Ndryshimi mes inspektimeve të "Njeriu"

101 bytes removed ,  6 vjet më parë
Rejected the first text change (by 46.99.58.22) that followed revision 1325094 by Addbot
v (Njeriu e ka prejardhjen nga majmuni.)
(Rejected the first text change (by 46.99.58.22) that followed revision 1325094 by Addbot)
[[Skeda:A.afarensis.jpg|thumb|left|upright|Një rindërtim i ''[[Australopithecus afarensis]]'', një paraardhës njerëzor që mund të ecte me dy këmbë, por që i mungonte një tru i madh si ai i njerëzve modernë]]
 
Studimi shkencor i evolucionit të njeriut shqetësohet rreth zhvillimit të gjinisë Homo, por gjithashtu përfshin studimin e hominidëve dhe hominëve të tjerë, si për shembull ''Australopiteku''(ky ishte nje fosil i rreme dhe edhte larguar nga literatura.) "Njerëzit modernë" cilësohen ose klasifikohen si lloji ''Homo sapiens'', të cilit i vetmi nënlloj ekzistues është ''[[Homo sapiens sapiens]]''. ''Homo sapiens idaltu'' (që fjalë për fjalë do të thotë "njeriu më i vjetër i zgjuar"), nënlloji tjetër i njohur është i zhdukur.<ref>[http://www.anth.ucsb.edu/projects/human/# Human evolution: the fossil evidence in 3D], by Philip L. Walker and Edward H. Hagen, Dept. of Anthropology, University of California, Santa Barbara, retrieved April 5, 2005.</ref> ''Homo neanderthalensis''(po ashtu edhe ky ka qene i falsifikuar)., që u zhduk rreth 30000 vjet më parë, herë pas here është klasifikuar si nënlloji "''Homo sapiens neanderthalensis''", por studimet e fundit gjenetike na sugjerojnë një shmangie të Neandertalit nga Homo sapiensi rreth 500000 vjet më parë.<ref>Green, R. E., Krause, J, Ptak, S. E., Briggs, A. W., Ronan, M. T., Simons, J. F., et al. (2006) Analysis of one million base pairs of Neanderthal DNA. Nature, 16, 330–336. http://www.nature.com/nature/journal/v444/n7117/abs/nature05336.html</ref> Ngjashmërisht, ato pak kampione që na kanë mbetur prej ''Homo rhodesiensis'' janë klasifikuar ngadonjëherë si nënlloje, por kjo nuk është e pranueshme. Fillimisht, njeriu modern shfaqet në të dhënat e fosileve 195000 vjet më parë dhe studimet e biologjisë molekulare japin prova se koha e shmangies së njeriut modern nga çdo paraardhës i tij daton rreth 200000 vjet më parë.<ref>[http://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=102968 nsf.gov - National Science Foundation (NSF) News - New Clues Add 40,000 Years to Age of Human Species - US National Science Foundation (NSF)<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->]</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4269299.stm BBC NEWS | Science/Nature | Age of ancient humans reassessed<!-- Roboti gjeneroi titull për referencën -->]</ref><ref>[http://www.sciencedaily.com/releases/2005/02/050223122209.htm The Oldest Homo Sapiens:] - URL retrieved May 15, 2009</ref><ref>{{cite journal |author=Alemseged, Z., Coppens, Y., Geraads, D. |title=Hominid cranium from Homo: Description and taxonomy of Homo-323-1976-896 |journal=Am J Phys Anthropol |volume=117 |issue=2 |pages=103–12 |year=2002 |pmid=11815945 |doi=10.1002/ajpa.10032}}</ref><ref>{{cite journal |author=Stoneking, Mark; Soodyall, Himla |title=Human evolution and the mitochondrial genome |journal=Current Opinion in Genetics & Development |volume=6 |issue=6 |pages=731–6 |year=1996 |doi=10.1016/S0959-437X(96)80028-1}}</ref> Studimi i plotë i diversitetit gjenetik afrikan i kryesuar nga Dr. Sarah Tishkoff tregon se Bushmenët(njerëzit indigjenë të Afrikës jugore) janë ata që kanë larminë më të madhe gjenetike ndërmjet 114 popullsive të testuara, duke i bërë ata një nga 14 popullsitë më të hershme. Studimi gjithashtu lokalizoi origjinën e migrimit të njerëzve modernë në Afrikën jug-perëndimore, pranë kufirit bregdetar të Namibisë dhe Angolës.<ref name="news.bbc.co.uk">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/8027269.stm BBC World News "Africa's genetic secrets unlocked"], 1 May 2009; the results were published in the online edition of the journal ''Science''.</ref>
 
Të afërmit më të ngjashëm ekzistues të njerëzve janë gorrillat dhe shimpanzetë, por njerëzit nuk kanë evoluar prej këtyre majmunëve: në të vërtetë këto majmunë kanë të njëjtin paraardhës me njerëzit modernë.<ref name=Wood>{{cite journal |author=Wood B, Richmond BG |title=Human evolution: taxonomy and paleobiology |journal=J. Anat. |volume=197 ( Pt 1) |issue= |pages=19–60 |year=2000 |month=July |pmid=10999270 |pmc=1468107 |doi=10.1046/j.1469-7580.2000.19710019.x}}</ref> Njerëzit janë më shumë të lidhur me dy lloje shimpanzesh: me shimpanzenë e zakonshme dhe me bonobonë.<ref name=Wood/> Renditja e plotë e gjenomit rezulton se pas 6.5 milion vjetësh evolucion të ndarë, ndryshimet midis shimpanzeve dhe njerëzve janë 10 herë më të mëdha se ato midis dy njerëzve jo të afërm dhe 10 herë më të vogla se ato midis një kavjeje dhe një miu. Kongruenca midis sekuencave të ADN-së ndërmjet njeriut dhe shimpanzesë variojnë nga 95% deri në 99%.<ref>[[Frans de Waal]], ''Bonobo''. Berkeley: University of California Press, 1997. ISBN 0-520-20535-9 [http://www.2think.org/bonobo.shtml]</ref><ref>{{cite journal | author=Britten RJ | title=Divergence between samples of chimpanzee and human DNA sequences is 5%, counting indels | url=http://www.pnas.org/cgi/content/full/99/21/13633 | journal=Proc Natl Acad Sci USA | year=2002 | pages=13633–5 | volume=99 | issue=21 | pmid=12368483 | doi=10.1073/pnas.172510699}}</ref><ref>{{cite journal | author = Wildman, D., Uddin, M., Liu, G., Grossman, L., Goodman, M. | title = Implications of natural selection in shaping 99.4% nonsynonymous DNA identity between humans and chimpanzees: enlarging genus Homo | url=http://www.pnas.org/cgi/content/full/100/12/7181 | journal = Proc Natl Acad Sci USA | volume = 100 | issue = 12 | pages = 7181–8 | year = 2003 | pmid = 12766228 | doi = 10.1073/pnas.1232172100}}</ref><ref>{{cite journal | author = Ruvolo M | title = Molecular phylogeny of the hominoids: inferences from multiple independent DNA sequence data sets | url=http://mbe.oxfordjournals.org/cgi/reprint/14/3/248 | journal = Mol Biol Evol | volume = 14 | issue = 3 | pages = 248–65 | year = 1997 | pmid = 9066793 | month = Mar | day = 01}}</ref> Është vlerësuar se njerëzit u shmangën nga sekuenca e evolucionit 5 milionë vjet më parë me shimpanzetë dhe 8 milionë vjet më parë nga gorrillat. Megjithatë, një kafkë e një hominidi e zbuluar në Çad në vitin 2001, e klasifikuar si''Sahelanthropus tchadensis'', është afërsisht 7 milionë vjeçare dhe kjo mund të tregojë një shmangie akoma më të hershme.<ref>{{cite journal | author = Brunet, M., Guy, F., Pilbeam, D., Mackaye, H., Likius, A., Ahounta, D., Beauvilain, A., Blondel, C., Bocherens, H., Boisserie, J., De Bonis, L., Coppens, Y., Dejax, J., Denys, C., Duringer, P., Eisenmann, V., Fanone, G., Fronty, P., Geraads, D., Lehmann, T., Lihoreau, F., Louchart, A., Mahamat, A., Merceron, G., Mouchelin, G., Otero, O., Pelaez Campomanes, P., Ponce De Leon, M., Rage, J., Sapanet, M., Schuster, M., Sudre, J., Tassy, P., Valentin, X., Vignaud, P., Viriot, L., Zazzo, A., Zollikofer, C. | title = A new hominid from the Upper Miocene of Chad, Central Africa | url=http://www.nature.com/nature/journal/v418/n6894/full/nature00879.html | journal = Nature | volume = 418 | issue = 6894 | pages = 145–51 | year = 2002 | pmid = 12110880 | doi = 10.1038/nature00879}}</ref>