Dallime mes rishikimeve të "Teksasi"

416 bytes added ,  8 vjet më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
No edit summary
No edit summary
<!-- Qeverisja -->
|Guvernator = Rick Perry (R)
|Senatorë = KayJohn Bailey HutchisonCornyn <br> JohnTed CornynCruz
<!-- Sipërfaqja -->
|Sipërfaqja = 696.241
 
== Historia ==
Dokumenti i parë historik qëkaqë ka të bëjë me Teksasin është një hartë e Bregut të Gjirit e krijuar më 1519 nga hulumtuesi spanjoll Alonso Alvarez de Pineda. Nëntë vjet më vonë, hulumtuesi spanjoll Aalto Nunez Cabeza de Vaca dhe grupi i tij qe iu mbyt anija u bënë evropianët e parë në atë që është tani Texas.
 
Fuqitë evropiane e injoruan zonën derisa rastësisht u vendosën atje në vitin 1685. Llogaritjet e gabuara nga Rene Robert Cavelier de La Salle rezultuan në krijimin nga ana e tij të kolonisë Fort Saint Louis në gjirin e Matagordës dhe jo përgjatë lumit Misisipi siç mendonte ai. Kolonia zgjati vetëm katër vjet para se të dorëzohej ndaj kushteve të vështira dhe vendasve jomiqësorë.
Edhe pse Álvarez de Pineda pohoi zonë që tani përbëhet Teksasit për Spanja në 1519, zgjidhje e parë evropian nuk është krijuar deri në 1682, kur René-Robert Cavelier, Sieur de La Salle gabimisht themeluar koloni e tij në frëngjisht, Fort Saint Louis, pranë Matagorda gjirin e në vend e në gojën e lumit Misisipi. Koloni ishte jetëshkurtër, por prania e tij autoritetet spanjolle të motivuar për të filluar aktivitetin e zgjidhjes. Disa misione janë themeluar në Lindjen e Teksasit, por ishin të braktisur në 1691. Njëzet vjet më vonë, i shqetësuar me praninë e frëngjisht në Luiziana fqinje, autoritetet spanjolle përsëri u përpoq të kolonizoj Teksasit. Gjatë 110 viteve të ardhshme, Spanja themeluar fshatra të shumta, presidios, dhe misione në krahinë. Settlers përballur me disa sulme të shpeshta nga fiset vendase, duke përfshirë Apache Lipan, Comanche, dhe Karankawa, dhe kufijtë e krahinës ishin të diskutueshëm shpesh, me Francën dhe Shtetet e Bashkuara të dy duke pretenduar pronësinë mbi të gjitha e Teksasit.
 
Në vitin 1690 autoritetet spanjolle, të shqetësuara se Franca paraqiste një kërcënim konkurrues, ndërtuan disa misione në Teksasin Lindor. Pas rezistencës nga amerikanët vendas, misionarët spanjollë u kthyen në Meksikë. Kur francezët filluan të vendoseshin në Luiziana, kryesisht në pjesën jugore të shtetit, në 1716 autoritetet spanjolle iu përgjigjën duke ngritur një seri të re të misioneve në Texasin Lindor. Dy vjet më vonë, ata krijuan San Antonion, si venbanimin e parë civil spanjoll në këtë zonë.
 
Armiqësia e fiseve vendase dhe distanca nga kolonitë e afërta spanjolle i dekurajuar kolonët të lëviznin në zonë. Ajo ishte një nga provincat më pak të populluara të Spanjës së Re. Në vitin 1749, Traktati i paqes i spanjollëve me Apachet Lipanë zemëroi shumë fise, duke përfshirë Comanche, Tonkawa, dhe Hasinai. Comanche nënshkroi një traktat me Spanjën në 1785 dhe më vonë ndihmoi për të mposhtur fiset Apache Lipanë dhe Karankawa. Me misionet e shumta të krijuara, priftërinjtë udhëhoqën një shndërrim paqësor të shumicës së fiseve në të krishterë. Deri në fund të shekullit të 18-të vetëm disa fise nomade nuk ishin konvertuar në të krishterë.
 
Kur Lufta meksikane e Pavarësisë përfundoi në 1821, Teksas u bë pjesë e shtetit të ri Meksikë. Për të inkurajuar zgjidhje, autoritetet meksikane lejuar emigracionit nga Shtetet e Bashkuara, dhe nga 1834, u llogarit se mbi 30.000 Anglos jetuar në Teksas, [1] në krahasim me vetëm 7.800 Meksikë. [2] Pjesërisht në përgjigje të transformimin e qeverisë meksikane për të një Qeveria centralizuar nga një model federaliste, ardhurve nisi Texian Revolucionit të Teksasit në tetor 1835. Revolucioni përfundoi në prill 1836, kur presidenti meksikan Antonio López de Santa Anna u kapur pas Beteja e San Jacinto. Për nëntë vitet e ardhshme, Texas qeverisur veten si një shtet i pavarur, Republikës së Teksasit. Në 1845, Texas ishte aneksuar Shtetet e Bashkuara, duke u bërë shteti 28. Gjatë e vendosur për të mbrojtur skllavërinë, Texas deklaruar shkëputjen e saj nga Shtetet e Bashkuara në 1861 për t'u bashkuar me Shtetet aleate të Amerikës. Disa nga betejat e Luftës Civile Amerikane u luftuan në Teksas, por shumica regjimente të Teksasit shërbyer në pjesë të tjera të vendit. Kur mbaroi lufta në 1865, Texas ishte subjekt i rindërtimit deri Vitet 1870.
 
== Gjeografia ==
Teksasit është shteti i dytë më i madh i SHBA, pas [[Alaska|Alaskës]], me një sipërfaqe prej 694.241 kilometra katrorë. AjoAi është 10% më i mëdhamadh sesase Franca dhe pothuajse dy herë më i mëdhamadh sise Gjermania apo Japonia,. edheNëse psedo ajo renditetishte enjë 27shtet i botëpavarur, vetëm në mesin e ndarjeve vend nga madhësia. NëseTeksasi do të ishte njështeti vend,i Texas40-të do i jetëmadh e madhebotë pas 40 [[Kili]]t dhe [[Zambia]]s.
 
TexasTeksasi ështëndodhet në pjesën jug-qendrore e Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Tre nga kufijtë e sajtij janë të përcaktuar nga lumenjtë. Lumi Rio Grande formon njenjë kufi natyror me shtetet meksikanmeksikane të Chihuahua, Coahuila, Nuevo León, dhe Tamaulipas në jug. Lumi i Kuq formon njenjë kufi natyror me [[Oklahoma|Oklahomën]] dhe [[Arkansas]]in në veri. Lumi Sabine formon njenjë kufi natyror me [[Luiziana|Luizianën]] me lindje. TexasKatrori lypverior i rrugëveTeksasit ka një kufi lindor me Oklahoma në 100 ° W, një kufirindhe verior me OklahomaOklahomën në N 36 ° 30verior 'dhe një kufi perëndimor me [[New Mexico|Nju Meksikon]]. 103 ° W.Qyteti [[El Paso]] shtrihet në informacionetskajin perëndimore shtetitperëndimor 32 ° N dhe Rio Grandeshtetit. [72]
 
<!--
Me 10 rajonet klimatike, 14 rajone të tokës, dhe 11 rajone të veçantë ekologjike, klasifikimi rajonal bëhet problematik me dallimet në tokë, topografi, gjeologji, shirat, dhe komunitetet bimore dhe shtazore. [91] Një sistem klasifikimi i ndan të Teksasit, në juglindje me qëllim që të perëndim , në vijim: Gjiri Bregdetare Plains, Ministri i Brendshëm Lowlands, Great Plains, dhe pellgun dhe Range Provinca. Bregdetare Gjirit rajon Plains përfundon rreth Gjirit të Meksikës në pjesën juglindore të shtetit. Bimësinë në këtë rajon përbëhet nga pineywoods trasha. Rajon Lowlands brendshëm përbëhet nga kodrina të butë në tokë kodrinore pyllezuar është pjesë e madhe-pyll pishe dru i fortë. Rajon Great Plains në Teksas qendrore ndodhet në bisht tigani përfshin përmes shtetit në vendin e shtetit kodër pranë Austin. Ky rajon është i dominuar nga egër dhe stepë. Në perëndim ekstreme shtetit, është pellgun e shtetit dhe Range Provinca. Më komplekse e rajoneve, kjo zonë përfshin Sand Hills, Plateau Stockton, lugina shkretëtirë, shpatet malore dhe të pyllëzuar grasslands shkretëtirë.
 
 
Madhësia Texas dhe histori unike e bën lidhjen e saj rajonale të diskutueshme. Varësisht nga burimi, ajo mund të konsiderohet në mënyrë të drejtë ose të dy një apo shtet Jugore Jugperëndimore. Diversitet të gjerë gjeografike, ekonomike dhe kulturore brenda vetë shtetit ndalon kategorizimi të thjeshtë të shtetit në një rajon të tërë të njohur të Shtetet e Bashkuara. Lindore, Qendrore dhe e Veriut rajone të Teksasit kanë një shoqatë të fuqishme me Jugut amerikan sesa me Jugperëndimore. Tjerët, të tilla si tani West Texas dhe Texas pjesë e Jugut më shumë ngjashmëri me të fundit.
 
-->
 
== Demografia ==
<!--
Që nga 2009, shteti ka një popullsi të llogaritur prej 24.782.302, një rritje prej 1,97% nga viti paraprak dhe 16,1% që nga viti 2000. [108] Norma shtetit e rritjes natyrore (Lindje - Vdekje) që nga regjistrimi i fundit ishte 1.389.275 njerëz, emigracionin nga jashtë Shteteve të Bashkuara ka rezultuar në një rritje neto prej 801.576 njerëz, dhe migrimi brenda vendit prodhuar një rritje neto prej 451.910 njerëz. [2] Në 2004, shteti kishte 3.5 milion banorëve të huaj të lindur (15,6 për qind e popullsisë shtetit), prej të cilave rreth 1.2 milionë janë emigrantë të paligjshëm. Texas nga 2000-2006 kishte rritje më të shpejtë shkalla e emigrantëve të paligjshëm në vend. [109]
 
Popullsia e Teksasit është 34,8 persons/km² e cila është pak më e lartë se sa dendësia mesatare e popullsisë SHBA si një e tërë, në 31 persona/km². Në kontrast, ndërsa Texas dhe Franca janë të ngjashme me madhësi gjeografikisht, vend evropian ka një dendësi të popullsisë 110 persona/km².
-->
 
Dy të tretat e popullsisë gjithë TexansTeksasit jetojnëjetonnjëzonat zonë tëe qyteteve të mëdha të tilla si [[Houston|Hjuston]]. Zona metropolitane Dallas-Fort Worth Metropolitan Area është më ie madhpopulluara në Teksas. Ndërsa Houston është ligjërisht i qytetitqytetii mëdhamadh në Teksas dhe qyteti i katërt më i madh në Shtetet e Bashkuara, Dallas-Fort Worth konglomerat është shumë më e madhe se Houston dhe përreth të gjitha zonat suburbane.
 
{{ShtetatShtetet Federale të Amerikës}}
 
[[Kategoria:Texas| ]]