vijën nga përzieja e këtyre popujve. Edhe për nga struktura sociale është e larmishme ku vlen të theksohet se edhe pas aparteidi, grupet e ndryshme sociale jetojnë më shpesh të izoluar se së bashku.
 
Mese 58% e Afrikës Jugore deri në vitin [[2002]] ka qenë e urbanizuar dhe dendësia e popullsisë në [[janar]] të [[2003]]-së ishte 37 banorë për km<sup>2</sup>. Përqindja e rritjes së popullsisë përbrenda vitit arrin shifrën 0.8% ndërsa vdekshmëria e fëmijëve 6,9%. Për 1523 banorë shërben një mjek ndërsa shkalla e analfabetizmit është diku 85%. Jeta mesatare është 46 vjet për femra dhe një vit më pakë për meshkuj (këtu shihet ndikimi i HIV-it).
[[da:Sydafrika]]
[[de:Südafrika]]
[[diq:AfrikaAfrikaya Veroci]]
[[dsb:Pódpołdnjowa Afrika]]
[[dv:ދެކުނު އެފްރިކާ]]