Ndryshimi mes inspektimeve të "Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut"

ska përmbledhje të redaktimeve
v (Bot: Fixing dyfishtë përcjellëse tek Mbretëria e Bashkuar e Britanisë dhe Irlandës së Veriut)
 
#RIDREJTO [[Mbretëria e Bashkuar e Britanisë dhe Irlandës së Veriut]]
{{Ky Artikull|Në këtë artikull flitet për '''Britaninë e Madhe''', kjo temë ka disa kuptime. Shiko këtu: [[Britania e Madhe (kthjellim)]]}}
{{ShtetPrototip
| EMRIISHTETIT = United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
| EMRI NË SHQIP = Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut
| EMRIRASADHANORE = Mbretërisë së Bashkuar
| SKEDA_FLAMURI = Flag of the United Kingdom.svg
| SKEDA_EMBLEMA = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg
| SKEDA_EMBLEMA_MADHESIA = 90px
| SKEDA_HARTA = EU-United Kingdom.svg
| SKEDA_HARTA_GJERESI = 250x250px
| MOTO_KOMBETARE = Dieu et mon droit
| HIMNI_KOMBETARE = [[God Save the Queen]]
| HIMNI_KOMBETARE_KENGA = United States Navy Band - God Save the Queen.ogg
| KRYEQYTETI = [[Londra]]
| KRYEQYTETI_LOCACIONI =
| QYTETI ME I MADH = [[Londra]]
| GJUHAZYRTARE = [[Gjuha angleze|Anglisht]]
| QEVERIA = Monarki konstitucionale-parlamentare
| KRYEMINISTRI = Kryeministri
| KRYETARI = Mbretresha
| EMRIIKRYEMINISTRIT = [[David Cameron]]
| EMRIIKRYETARIT = [[Elizabeth II]]
| DITAEPAVARESISE =
| SIPERFAQJA = 243,610
| SIPERFAQJA_VENDI = 80
| SIPERFAQJA_UJE = 1.34 %
| KUFIA = km
| ZEE = km²
| POPULLSIA = 62 262 000
| POPULLSIA_E_VITIT = 2010
| POPULLSIA_VENDI = 22
| POPULLSIA_DENDESIA = 255.6
| BPV =
| BPV_E_VITIT =
| BPV_PER_BANORE =
| IZHN = 0.849
| IZHN_I_VITIT = 2010
| IZHN_VENDI = 26
| VALUTA = [[]]
| ZONA_KOHORE = [[UTC]]
| ZONA_KOHORE_NE_VERE = [[UTC+1]]
| CCTLD = [[.uk]]
| SHENJE_DALLUESE = GB
| KODI_TELEFONIK = 44
| PREFIKSI_RADIOFONIK =
| KODI_ISO = GB
| ANETAR E =
| ANETAR =
}}
'''Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës Veriore''' ([[Gjuha Angleze|Anglisht]]: ''United Kingdom of Great Britain and Northen Ireland ('''UK'''))'', shpesh e njohur si '''Mbretëria e Bashkuar''',ose '''Britania'''<ref>See [[British Isles (terminology)]] for further explanation of the usage of the term "Britain" in geographical and political contexts.</ref>
është një vend ishullor i pavarur<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/eb/article-9110750/United-Kingdom|title=Encyclopaedia Britannica |quote=Island country located off the north-western coast of mainland Europe|accessdate=2007-09-25}}</ref><ref name="Countries">{{cite web |url=http://www.number-10.gov.uk/output/Page823.asp |title=Countries within a country |author=www.number-10.gov.uk |accessdate=2007-06-13|quote=Countries within a country}}</ref>, i cili gjindet afër bregdetit veri-perëndimor të Europës kontinentale.
Mbretëria e Bashkuar u krijua nga bashkimi politik i [[Anglia|Anglisë]], [[Irlanda Veriore|Irlandës Veriore]], [[Skocia|Skocisë]] dhe [[Uells]]it dhe përfshin ishullin britanik, pjesën veri-lindore të ishullit të [[Irlanda|Irlandës]] dhe shumë ishuj më të vegjël. [[Irlanda Veriore]] është pjesa e vetme e Mbretërisë së Bashkuar që ka kufi tokësor (me Irlandën).<ref>{{Cite web
| url = http://www.eu2005.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&c=Page&cid=1115141709899/
| title = Member States: United Kingdom
| accessmonthday = [[May 29]]
| accessyear = [[2006]]
| publisher = UK Presidency of the EU 2005
}}</ref> Veçmas këtij kufiri tokësor, Mbretëria e Bashkuar rrethohet nga [[Oqeani Atlantik]], [[Deti i Veriut]], [[Kanali Anglez]] dhe [[Deti i Irlandës]].
Mbretëria e Bashkuar është [[Demokraci|Demokraci Parlamentare]] me qeverinë në [[Londra|Londër]], kryeqyteti. Është [[monarki kushtetuese]] ku mbretëresha Elizabeta II është kreu i shtetit. Territoret mbretërore të Ishulljve të Kanalit dhe [[Ishulli i Man|Ishullit të Man]], formalisht prona të kurorës, nuk janë pjesë e Mbretërisë së Bashkuar por janë në [[bashkim kurorash]] me të .<ref>{{cite web|url=http://www.gov.uk/government/publications/crown-dependencies-jersey-guernsey-and-the-isle-of-man|title=UK gov explanation of names}}</ref>Mbretëria e Bashkuar përfshin katrëmbëdhjetë territore të jashtme,<ref>{{cite web |url=http://www.ukba.homeoffice.gov.uk/britishcitizenship/othernationality/britishoverseasterritories|title=UK Overseas Territories|accessdate=2007-04-20}}</ref> çka mbetet nga [[Perandoria Britanike|Perandorisë Britanike]], e cila në kulmin e saj mbulonte pothuajse çerekun e botës; kjo e bën perandorinë më të madhe në histori. Si një rezultat direkt i perandorisë, ndikimi britanik mund të vërehet në gjuhën dhe kulturën e dhjetëra shteteve përreth globit, si [[Kanada]]ja, [[Australia]], [[Zelanda e Re]], [[India]], [[Republika Jugafrikane|Afrika Jugore]], [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës]], dhe vende të tjera me më pak ndikim në botë. Madhëria e Saj, Mbretëresha Elizabeta II mbetet kreu i shtetit të mbretërive të [[Komonuelthi]]t. Mbretëria e Bashkuar është një vend i zhvilluar, e cila renditet e pesta me GDP dhe vendi i gjashtë në botë kah zhvillimi ekonomik.
Mbretëria e Bashkuar ishte fuqia më e madhë botërore gjatë shekujve XIX dhe XX,<ref>{{cite book |last=Ferguson|first=Niall |year=2004 |title=Empire, The rise and demise of the British world order and the lessons for global power |publisher=Basic Books|id=ISBN 0-465-02328-2}}</ref> por humbja ekonomike e dy luftërave botërore dhe mohimi i perandorisë së saj në gjysmën e dytë të shekullit XX zvogëloi rolin e saj kryesues në çështjet botërore. Sidoqoftë, Britania e Madhe ka ndikim të fortë ekonomik, kulturor, ushtarak dhe politik si dhe është një fuqi bërthamore, vendi i dytë në NATO dhe i katërti në botë për nga shpenzimet ushtarake. Është anëtare e përhershme e [[Këshilli_i_Sigurimit_i_Organizatës_së_Kombeve_të_Bashkuara|Këshillit të Sigurimit]], dhe është anëtare e [[G8]], [[NATO]], [[Bashkimi Europian|Bashkimit Europian]] dhe [[Komonuelthi|Komonuelthit të Kombeve]].
== Historia ==
[[Skeda:British Empire 1897.jpg|parapamje|350px|Shtrirja e Perandorisë Britanike.]]
{{Kryesor|Historia e Mbretërisë së Bashkuar}}
[[Anglia]] dhe [[Skocia]] ekzistonin si vende të ndara sovrane dhe të pavarura me monarkët e tyre dhe struktura politike qysh nga shekulli IX. Principata, dikur e pavarur, e Uellsit ra nën kontrollin e monarkëve Anglezë nga [[Statuti i Rhuddlanit]] më 1284, por u aneksua formalisht ose u "bashkua" me Anglinë nën dy "Ligjet e Uellsit" të vitit [[1535]] dhe [[1542]]. Edhe pse Mbreti Skocez, [[James VI]], u bë edhe mbreti i [[Anglia|Anglisë]] më 1603, duke krijuar kështu "bashkim personal" mes dy mbretërive, Anglia (me gjithë Uellsin) dhe Skocia mbetën të ndara deri kur [[Traktati i Unionit]] u pranua një shekull më vonë dhe u vu në zbatim nga "Aktet e Unionit 1707". Aktet e Unionit, të miratuara nga Parlametet e Anglisë dhe Skocisë respektivisht, krijuan një bashkim politik në formën e një Mbretërie të Bashkuar të Britanisë së Madhe.<ref>{{cite web |url=http://personal.pitnet.net/primarysources/act.html |title=The Treaty (or Act) of Union, 1707 |publisher= |accessdate=2006-05-15}}</ref>
Akti i Unionit 1800 bashkoi Mbretërine e Britanisë së Madhe me [[Irlanda|Mbretërinë e Irlandës]], e cila gradualisht ishte vënë nën sundimin Anglez mes viteve 1541 dhe 1691, duke formuar kështu ''Mbretërinë e Britanisë së Madhe dhe Irlandës'' më 1801.<ref>{{cite web |url=http://www.actofunion.ac.uk/actofunion.htm#act | title=The Act of Union |publisher=Act of Union Virtual Library |accessdate=2006-05-15}}</ref>
Gjatë shekullit të mëpasshëm Britania e Madhe luajti rol të rëndësishëm në zhvillimin e idealeve perëndimore të Demokracisë Parlamentare me kontribute të rëndësishme në [[Literatura|letërsi]], [[Art]] dhe [[Shkencë]].<ref>{{cite book |last=Ferguson |first=Niall |authorlink=Niall Ferguson |year=2003 |title=Empire: The Rise and Demise of the British World Order |publisher=Basic Books |id=ISBN 0-465-02328-2}}</ref> Revolucioni Industrail, i nisur dhe drejtuar nga Britania e Madhe e transformoi vendin. Gjatë kësaj periudhe, si Fuqitë e tjera botërore, Britania e Madhe u angazhua në shfrytëzim kolonial, përfshirë tregtimin e skllevërve, megjithëse miratimi i "Aktit të tregtimit të skllevërve" i vitit 1807 e bëri Britaninë e Madhe vendin e parë në botë që ndalonte këtë tregti.
== Politika ==
{{Kryesor|Sistemi shtetëror në Mbretërinë e Bashkuar}}
Mbretëria e Bashkuar është [[Monarki]] Kushtetuese ku kreu i shtetit është Mbretëresha Elizabeta II; Monarku i Britanisë është njëkohësisht kreu i shtetit i pesëmbëdhjetë vendeve të tjera të [[Komonuelthi]]t (ang.: ''Commonwealth''), duke e vënë Britaninë e Madhe në një bashkim personal me këto vende. Kurora Britanike ha sovranitet mbi [[Ishulli i Man|Ishullin e Man]]-it, si dhe qarqeve ndihmëssherife të [[Jersey|Xhersit]] dhe [[Guernsey|Guernsit]]. Bashkërisht, këto vende njihen si "Vendet e Kurorës", vende pronë të Monarkisë Britanike, por jo edhe pjesë e Mbretërisë së Bashkuar. Ato nuk janë pjesë e [[BE|Bashkimit Europian]]. Sidoqoftë, Parlamenti Britanik ka autoritet të vendosë ligje për këto vende, ndërsa Qeveria Britanike kujdeset për politikën e jashtme dhe mbrojtjen e tyre.
Mbretëria e Bashkuar ka katërmbëdhjetë territore të jashtme detare rreth botës, territoret e fundit të mbetura nga [[Perandoria Britanike]]. Këto territore nuk konsiderohen pjesë të Britanisë, por në shumicën e rasteve, popullata vendase ka nënshtetësi britanike dhe të drejtën për vendbanim në Mbretërinë e Bashkuar.
Mbretëria e Bashkuar ka një sistem parlamentar të qeverisjes që bazohet në tradita të forta demokratike: Sistemi Westminister është huazuar në dhjetëra shtete rreth botës — trashëgimi e [[Perandoria Britanike|perandorisë]].
Kushtetuta e Britanisë drejton strukturën juridike të vendit, e cila përbëhet thuajse plotësisht në burime të shkruara, përfshirë statutet, klasin e ligjit dhe traktatet internacionale. Për shkak se nuk ka diferencë teknike mes statuteve të zakonshme dhe ligjit të konsideruar "ligj kushtetues", Parlamenti Britanik mund të kryeejë "reforma kushtetuese" thjesht duke miratuar "Akte të Parlamentit", pra ka fuqi politike që të ndryshojë pothuajse çdo element të shkruar ose të pashkruar të kushtetutës. Sidoqoftë, asnjë parlament nuk mund të miratojë ligje që parlamenti i mëpasëm nuk mund të ndryshojë. Britania e Madhe është një nga tre vendet e mbetura në botë që nuk ka kushtetutë të shkruar (dy vendet e tjera janë [[Zelanda e Re]] dhe [[Izraeli]]).
Posti i kryeministrit, kreut të ekzekutivit, i përket liderit të partisë politike që arrin të fitojë besimin e shumicës në parlament. Kryeministri dhe kabineti i tij emërtohen formalisht nga monarku për të formuar "Qeverinë e Madhërisë së saj". Sidoqoftë, kryeministri zgjedh kabinetin dhe me konventë, Mbretëresha respekton zgjedhjet e kryeministrit. Kabineti tradicionalisht përzgjidhet nga anëtarët e partisë së kryeministrit. Fuqia ekzekutive ushtrohet nga kryeministri dhe Kabineti, të cilët betohen në Këshillin Konfidencial të Madhërisë së saj, dhe bëhen ministra të Kurorës. [[David Cameron]] MP, lider i [[Partia Laburiste|Partisë Laburiste]] ka qenë kryeministër nga 11 maji 2010.
== Ndarja administrative ==
{{Kryesor|Njësitë shtetrore të Britanisë së Madhe}}
Britania e Madhe ka katër njësi shtetërore dhe në nivel të tyre bëhet administrimi i mbretërisë përderisa në nivel qëndror shqyrtohen çështjet që kanë të bëjnë me marrëdhëniet e jashtme dhe disa të drejta për punë të brendshme që kanë të bëjnë me rregullimin e marrdhënieve ndërshtetërore të njësive të saj.
* [[Anglia]]
* [[Skocia]]
* [[Irlanda Veriore]]
* [[Uellsi]]
== Gjeografia ==
{{Kryesor|Gjeografia e Britanisë së Madhe}}
Sipërfaqja e përgjithshme e Britanisë është 244,820 km<sup>2</sup> dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike 54 00 '''V''', 2 00 '''L'''. 3,230 km<sup>2</sup> të kësaj sipërfaqeje janë ujore ndërsa 241,590 km<sup>2</sup> tokë me një vijë bregdetare prej 12,429 kilometrave.
Klima është e ndikuar nga rrymat e ajrit të shkaktuara në oqean dhe kryesisht mbizotëron një mot i vranët pothuaj se gjatë tërë vitit.
Relievi i Britanisë përbëhet kryesisht nga një terren malor i ulët dhe nga rrafshi bregdetar. Në pjesët lindore dhe juglindore, terreni është më shkëmbor. Pika më e ulët e Britanisë gjendet nën nivelin e detit 4 metra në Fens (ang.:The Fens) dhe më e larta 1’343 metra mbi nivelin e detit, në [[Ben Nevis]], në pjesën perëndimore të vendit.
== Ekonomia ==
{{Kryesor|Ekonomia e Mbretërisë së Bashkuar}}
[[Skeda:RentUSAGerFraBri.png|parapamje|320px|Krahasimi i [[BPV|Prodhimit të Brendshëm Bruto]] pro kapite të Francës, Gjermanisë, Britanisë së Madhe dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës që nga viti 1825 deri në vitin 1975.]]
'''Britania e Madhe''' njihet si fuqi e madhe ekonomike botërore. Në zhvillimin e tillë ekonomik ka ndikuar pozita gjeografike në Oqeanin Atlantik, lidhshmëria e mirë me botën, shfaqja e parë e revolucionit industrial dhe baza relativisht e mirë në pasuritë nëntokësore. Këto përparësi janë manifestuar në zhvillimin e detarisë, të tregtisë dhe në zgjerimin e influencës së saj në vise të ndryshme koloniale, duke sjellë Britaninë e Madhe në një pozitë tejet të favorshme ekonomike. Në përpjekjet për koloni arrin që të konkurrojë Spanjën, Portugalinë, Holandën dhe Francën, që kanë pasur po këto aspirata, dhe të sigurojë dominimin në det, duke ushtruar kështu ndikim në afro një të katërtën e botës. Në sajë të botës koloniale, shfrytëzimit të tyre qindvjeçar fillon faza më e rëndësishme e zhvillimit të shtetit. Në intensifikimin ekonomik pa dyshim rëndësi të veçantë kanë pasur edhe zhvillimet e reja teknike që prodhimtarisë i kanë dhënë një dinamikë më të madhe. Procesi i industrializimit ka pasur mbështetje në pasuritë e drurit, qymyrit, mineralit të hekurit dhe lëndëve të para të sjella prej kolonive. Ecuria ekonomike, dinamika e tregut të brendshëm dhe atij të jashtëm në shekullin e XIX e afirmuan Anglinë si “punishte të botës”, duke i mundësuar të jetë edhe faktor vendimtar në ekonominë dhe politikën botërore. Në gjysmën e parë të shekullit të kaluar është nxjerrë prej xeheroreve të saj më tepër qymyr, mineral hekuri, zink, plumb dhe bakër, është prodhuar më tepër gizë, makina dhe tekstil se sa në të gjitha shtetet e botës. Në këtë fazë të zhvillimit ekonomia e Britanisë së Madhe i ofron aq shumë ekonomisë botërore, sa që në një mënyrë ka përcaktuar profilin e saj ekonomik. Shumëllojshmëria e degëve industriale, bota e gjerë koloniale, fuqia e parë detare dhe bankare në botë janë disa nga karakteristikat themelore të ekonomisë së këtij shteti në shekullin XIX, që mund të quhet edhe shekulli anglez. Britania e madhe për një kohë të gjatë ka qenë shteti i parë industrial në botë. Kapitali i grumbulluar ka mundësuar të investojë në ekonominë e shumë shteteve të cilat i kanë sjellë fitime shumë më të mëdha.
== Demografia ==
{{Kryesor|Demografia e Mbretërisë së Bashkuar}}
[[Skeda:United-Kingdom-demography.png|parapamje|300px|Lëvizja e popullsisë]]
Britania e Madhe me sipërfaqe prej 244.00 km², radhitet në kategorinë e shteteve me madhësi mesatare, por për nga numri i popullsisë është një ndër shtete e para në kontinentin e Evropës. Numri i popullsisë gjatë shekujve ka ndryshuar. Kështu në vitin 1800 Britania e Madhe ka pasur 10 milionë banorë, 75 vite më vonë, përkatësisht 1875, janë shtuar në 30 milionë banorë. Në censusin e vitit 1921 Britania e Madhe ka pasur 40 milionë banorë. Ndërsa sipas regjistrimit të fundit të popullsisë Britania e Madhe ka 59.739.000 dhe me këtë numër është radhitur, pas Rusisë dhe Gjermanisë në vendin e tretë në Evropë. Pjesën dërrmuese të popullsisë e përbëjnë anglezët me 80%, skocezët me 10%, irlandezët me 4% uellsianët me 2% dhe të huaj 4%.
== Kultura ==
{{Kryesor|Kultura e Mbretërisë së Bashkuar}}
Origjina e Britanisë së Madhe si bashkim politik i përbërë nga ish-shtete të pavarura ka rezultuar në ruajtjen e kulturave të ndryshme në secilin nga shtetet e saj
''Për më shumë shihni artukujt, [[Kultura e Anglisë]], [[Kultura e Skocisë]], [[Kultura e Uellsit]], [[Kultura e Irlandës Veriore]].''
=== Kinematografia ===
{{Kryesor|Kinematografia e Britanisë së Madhe}}
Britania e Madhe ka pasur shumë ndikim në zhvillimin e kinematografisë, [[Ealing Studios]] pretendojnë të jenë Studioja më e vjetër në Botë. Duke lënë anash prodhimet e suksesshme dhe të rëndësishme, industria karakterizohet me një debat për identitetin e saj, dhe ndikimin e [[Hollywood|kinematografisë amerikane]] dhe Europiane.
=== Letërsia ===
{{Kryesor|Letërsia në Britaninë e Madhe}}
 
[[Skeda:Robert burns.jpg|parapamje|upright|[[Robert Burns]]]]
Poeti dhe dramaturgu i njohur Anglez [[William Shakespeare]] njihet si dramaturgu më i madh i të gjitha kohërave.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/eb/article-9109536 |title=Encyclopedia Britannica article on Shakespeare |accessdate=2006-02-26}}</ref><ref>{{cite web |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761562101/Shakespeare.html |title=MSN Encarta Encyclopedia article on Shakespeare |accessdate=2006-02-26}}</ref><ref>{{cite web |url=http://columbia.thefreedictionary.com/Shakespeare,+William |title=Columbia Electronic Encyclopedia article on Shakespeare |accessdate=2006-02-26}}</ref>
Ndër poetët Anglez më të vjetër janë [[Geoffrey of Monmouth]], [[Geoffrey Chaucer]], dhe [[Thomas Malory]]. Në shekullin XVIII, [[Samuel Richardson]] shpesh konsiderohet ta ketë zbuluar novelën moderne. Risi të tjera erdhën në shekullin XIX nga [[Jane Austen]], [[Brontë|Motrat Brontë]], [[Charles Dickens]], [[Thomas Hardy]] etj. Ndër shkrimtarët e shekullit XX janë [[H. G. Wells]], [[D. H. Lawrence]], [[Virginia Woolf]], [[George Orwell]] dhe [[John Betjeman]]. Së fundmi edhe shkrimtarja e serive [[Harry Potter]] [[J.K.Rowling]] ka fituar popullaritetin e [[J.R.R. Tolkien]].
Kontributet e [[Skocia|Skocisë]] përfshijnë shkrimtarin detektiv [[Arthur Conan Doyle]], [[Sir Walter Scott]], [[Robert Louis Stevenson]] dhe [[Robert Burns]].
=== Media ===
{{Kryesor|Media në Britaninë e Madhe}}
Rëndësia e [[Gjuha Angleze|gjuhës angleze]] u jep mediave britanike dimensione internacionale.
<br />
=== Muzika ===
{{Kryesor|Muzika Britanike}}
==== Muzika Klasike ====
[[Kompozitor]]ë të njohur nga Britania e Madhe janë: [[William Byrd]], [[Henry Purcell]], [[Sir Edward Elgar]], [[Sir Arthur Sullivan]], [[Ralph Vaughan Williams]], dhe [[Benjamin Britten]], pionier i [[opera|operës]] moderne Britanike. [[Londra]] mbetet një nga kryeqytete kryesore të [[Muzika Klasike|muzikës klasike]] në Botë.
==== Muzika popullore ====
Ndër kontrubuesit e zhvillimit të Muzikës [[Rock]] në Britani në vitet 1960-1970 ishin [[The Beatles]], shqip ''Beatelsat'', [[Pink Floyd]], [[Eric Clapton]], [[The Rolling Stones]], [[Led Zeppelin]], [[The Who]], [[Queen (bandë)|Queen]], dhe [[Black Sabbath]]. [[Heavy metal]], [[hard rock]] etj. ishin ndër variacionet që pasuan. Në vitet 1980, Bandat Britanike nga skena ''"New Romantic"'' si [[Duran Duran]], [[Depeche Mode]], [[Spandau Ballet]], [[Soft Cell]] dhe [[Ultravox]] ishin kryesoret.
=== Teleivizioni ===
{{Kryesor|Televizioni Britanik}}
[[BBC]] është rrjeti televiziv i themeluar publikisht i [[BM|Britanisë së Madhe]], si dhe është rrjeti më i madh dhe më i vjetër në Botë. Ai operon disa kanale televizive dhe radio stacione në [[BM|Britani]] dhe në Botë. Shërbimi internacional i lajmeve i [[BBC]]së, [[BBC World]], transmetohet rreth botës.
Shërbimet vandase të [[BBC]]së janë themeluar nga ''licensa televizive'', një kërkesë ligjore për secilën shtëpi britanike me një marrës telveiziv që është në përdorim për marrjen e transmetimeve, pa marrë parasysh nëse shtëpiakët ndjekin [[BBC]]në apo jo. Shtëpitë që janë vendbanim i personave mbi 70 vjeç nuk mirren parasysh<ref>{{cite web|url=http://www.tvlicensing.co.uk/information/agedover74s.jsp|title=TV licensing: aged over 74}}</ref> dhe kjo kërkesë nuk i anashkalon as dëgjuesit e radios. Shërbimi ''BBC World'' Radio u themelua nga [[Zyra e Jashtme Komonwealth]] dhe stacionet televizive operohen nga ''BBC Worldwide'' nën bazat komerciale të lidhjeve satelitore dhe kabllovike. Kjo dorë komerciale e [[BBC]]-së që formon gjysmën e [[UKTV]] së bashku me [[Virgin Media]].
Në [[BM|Britani të Madhe]] ka katër kanale kryesore televizive nacionale: [[BBC One]], [[BBC Two]], [[ITV1]], [[Channel 4]] dhe [[Five (kanal televiziv)|Five]] - momentalisht të transmetuara nga sinjale analog tokësor. Tre kanalet e fundme janë krujuar nga [[Marketing]]u komercial.
[[BM|Britania e Madhe]] tani ka një numër të madh të kanaleve tokësore dixhitale, përfshirë gjashtë të tjera nga BBC, pesë nga ITV, tri nga Channel 4 dhe një nga S4/C, i cili është pothuajse krejtësisht në uellsisht.
Shumica e shërbimeve dixhitale kabllore mundësohen nga [[Virgin Media]] kurse [[Televizion Satelit|satelitore]] nga [[BSkyB]]. I tërë shteti kaloi në transmetim vetëm dixhital në vitin 2012.
[[Radio]] në [[BM|Britaninë e Madhe]] dominohet nga [[BBC Radio]], e cila operon dhjetë rrjete kombëtare dhe më se dyzetë radio statione lokale. Stacioni më i famshëm nga numri i dëgjuesve, është [[BBC Radio 2]].
== Lidhje të jashtme ==
{{Commonskat|United Kingdom|{{PAGENAME}}}}
{{Commonsart|United Kingdom|{{PAGENAME}}}}
* Mbretëresha :[http://www.royal.gov.uk The British Monarchy]
* Qeveria :[http://www.hmso.gov.uk Her Majesty's Stationery Office]
* Parlamenti :[http://www.parliament.uk/ www.parliament.uk]
* Ministria :
* [http://www.number-10.gov.uk Number 10 Downing Street]
* [http://www.direct.gov.uk Gateway to UK governmental services and websites]
* [http://www.bbc.co.uk British Broadcasting Corporation (BBC)]
* [http://www.statistics.gov.uk Office of National Statistics]
** [http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20060214063101/http://www.statistics.gov.uk/StatBase/Product.asp?vlnk=5703&Pos=&ColRank=1&Rank=272 UK 2004 Factbook]
* [http://www.multimap.co.uk www.multimap.co.uk] Faqe me pamje dhe harta nga BM
* [http://www.streetmap.co.uk www.streetmap.co.uk]
:'''''Diaspora shqiptare'''''
* [http://www.albanianyouthaction.org.uk/index.html Albanian Youth Action] - Qendrën e Rinisë Shqiptare
== Lidhje tjera ==
* [http://www.upmystreet.com www.upmystreet.com] Detaje për vende karekterisike ne BM
* [http://www.ukcities.co.uk UK Cities] Turizem
* [http://www.justuk.org UK travel guide] Turizem
* [http://www.bizwiki.co.uk Bizwiki UK] Numratori telefonik i ndërmarrjeve
== Referencat ==
{{reflist}}
{{Britania e Madhe-Ad.-I}}{{VendeEvropa}}{{BE}}{{G8}}
[[Kategoria:Britani e Madhe|*]]
[[Kategoria:Shtete në Evropë|{{PAGENAME}}]]
{{Link FA|ta}}
[[Kategoria:Britania e Madhe dhe Irlanda Veriore]]