Dallime mes rishikimeve të "Ndajfolja"

18 bytes added ,  7 vjet më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
mënyre, vendi, kohe, shkaku, qëllimi, sasie.
 
== Ndajfoljet e mënyrës ==
NDAJFOLJET E MËNYRËS
Ndajfoljet e mënyrës luajnë rolin e grupeve parafjalore rrethanor mënyre: Vjollca e Dritani silleshin natyrshëm (=në mënyrë të natyrshme) me të gjithë.
Vjollca e Dritani silleshin natyrshëm (=në mënyrë të natyrshme) me të gjithë.
 
====== Ndajfoljet kryesore të mënyrës janë: ======
-* mirë, keq, bukur, pastër, qartë, shkurt, thjesht, që tregojnë cilësinë e veprisaveprimit. palidhje mostilla msonijanë unedhe jom qaj qi e kom ba veq mos msonitndajfoljet gëzueshëm, natyrshëm, furishëm, etj.;
Vjollca flet bukur frëngjisht.
 
-* menjëherë, pak nga pak, vazhdimisht, shpesh, papritur, etj. Që tregojnë ecurinë e veprimit:
Dritani u ngrit papritur.nga eri
 
-* cekët, gjerë, gjatë, thellë, ulët që tregojnë përmasa:
 
- cekët, gjerë, gjatë, thellë, ulët që tregojnë përmasa:
Toka duhet punuar thellë.
 
-* bujarisht, trimërisht, artistikisht, besnikërisht, teorikisht, që kanë kuptimin e togut në mënyrë + mbiemër: bujarisht (në mënyrë bujare), po edhe shqip, frëngjisht, anglisht:
Në Shqipëri më pritën dhe më përcollën bujarisht (në mënyrë bujare).
 
== Ndajfoljet e vendit ==
NDAJFOLJET E VENDIT
Ndajfoljet e vendit luajnë rolin e grupeve parafjalorë plotës vendi.
 
Ndajfoljet kryesore të vendit janë:
-* afër, larg, pranë, rreth, djathtas, majtas, aty, atje, diku, gjëkund, gjithkund, anembanë, gjithandej, kudo, ngado, asgjëkund, kurrkund, etj, që tregojnë vendin ku kryhet veprimi:
Makina u kthye djathtas (në anën e djathtë).
 
-* ku, nga:
Ku po shkon ?
Nga je edhe pse ke ardhur ?
Në të vërtetë ku dhe nga janë ndajfolje pyetëse, po merren edhe si ndajfolje vendi:
 
== Ndajfoljet e kohës ==
NDAJFOLJET E KOHËS
Ndajfoljet e kohës luajnë rolin e grupeve parafjalore rrethanor kohe.
 
Ndajfoljet kryesore të kohës janë :
-* dje, pardje, nesër, pasnesër, paradite, pasdite, sot, sonte, tani, vjet, që tregojnë kohën e saktë të kryerjes së veprimit:
Erdha sot (=ditën e sotme) nga Tirana dhe do të nisem nesër (ditën e nesërme).
 
-* njëherë, një herë e një kohë, gjithmonë, kurdo, së shpejti, së lashti, që tregojnë një kohë të papërcaktuar:
Së shpejti do të organizohet në Tiranë një konferencë për gjuhën shqipe.
 
== Ndajfoljet e shkakut ==
NDAJFOLJET E SHKAKUT
Ndajfoljet e shkakut luajnë rolin e një grupi parafjalor rrethanor shkaku.
Ndajfoljet e shkakut janë: përse, pse të cilat përdoren për të pyetur për shkakun e kryerjes së një veprimi:
Këtu mund të fshihen edhe fjalët prandaj, andaj, (=për këtë shkak, për këtë arsye, për këtë qëllim) të cilat funksionojnë edhe si lidhëza.
 
== Ndajfoljet e sasisë ==
NDAJFOLJET E SASISË
Ndajfoljet e sasisë luajnë rolin e grupeve emërore rrethanor sasie.
Ndajfoljet kryesore të sasisë janë:
-* shumë, pak, tepër, fort, së tepërmi, për së tepërmi, njëherë, dyherë, etj, që tregojnë në ç`masë realizohet veprimi:
E njoh mirë Butrintin, se e kam vizituar tri herë.
Gjeta një libër shumë të vjetër, të ruajtur shumë mirë.
 
-* fort, tepër, së tepërmi, njëfish, dyfish, trefish, aq, kaq, mjaft, pak, etj. që shprehin intensitetin ose shkallën e një veprimi a të një cilësie.
Dëgjomë, mua plakun, se di më tepër se ti.
 
== Shkallët e ndajfoljeve ==
SHKALLËT E NDAJFOLJEVE
Ndajfoljet përdoren në shkallën pohore, krahasore dhe sipërore, kryesisht ndajfoljet e mënyrës: mirë, bukur, qartë, si edhe disa ndajfolje vendi e kohe: lart, poshtë, afër, larg, vonë, herët, etj.
Shkalla krahasore dhe shkalla sipërore e ndajfoljeve formohen me po ato fjalë me të cilat formohen shkalla krahasore e shkalla sipërore e mbiemrave.
-* Shkalla pohore:
 
- Shkalla pohore
Miri ecën shpejt
-* Shkalla Krahasore
 
e ultësisë barazisë: MiriMirri ecën jo aq shpejt sa Genti.
- Shkalla Krahasore
e barazisë sipërisë: MirriMiri ecën aq shpejt sase Genti.
e sipërisë ultësisë: Miri ecën jo aq shpejt sesa Genti.
-* Shkalla sipërore :
e ultësisë : Miri ecën jo aq shpejt sa Genti.
 
- Shkalla sipërore
Miri ecën shumë shpejt.
53

edits