Ndryshimi mes inspektimeve të "Arti meksikan"

20 bytes added ,  4 vjet më parë
v
përmirësime teknike, added orphan tag
v (përmirësime teknike, added orphan tag)
{{Orphan|date=qershor 2016}}
[[Skeda:Maize_Rivera.jpg|parapamje|291x291px|Detaje të një afresku nga [[Diego_Rivera|Diego Rivera]] në [[Pallatin Kombëtar (Meksikë|Pallatin Kombëtar]].]]
 
[[Skeda:Maize_Rivera.jpg|parapamje|291x291px|Detaje të një afresku nga [[Diego_Rivera|Diego Rivera]] në [[Pallatin Kombëtar (Meksikë|Pallatin Kombëtar]].]]
'''Arti meksikan '''përbëhet nga [[Historia e arteve pamore|arte pamor]] të ndryshme që u zhvillua mbi zonën gjeografike të njohur tani si Meksikë. Zhvillimin e këtyre arteve afërsisht ndjek historinë e Meksikës, të ndarë në epokën Mesoamerikean para hispanike, periudha koloniale, më tej e ndarë me periudhën e Luftës Meksikane të Pavarësisë. Arti meksikan është gjithashtu i mbushur në shumicën e rasteve a e herë me modele të ndërlikuar.<ref name="jflam">{{Cite news|title=Mexican Art Over Three Millennia|first=Jack|last=ver Flam|newspaper=Wall Street Journal|location=New York|date=October 9, 1990|page=20}}</ref>
 
Arti mesoamerikan është ai që prodhoj një rajon që përfshin shumë nga ajo që sot është Meksika qendrore dhe jugore, para pushtimit spanjoll të Perandorisë Aztec për një periudhë prej rreth 3.000 vjet nga 1500 p.e.s deri në 1500 e.r. Gjatë kësaj kohe, të gjitha ndikimet në prodhimin e artit ishin autoktonë, me artin e lidhur shumë me fenë dhe klasës sunduese. Kishte shumë pak dallim në mesin e artit, arkitekturës, dhe shkrimit. Pushtimi spanjoll shkoj deri në 300 vite sundim kolonial spanjoll, dhe prodhimi i arti mbeti i lidhur me fenë—pjesa më e madhe e artit ishte e lidhur me ndërtimin dhe dekorimin e kishave, por arti laik u zgjerua në shekullin e tetëmbëdhjetë, veçanërisht piktura casta, portretet, dhe piktura historike. Pothuajse i gjitha arti i prodhuar ishte në traditën Evropiane, në periudhën e vonshme koloniale artistë u trajnuan në [[Academy_of_San_CarlosAcademy of San Carlos|Akademinë e San Carlos]], por elementet autoktonë mbetën, duke filluar një akt balancues të vazhdueshëm në mes të traditave evropiane dhe autoktonë.<ref name="paz">Paz, 1987 p.301.</ref>
 
Pas Pavarësisë, arti mbeti e fuqishëm në stilin evropian, por tema autoktone u shfaqën në vepra madhore pasi Meksika e pavarur kërkonte të bëhet dallimi i vetvetes nga e kaluara e saj koloniale spanjolle. Kjo preferencë për elemente autoktone vazhdoi në gjysmën e parë të shekullit të 20-të, me [[Mexican_muralismMexican muralism|Realizmin Socialist ose Lëvizja Murale Meksikane]] e udhëhequr nga artistë të tillë si [[Diego_Rivera|Diego Rivera]], [[David_Alfaro_Siqueiros|David Alfaro Siqueiros]], [[José_Clemente_Orozco|José Clemente Orozco]], dhe [[Fernando_Leal_Fernando Leal (artist)|Fernando Leal]], të cilët ishin ngarkuar nga qeveria e post-[[Mexican_RevolutionMexican Revolution|Revolucionit Meksikan]] që të krijojnë një tregim vizual të historisë dhe kulturës meksikane.
 
Forca e kësaj lëvizje artistike ishte e tillë që ajo preku teknologjitë e sapo shpikura, të tilla si fotografia dhe kinemaja, dhe fuqimisht e promovuan artin dhe vepra artizanale popullore si pjesë e identitetit të Meksikës. Që nga vitet 1950, Arti Meksikan ka lënë anash stilin mural dhe ka qenë e më të globalizuar, duke integruar elementë nga Azia, me artistë dhe filma meksikanë që kanë një ndikim në skenën globale.
=== Arti para-hispanik ===
* {{cite book |title= Stories in Red and Black : Pictorial Histories of the Aztecs and Mixtecs. |last=Boone |first=Elizabeth Hill |year=2000 |publisher= University of Texas Press |location=Austin, Texas |isbn= 978-0-292-70876-1 |page=28 }}
* Klein, Cecilia. "Visual Arts: Mesoamerica". ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. &nbsp;1539–1552.
* Miller, Mary Ellen. ''The Art of Mesoamerica: From Olmecs to Aztecs''. London: Thames & Hudson 2012.
* Pasztory, Esther. ''Pre-Columbian Art''. Cambridge: Cambridge University Press, 2006.
Instituto Nacional de Antropología e Historia Consejo Nacional para la Cultura y las Artes|location=Mexico D.F. | isbn= 970-18-2499-7 |language=es}}
* Robertson, Donald. ''Mexican Manuscript Painting of the Early Colonial Period''. New Haven: Yale University Press 1959.
* Schreffler, Michael. "Visual Arts: Sixteenth Century." ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp.1553-1558&nbsp;1553–1558.
* Sebastián, Santiago. ''Iconografía e iconología del arte novohispano''. Mexico City: Azabache 1992.
* Toussaint, Manuel. ''Colonial Art in Mexico'', edited and translated by Elizabeth Wilder Weismann. Austin: University of Texas Press 1967.
* Uribe, Eloisa, ed. ''Y todo ....por una nación, historia social de la producción plástica de la ciudad Mexicana, 1761–1910''. Mexico City: INAH-SEP 1987.
* Widdiefield, Stacie G. ''The Embodiment of the National in Late Nineteenth-Century Mexican Painting''. Tucson: University of Arizona Press 1996.
* Widdifield, Stacie G. "Visual Arts: Eighteenth- and Nineteenth-Century Academic Art." ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. &nbsp;1568–1576.
 
=== Arti Modern ===
* Billeter, Erika, ed. ''Images of Mexico: The Contribution of Mexico to 20th-Century Art''. Frankfurt: Shirn Kunsthall Frankfurt 1997.
* Coffey, Mary. ''How a Revolutionary Art Became Official Culture: Murals, Museums, and the Mexican State''. Durham: Duke University Press 2012.
* Elliott, Ingrid. "Visual Arts: 1910–37, The Revolutionary Tradition." ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. &nbsp;1576–1584.
* Emmerich, Luis Carlos. ''100 Pintores Mexicanos/100 Mexican Painters''. Monterrey: Museo de Arte Contemporaneo de Monterrey 1993.
* Ferrer, Elizabeth. ''Through the Path of Echoes: Contemporary Art in Mexico''. New York: Independent Curators 1990.
* {{cite book |last1=Gallo |first1=Ruben |title= New Tendencies in Mexican Art : The 1990s. |year=2004 |publisher= Palgrave Macmillan |location=Gordonsville, VA |isbn= 978-1-4039-6100-6 }}
* García Ponce, Juan. ''Nueve Pintores Mexicanos''. Mexico City: Era 1968,
* Gilbert, Courtney. "Visual Arts: 1920–45, Art Outside the Revolutionary Tradition." ''Encyclopedia or Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. &nbsp;1584–1590.
* Good, Carl and John V. Waldron, eds. ''The Effects of the Nation: Mexican Art in an Age of Globalization''. Philadelphia: Temple University Press 2001.
* Hurlburt, Laurance P. ''The Mexican Muralists in the United States''. Albuquerque: University of New Mexico Press
* Ittman, John, ed. ''Mexico and Modern Printmaking, A Revolution in the Graphic Arts, 1920 to 1950''. Philadelphia: Philadelphia Museum of Art 2006.
* Oles, James, ed. ''South of the Border, Mexico in the American Imagination, 1914–1947''. New Haven: Yale University Art Gallery 1993.
* Picard, Charmaine. "Visual Arts: 1945-96." ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. &nbsp;1590–1594.
* Rodríguez, Antonio. ''A History of Mexican Mural Painting''. London: Thames & Hudson 1969.
* Segre, Erica. ''Intersected Identities: Strategies of Visualization in Nineteenth-and Twentieth-Century Mexican Culture''. New York and Oxford: Berhahn Books 2007.
* Folgarait, Leonard. ''Seeing Mexico Photographed: The work of Horne, Casasola, Modotti, and Álvarez Bravo''. New Haven: Yale University Press 2008.
* Lerner, Jesse. ''The Shock of Modernity: Crime Photography in Mexico City''. Madrid: Turner 2007.
* Mraz, John. "Photography". ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. &nbsp;1085–1090.
* Mraz, John. ''Looking for Mexico: Modern Visual Culture and National Identity''. Durham: Duke University Press 2009.
* Mraz, John. ''Photographing the Mexican Revolution: Commitments, Testimonies, Icons''. Austin: University of Texas Press 2012.
* Ziff, Trisha, ed. ''Between Worlds: Contemporary Mexican Photography''. New York: Impressions 1990.
=== Kinema ===
* de los Reyes, Aurelio. "Motion Pictures: 1896-1930." ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. 957-964&nbsp;957–964.
* Fein, Seth. "Motion Pictures: 1930-60". ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp. 964-970&nbsp;964–970.
* Mistron, Deborah. "The Role of Pancho Villa in the Mexican and American Cinema." ''Studies in Latin American Popular Culture'' 2:1-13 (1983).
* Mora, Carl J. ''The Mexican Cinema: Reflections of a Society, 1896–1988''. Berkeley and Los Angeles: University of California Press 1989.
* Mora, Carl J. "Motion Pictures: 1960-96." ''Encyclopedia of Mexico''. Chicago: Fitzroy Dearborn 1997, pp.970-972&nbsp;970–972.
* Noriega, Chon A. and Steven Ricci, eds. ''The Mexican Cinema Project''. Los Angeles: UCLA Film and Television Archives 1994.
* Pick, Zuzana M. ''Constructing the Image of the Mexican Revolution: Cinema and the Archive''. Austin: University of Texas Press 2010.
== Referencat ==
{{Reflist|2}}
 
[[Kategoria:Arti Perëndimor]]
37.617

edits