Dallime mes rishikimeve të "Jul Çezari"

No change in size ,  5 vjet më parë
përmirësime teknike, zëvendësova: Mars → mars (2), Shtator → shtator duke përdorur AWB
[Redaktim i kontrolluar][Redaktim i kontrolluar]
(rregullim i sintaksës)
(përmirësime teknike, zëvendësova: Mars → mars (2), Shtator → shtator duke përdorur AWB)
'''Gaius Iulius Caesar''', i njohur shqip si '''Jul Çezari''' lindi më [[12 korrik]] [[100 p.e.s.]] në [[Roma|Romë]] dhe ka vdekur me [[15 mars]] te [[44 p.e.s.]]. - [[ushtarak]] dhe [[burre shteti]] i Perandorisë romake, u vra nga kundërshtarët e tij politikë.
 
Gai Jul Çezari ka luajtur një rol të rëndësishëm në transformimin e Republikës Romake, në Perandorinë Romake. Marshimimarshimi romak ne Britaninë e Madhe, prej ushtrisë së Jul Çezarit, e shtriu botën romake deri në oqeanin Atlantik. Ai konsiderohet si një prej gjenive ushtarak, më të mëdhenj të kohës dhe një prej liderëve me te fortë.
 
=== Jeta ===
Dy oficerët besnikë të Çezarit, [[Mark Antoni]] dhe [[Quintus Cassius Longinus]], nuk e aprovuan ligjin dhe u përjashtuan nga senati. Ata udhëtuan drejt Cezarit, o cili mblodhi ushtrinë e tij, dhe kërkoi mbështetjen e tyre kundër senatit. Ushtria kërkoi te sulmonte dhe më [[12 janar]] të vitit [[49 p.e.s.]], Çezarime fjalën “Iacta alea est” [vdekja është larg] kaloi Rubicon-in, kufiri që ndante provincën e tij nga Italia. Lufta civile kishte filluar.
 
Marshimimarshimi i Çezari drejt Romës, ishte një progres triumfues. Senati u arratis për në Capua. Çezariu drejtua më pas për ne [[Brundisium]], ku rrethoi Pompein, përpara se ai të arratisej për në Greqi. Ai ju drejtua Spanjës, të cilën po e drejtonin oficeret e Pompeit dhe vendosi paqe në të. Pasi u kthye në Romë, Çezariu zgjodh konsull dhe më pas iu drejtua Greqisë, në kërkim të Pompeit.
 
Çezari mblodhi një ushtri të vogël në Brundisium dhe nisi lundrimin. Ushtria ishte aq e vogël, sa Bibulus, i cili po e priste në ngushticë, për ta penguar kalimin e tij në [[Epiri|Epir]], e lejoi pa problem. Çezari takon Pompein në [[Durrësi|Dyrrahketu]] zhvillohet [[Beteja e Dyrrahut]] , por u detyrua të tërhiqej, me Pompein qe e ndiqte pas shpine. Çezarie vendosi kampin në një vend mjaft strategjik, pranë Pharsalus-it. Pompei, i cili kishte një ushtri të madhe, e sulmoi Cezarin, por u mund dhe u detyrua të tërhiqej drejt [[Egjipti]]t, ku dhe u vra.
Çezari u kthye në Romë, me katër triumfe të mëdha dhe i fali të gjithë armiqtë e tij. Ai nisi të reformonte kushtet e jetesës, duke përmirësuar ligjet agrare si dhe konditat shtëpiake. Jul Çezari, gjithashtu bashkoi planet e ndërlikuara, për të konsoliduar mbretërinë dhe vendosjen e sigurisë. Në dimrin e [[46 p.e.s.|46]] - [[45 p.e.s.]], Çezariishte në Spanjë, ku zhduki partine e fundit senatoriale të Gaeus Pompeusit, të birit te Pompeit.
 
Jul Çezari kthehet ne Romë në Shtatorshtator të [[45 p.e.s.]], dhe u emërua në postin e drejtuesit të konsujve, për të pestën here. Po të njëjtin vit, ai u bë diktator i përjetshëm dhe vendosi të merrte një fushatë kundër Parthias, rreziku i vetëm për kufijtë e Romës. Fuqia e tij diktatoriale, kishte ngjallur pa pëlqyeshmëri dhe ishte kritikuar rëndë nga armiqtë e tij.
 
Kundrejt Çezarit u realizua një komplot, prej vetë miqve dhe mbrojtësve te tij. Këtu mund të përmendim Cimber, Casca, Cassius, dhe Marcus Junius Brutus. Më [[15 mars]] të vitit [[44 p.e.s.]], ai u godit me thikë, për vdekje, në dhomën e senatit. Në testament, Çezariia linte gjithçka nipit të tij 18 vjeçar, Octavianit më vonë i njohur si August.
37.617

edits