Dallime mes rishikimeve të "Sllovenia"

2.823 bytes added ,  6 vjet më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
{{KUTIASllovenia}}
|SIPËRFAQJA = 20.273
'''Republika e Sllovenisë''' ([[Gjuha Sllovene|sllovenisht]]: ''Republika Slovenija'') është një vend bregdetar pranë [[Alpe]]ve në [[Evropë]]n jugore. Në perëndim kufizohet me [[Italinë]], [[Detin Adriatik]] në jug-perendim të saj ndodhet [[Kroacia]] ndërsa [[Hungaria]] në lindje-perendim dhe [[Austria]] në veri.
|SIPËRFAQJA: VENDI = 154
|SIPËRFAQJA: UJË = 0,7
|POPULLSIA = 2.061.085
|POPULLSIA: VITI = <small>2014</small>
|POPULLSIA: VENDI = 144
|POPULLSIA: DENDËSIA = 101
|PBB = 43,021 miliard
|PBB: VITI = <small>2015</small>
|PBB: PËR BANOR = 20.849
}}
'''Republika e Sllovenisë''' ([[Gjuha Sllovene|sllovenisht]]: ''Republika Slovenija'') është një vend bregdetar pranë [[Alpe]]ve në [[EvropëEuropë]]n jugore. Në perëndim kufizohet me [[Italinë]], [[Detin Adriatik]] në jug-perendim të saj ndodhet [[Kroacia]] ndërsa [[Hungaria]] në lindje-perendim dhe [[Austria]] në veri.
 
Republika e Sllovenisë është një republikë parlamentare dhe anëtare e Kombeve të Bashkuara, Bashkimit Europian, dhe NATO-s. Kryeqyteti i saj dhe qyteti më i madh është Lubjana.
 
Territori i Sllovenisë është kryesisht malor me një klimë kryesisht kontinentale, me përjashtim të bregdetit slloven që ka një klimë mesdhetare dhe zonën veri-perëndimore që ka një klimë alpine. Përveç kësaj, Alpet Dinarike dhe Fusha Pannoniane takohen në territorin e Sllovenisë. Vendi ka një diversitet të rëndësishëm biologjik. Ai është një nga shtetet më të pasur me ujë në Europë, me një rrjet të dendur lumor dhe rrjedha ujore të mëdha karstike nëntokësore. Mbi gjysma e territorit është e mbuluar me pyje.
 
Në Slloveni takohen gjuhët sllave, gjermanike, romançe dhe hungareze. Edhe pse popullsia nuk është homogjene, shumica është sllovene. Sllovenishtja është gjuhë zyrtare në të gjithë vendin, ndërsa italishtja dhe hungarishtja janë gjuhë rajonale bashkë-zyrtare të pakicave në ato komuna ku pakicat italiane dhe hungareze janë të pranishme. Sllovenia është një vend kryesisht sekular, por kultura dhe identiteti i tij janë ndikuar ndjeshëm nga katolicizmi, si dhe Lutheranizmi. Ekonomia e Sllovenisë është i vogël, e hapur, dhe e orientuar nga eksporti dhe ka qenë e ndikuar fuqishëm nga kushtet ndërkombëtare. Ajo u dëmtua rëndë nga kriza e Eurozonës, që filloi në fund të viteve 2000. Fusha kryesore ekonomike është ajo e shërbimeve e pasuar nga industria dhe ndërtimi.
 
Historikisht, territori aktual i Sllovenisë ishte pjesë e shumë formacioneve shtetërore të ndryshme, duke përfshirë Perandorinë Romake dhe Perandorinë e Shenjtë Romake, e ndjekur nga Monarkia Habsburge. Në tetor të vitit 1918, sllovenët ushtruan vetëvendosjen për herë të parë duke bashkë-themeluar Shtetin e Sllovenëve, Kroatëve dhe Serbëve, të panjohur ndërkombëtarisht, i cili u bashkua në dhjetor me Mbretërinë e Serbisë në Mbretërinë e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve (u quajt Mbretëria e e Jugosllavisë në 1929). Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Sllovenia u pushtua dhe u aneksua nga Gjermania, Italia dhe Hungaria, me një sipërfaqe të vogël të transferuar në Shtetin e Pavarur të Kroacisë, një shtet nazist kukull. Pas kësaj, ai ishte anëtar themelues i Republikës Federative Popullore e Jugosllavisë, që më vonë u quajt Republikën Socialiste Federative e Jugosllavisë. Në qershor të vitit 1991, pas futjes së demokracisë përfaqësuese shumëpartiake, Sllovenia u nda nga Jugosllavia dhe u bë një shtet i pavarur. Në vitin 2004, ajo hyri në NATO dhe në Bashkimin Europian. në vitin 2007 u bë vendi i parë ish-komunist që iu bashkua Eurozonës, dhe në vitin 2010 u bashkua me OECD, një shoqatë globale e vendeve të zhvilluara me të ardhura të larta.
 
 
Republika e Sllovenisë ka një sipërfaqe prej afro 20.256 km<sup>2</sup> në të cilën jetojnë diçka më shumë se 1,95 milion banorë. Për kryeqytet ka Lublana (Ljubljana) ndërsa për gjuhë zyrtare shtetërore gjuhen sllovene/sllovenishtja.
 
Është një vend i pasur me pyje, më së shumti nxjerrën xehet e qymyr gurit dhe hekurit. Ndërsa më e zhvilluar është industria e letrës dhe e metaleve të ngjyrosura.
 
== Historia ==