[redaktim i pashqyrtuar][redaktim i pashqyrtuar]
Content deleted Content added
Ne versionin e fundit nga Addbot
Rreshti 1:
[[Skeda:Supreme pizza.jpg|thumb|250px|[[Pizza]]]]
[[Skeda:Skalldyr.jpg|thumb|250px|Ushqim detarë]]
''ushqimi'Ushqimi''' është marrja e energjisë dhe vitaminave nga produktetprodukte e ndryshme natyrore dhe industriale në trupin e njeriut.
 
==Substancat shtesë në ushqim==Burak
Në tregun e BE-së janë të lejuara diku rreth 430-substanca të ndryshme që i bëjnë produktet ushqimore më të qëndrueshme, më me ngjyrë, më të trasha, më të thartathapëta, më të ëmbla, më me shije apo u forcojnë efektet e tjera të substancave në produkte. Këto substanca shtesë kanë një shifër kodimi të quajturashtuquajtur [[Kodi i mallërave|numri E]]. Numri E 200 p.sh. është numri i një substance thartësirë sorbite, konservuese e ushqimit. Shumica e produkteve të gatshme/industriale në vete kanë substanca të tilla shtesë. PërveçPos këtyre substancave, ekzistojnë dhejanë diku mbimë shumë se 2000 substanca tjera që kryesisht përdoren për t'uaroma dhënë produkteve aromë.
 
SubstancaCilat substanca shtesë epërmban gjendur nënjë produkt, duhet të jetë e shkruar në paketiminpaketim e produktit. Në paketim shkruhet në listën e përmbajtjes në paketim shkruhen emrat e këtyre substancave ose numri i tyre E.
 
Disa nga këto substanca janë të nevojshme për prodhimin e produkteve ushqimore, por një numër i madh i tyre është i tepërt. Para së gjithash substancat për ngjyrë dhe për konservim mund të shkaktojnë alergji të ndryshme dhe për disa nga këto substanca nuk mund të thuhet se nuk e shkaktojnë kancerkancerin apo ndihmojnëndihmon substancat tjera përgjegjëse për shfaqjen e kanceritkancer.
 
===Substancat ngjyruesepër ngjyra (E 100 deri E 180)===
Këto substanca përdoren në ëmbëlsira, desertë, konservime perimesh, produkte peshku, likere. Mirëpo pranianuk prezenca e tyre në këto produkte nuk është e nevojshme. Dëmet që mund të shkaktojnë këto substanca, sidomos substancat sintetike për ngjyrë, nuk janë të vogla. Ato janë shkaktare të shpeshta të alergjive, ku në këtë drejtim dallohet substanca problematike Tartarin (E 120). Shpesh këto substanca i krijojnë konsumatorit një cilësi të rreme të produktit,kualitet që nuk ekziston. hacker by
===Substancat konservuese (E 200 deri E 290)===
Përdoren në sallata, çarçaf të mishit (marinadë), senf, konservakonservë peshku, margarinë, limonadë, marmelata etj. Këto nuk janë të domosdoshme nëse produktet shfrytëzohen të freskëta. Përparësia e këtyre produkteve është që ato janë më të qëndrueshme, dukedhe pasur kështukëtë njëkanë kohë më të gjatë shfrytëzimitë shfrytëzimit . Por, kjo duhej të përdorej vetëm në rastetraste e mungesës së metodave tjera më të shëndetshme të konservimitkonservimi.
 
Vini Re! për alergjikët: E 200 deri E 213 janë thartësira të benzolit dhe kripëra (benzonate) të tyre;, këto mund të shkaktojnëshkaktojë alergji. Përdoren në majonezëmajoneze, sallatë dhe konserva frutashtë pemëve dhe perimeshtë perimeve. Dyoksidi i sulfateve dhe lidhjet elidhjeve tjera kimike të tij (E 220 deri 228, Sulfite), tek njerëzit e ndjeshëm mund të shkaktojnë turbullime, dhembje koke dhe jashtëqitjejashtë qitje. Njerëzit me astmë mund të marrin sulme ngufatjejengufateshe. EkzistonËshtë mundësiae mundshme që dyoksidet e sulfurit të nxisin substancatsubstanca shkaktare të kancerit. KyKjo preparatsubstancë gjendet zakonisht te frutat e thara, te bimët e thara, te produkte të patates, te marmelatat, te verërat dhe te birrat. Produkti E 235 i quajtur Natamyzin përdoret për të rregulluar bakteret e djathit të ngurtë;, kjo substancë shkakton reaksione alergjike.
 
===AntioksidantetAntioksidante (E 300-330)===
Këto substanca nuk janë të nevojshme, ato ndihmojnë për freniminndalimi e efektit të prishjes së ushqimit prejnga oksigjenitana e gjenduroksigjenit në ajër. Me anë të tyreKështu yndyrat bëhen më të qëndrueshme. Si pjesë e antioksidanteveAntioxidanicieneve është edhe vitamina E (Tokopherol). Dëmet që shkaktojnë këto substanca nuk janë të njohura.
 
===Emulgatorët===
Janë të nevojshëm kur bëhetështë fjalë përpyetje përzierjenpërzierja e ujit me njëyndyrën, lloj yndyre. Dëmetdëme që mund të shkaktohen nga këtojo substancasubstancë nuk janë të njohura.
 
===Përforcuesit e shijes===
Rreshti 28:
Si Acesufarm, Asparam, Cyclamat, Saccharin ndër të tjera përdoren në lëngje, desertë, jogurte, në produktet "Light" etj. Janë të mira për njerëzit që dëshirojnë të dobësohen dhe të mos largohen nga ëmbëlsirat. Nëse merren me masë këto substanca të ëmbla nuk janë të dëmshme. Në të vërtet pirja e 2 litrave të lëngjeve të quajtura "light" i tejkalon normën e nevojshme për këto substanca.
===Zëvendësit e sheqerit===
:Shiko dhe [[Kodi i mallërave#Sheqernat dhe ëmbëlsirat|Numrat e mallravemallërave]]
Si Fruktose, Izomalt, Lactit, Maltit, Mannit, Sorvit e Xylt që përdorën në ëmbëlsira, goma përtypëse ("mbrojtëse të dhëmbit"), pije dhe ushqime për diabet nuk janë të nevojshme. Mund të ndihmojnë për ata që nuk mund të rrinë larg ëmbëlsirave dhe gomës përtypëse e që nuk dëshirojnë dhëmbët e tyre të i ngarkojnë më tepër se qeshtë e nevojshme. Përparësi kanë për diabetin, pasi që këta zëvendësues të sheqerit nuk e rrisin aq shpejt nivelin e sheqerit në gjak.
 
Rreshti 36:
Produktet me afat të kaluar mund të shiten, për këtë është më se e nevojshme që të kontrollohet vetë produkti nëse ka erë apo pamje të jashtë zakonshme. Produktet është e lejuar me ligj që të ndërrohen, pa marrë parasysh afatin e përdorimit.
===Kthimi i produktit===
Nëse keni blerë produkte ushqimore të prishura,prishtura ato mund t'i ktheni. Nqs. gjykoni që është bërë shkelje e rëndë e ligjit të përdorimit të produkteve ushqimore, p.sh. përdorimi i substancave kimike të palejueshme në një produkt ushqimor, atëherë njoftoni entin e shëndetësisë, apo ndonjë institucion shtetërorshtetërorë të shëndetësisë.
 
Për këtë ju duhet të keni përgatitur përgjigjet e sakta për Kur? Ku:? dhe ÇfarëÇfare është blerë? Ku ka qenë i ruajtur produkti? Shkaqet e ankesës? dhe mundësisht fletëpagesën!
 
Hulumtimet nga ana e enteve shtetërore në këto raste janë falas. Entet nuk janë të obliguara t'ju informojnë për rezultatin e hulumtimeve. Por,Po nëse jeni i interesuar për rezultatin këtë duhet t'uatu a thoni atë qartë përfaqësuesve të atyre enteve.
 
==Shiko dhe këtë==
* [[Grupet e ushqimeve]]
* [[Kodi i mallërave|Kodi i mallrave]] në Kosovë
 
[[Kategoria:Gatime]]