Ndryshimi mes inspektimeve të "Azia"

74 bytes removed ,  4 vjet më parë
v
rregullim i sintaksës
(Refuzoi ndryshimin e fundit të tekstit (nga 217.24.246.163) dhe riktheu rishikimin 1578530 nga Ah3kal)
v (rregullim i sintaksës)
 
 
[[Skeda:LocationAsia.png|parapamje|280px|Harta e botës në të cilën me të gjelbërt është Azia.]]
[[Skeda:two-point-equidistant-asia.jpg|parapamje|280px|Azia]]
{{legend|#FFFF20|[[Azia Lindore]]}}
{{legend|#FFC000|[[Azia Jug-lindore]]}}]]
 
 
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse"
 
{{Kryesor|Relievi i Azisë}}
'''Azia''' konsiderohet si kontinenti më i vjetër i rruzullit tokësor. Pjesa më e vjetër konsiderohet pjesa e Angarës, e cila është krijuar në periudhën Arkaike. Pastaj në fillim të paleozoikut formohet edhe një masë në jug e quajtur Godvana, e cila ka përfshirë nga kontinenti i [[Amerika Jugore|Amerikës Jugore]] deri tek ai i [[Australia|Australis]]ë, por edhe disa pjesë të Azisë. Lëvizjet e mëvonshme kan shkaktuar coptimin e Angarës dhe me coptimin e Godvanës, në fundosjen e saj, duke formuar [[Oqeani Indian|Oqeanin Indian]]. Në mes të këtyre dy masave Angarës dhe Godvanës ka qenë një det i madh i quajtur Tetis.Malet kryesore jane Himalajet me majen me te larte ne bote Mont Everest,8848m,dhe gjatesi 2500  km , Kakarokum,Hindokush,Pamir,Tien Shan etj....
Perthyeshmeria detare - Ngushticat me te medha jane : Beringu , Bosfori , Dardanelet , Babel Mandeb , Malajes etj., ndersa gjiret me te medhenj jane : Gjiri i Persise , i Bengalit , i Siamit dhe i Tonkinit . Perthyerja bregdetare ka rendesi te shumefisht ekonomike , vecanerisht per komunikacion .
Bregdeti me i perthyer është ai juglindor dhe lindor
Në Azi, jetojnë rreth 3 860 000 000 banorë që është afër 60% e numrit të përgjithshëm të popullsisë botërore.
Dendësia e popullsisë është 80 banorë për kilometër katror, por kjo ndryshon nga një rajon pothuajse të pabanuara në veri të Siberisë dhe ate të tejët të dendur në jug-perëndim të kontinentit në të cilën jetojnë deri 500 për çdo km ². Viset më të banuara janë pjesët e Kinës lindore, , qendrore dhe jugore, Gadishulli Korean, pjesët e ishujve japoneze [[Honshū|Honshu]], [[Tajvan]], ishujt indonezian [[Java (kthjellim)|Java]], [[Bangladeshi]], dhe [[Hinduistani]] në veri të [[India|Indis]]ë. Në Rusi, në pjesën e Azisë - Siberiane jetojnë rreth 30 milion banorë, një situatë e ngjashme në stepë të Azisë Qendrore, si dhe në Azinë jugperëndimore.
 
Rreth dy të tretat e popullsisë i përket racës së Azisë mongoloide që jetojnë në territorin e Japonisë në liqenin Kaspik dhe në Siberi dhe Indokinë. Pjesë të tjera të Azisë janë të banuara kryesisht me popuj indo-evropian ngjyrë të errët të lëkurës . Në Arqipelagun e Malajës jeton raca meleze.
 
Fetë kryesore në Azi janë Hinduizmi, Islamizmi, Kristianizmi, Budizmi, Konfucianizmi, Taoismizi dhe Shintoizmi. Hinduizmi është i përhapur në Indi, në Azinë Juglindore dhe Lindore janë të përfaqësuara nga Budizmi, Konfucianizmi, Taoismizi dhe Shintoizmi, Islamizmi në Azinë jugore, Pakistan, Bangladesh dhe Indonezi, shumica e fesë katolike në Filipine dhe ortodokse në Rusi dhe Mesdhe, në jug të Azisë
* [[Shkretëtirat në Azinë qendrore|Shkretëtirat ne Azinë qendrore]]
{{commons|Asia}}
Azinë në literaturën gjeografike e hasim me emrin "Evroazi" dhe "Bota e vjeter".Gjatësia perëndim-lindje e Azisë është 8200  km, ndërsa ajo veri-jug 8500  km.Kur ne Stamboll (Turqi) është dreka, në Kepin e Dezhnjevit është nata përkatësisht ora 22:00.
Kontinenti i Azisë shtrihet në: brezin mesatar klimatik, brezin e ftohtë klimatik dhe brezin nxehtë klimatik.
 
== Shtesë ==
{{Reflist|2}}
<div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;">
<references />
</div>
 
== Referencat ==