Dallime mes rishikimeve të "Vivien Leigh"

69 bytes removed ,  4 vjet më parë
përmirësime teknike, zëvendësova: Qershor → qershor duke përdorur AWB
(përmirësime teknike, zëvendësova: Qershor → qershor duke përdorur AWB)
 
Olivieri mundua të depërtoi në botën e jashtme ; pas suksesit të tij në Britani, nuk ishte mirë i njohur në Shtetet e Bashkuara, ndërsa tentimet e mëhershme që të prezantohet atje dështuan. Kur ju besua roli kryesor në produkcionin ''Wutherung heights'' më [[1939]] të Samuel Goldwynit, udhëtoi për në [[Hollywood]], duke e lënë Leighin në [[Londër]]. Goldwyn dhe regjisori i filmit, [[William Wyler]], i ofruan Leighut një rol dytësor të Isabelles, por ajo e refuzoi, duke thënë se e aktron vetëm Cathyn, rol i cili i ishte ndarë Merle Oberon.
Hollywoodi ishte në kërkim për një aktore për rolin e [[Scarlett O'Hara]] në produkcionin ''[[Iku bashkë me erën]]'' më ([[1939]]) të David O. Selznickut. Agjenti amerikan i Leighut ishte përfaqësuesi londinez i agjensionit Myron Selznick (Myron ishte vëlla i Davidit), ndërsa në shkurt 1938 thotë që emri i saj të futet në mesin e kandidateve. Atë muaj, David Selznick e kishte parë ''Flaka rreth Anglisë'' dhe ''Yank at Oxford'' dhe ajo mbeti njëra ndër kandidatet më serioze për atë rol. Ndërmjet shkurtit dhe marsit, Selznick i shiqoi të gjithë filmat anglezë të saj, ndërsa në mars filloi bisedimet me producentin Alexander Kordom, me të cilin Leigh kishte kontratë deri me 18 shtator të atij viti, Selznick i dërgoi një letër të besueshme regjisorit [[George Cukor| George Cukorit]]it, "Akoma besoj kundër besimit për këtë vajzë të re". Leigh udhëtoi për në [[Los Angeles]], me qëllim të jetë me Olivierin. Kur Myron Selznick, i cili e prezantoi Olivierin, takohet me Leigh, mendoi se i ka kualitetet të cilat i kërkon vëllai i tij. I dërgoi Leighihun dhe Olivierin në vendin ku është bërë gjirimi i një skene të djegjes në flakë të një depoje në Atlantë, dhe e prezantoi Leighun. Ditën në vijim, Leigh e lexoi skenën me Selznickun, i cili kishte organizuar provë, dhe i kishte shkruar gruas së saj, "Kjo është një fituese e papritur, dhe si duket e nëmur për të mirë. Vetëm për veshë të tu: krejt ka rënë në [[Paulette Goddard]], Jean Arthur, Joan Bennett dhe Vivien Leigh." Regjisori George Cukor u pajtua dhe e falënderoi Leighihun "me dëshirën më të madhe", e cila së shpejti e fitoi rolin.
 
Xhirimi ishte një përvojë e vështirë për Leigh; Cukorin e larguan, dhe erdhi [[Victor Fleming]], me të cilin shpesh ishte takuar. Ajo dhe [[Olivia de Havilland]] pa e ditë askush takoheshin gjatë natës dhe vikendeve duke kërkuar këshillat prej tij se si duhet ti luajnë rolet e tyre. Shoqërohet me [[Clark Gable| Clark Gableun]]un, bashkëshorten e tij [[Carole Lombard]] dhe me de Havilland, por u ngatërrua me Leslie Howard, me të cilë duhet ti xhironte disa scena emocionale. Shpeshherë duhet të punonte shtatë ditë në javë, nganjëherë deri natën vonë, a i mungonte Olivieri i cili punonte në [[New York]].
I kishte shkruar Leigh Holmanit, "E urrej Hollywoodin... asnjëherë nuk do të adaptohem në këtë – si e ''urrej'' aktrimin në film". De Havilland më [[2006]] është përgjigjë dhe ka vërtetuar sjelljet e Leighihut gjatë xhirimit të filmit ''Iku bashkë me erën'', e cila është botuar në biografië e Laurenc Olivierit. Duke e mbrojtur Leighun, me thënjenë, "Vivien ishte profesionaliste e paparë, shumë e disiplinuar gjatë xhirimit të filmit '’Iku bashkë me erën''. Ishte e brengosur nga dy gjëra: që nga vetja a mund të jap krejt çka është mundur për rolin e vështirë, dhe për ndarjen nga Larry (Oliveri), i cili ishte në [[New York]]."
 
Ajo dhe Olivieri vunë në skenë produkcionin teatral ''[[Romeo dhe Zhyljeta]]'' në [[Broadway|Brodvejë]]. Shtypi njujorkez shkruan për krizën bashkëshortore në mes të Olivierit dhe Leighut dhe pyet pse nuk kthehen në Angli të kontribuojnë edhe ata për luftën, ndërsa kritikët ishin të disponuar armiqësisht për pjesëmarrjen e tyre në këtë produkcion. Brooks Atkinson nga ''[[New York Times]]'' shkruan, "Edhe pse zonja Leigh dhe z. Olivier janë qift i ri brilant, mezi presin të aktrojnë së bashku". Ndërsa shumica e kritikës bie mbi aktrimin dhe regjinë e Olivierit, por as Leigh nuk mbetet pa kritikë. Bernard Grebanier ka shkruar "i ultë, kualiteti i zërit i zonës Leigh." Qifti në projekt e deponoi të gjitha kursimet, a mossuksesi ishte një katastrofë për ta.
 
Bashkë xhiruan ''Ajo vajza e Hamiltonit'' më ([[1941]]) me Olivierin në rolin e [[Horatio Nelson|Horatio Nelsonit]]it, ndërsa Leigh si Emma Hamilton. Me Britaninë e cila ishte pjesëmarrëse e [[Lufta e dytë botërore|Luftës së dytë botërore]], ishte njëri ndër filmat holivudian pro me sentimentin britanik. Filmi ishte shumë i popullarizuar në Amerikë, por suksesin më të madh e arriti në [[BRSS|Bashkimin Sovjetik]]. [[Winston Churchill]] organizoi shfaqjen e filmit në një pritje ku ishte edhe [[Franklin Delano Roosevelt]], ndërsa të pranishmëve iu drejtua me fjalët, "Zotërinj, mendoj se ju do të ju interesoi ky film, që në të ardhmen tregon ngjarje të mëdha që ju përngjanë atyre që janë pjesë e saj." Olivierët shpesh ishin mysafirë te Churchili gjithnjë deri në fund të jetës.
 
Olivierët u kthyen në Angli, a Leigh më [[1943]] udhëton për në [[Afrika Veriore|Afrikën e Veriut]], mur pjesë para trupave para se ajo të sëmuret me një kollitje dhe ethe. Më [[1944]] diagnostikohet me [[tuberkulozë]] në anën e majtë të mushkërive, por pas kalimit disa javë në spital, si duket fillon të shërohet. Në pranverë më ([[1945]]) xhiroi filmin ''Cezari dhe Kleopatra'', kur e hetoi se ishte shtatzënë, por abortoi. Ra në një depresion të madh i cili e arrin pikën kritike kur kthehet kundër Oliverit, ku edhe verbalist në mënyrë fizike e sulmon. Kjo ishte hera e parë nga shumë thyerje psikike e cila ishte e lidhur me depresionin vetanak. Olivieri fillon të mësohet me simptome episodike – disa ditë gjatë hiperaktivitetit kur e shoqëron perioda e depresionit dhe thyerja eksplozive nervore, pas të cilës Leighit nuk i kujtohet asgjë, por ajo e vëren se është e mbrojtur dhe s’ka pse ankohet.
Ishte aq mirë që të vazhdonte të aktronte në shfaqjen e suksesshme të produkcionit londinez ''The Skin of Out Teeth'' të Thornton Wilder, por filmat e tij të asaj kohe, ''Cezari dhe Kleopatra'' (1945) dhe ''Ana Karenjina'' ([[1948]]), nuk përjetuan sukses të madh.
Olivierit më [[1947]] votohet për vitez, a Leigh e shoqëron në pallatin Buckingham në investitorë. Bëhet Lady Olivier, titull të cilën fillon ta mbajë edhe pas shkurorëzimit të tyre, deri në vdekje.
[[File:Vivien Leigh and Laurence Olivier disembarking plane, Brisbane 1948.jpg|thumb|Leigh dhe Olivier arrinë në [[Brisbane]], Australi, Qershorqershor 1948]]
Olivier më 1948 bëhet anëtar i Këshillit të regjisorëve të teatrit Old Vic, pas së cilës ai dhe Leigh udhëtojnë në turneun nëpër [[Australia| Australi]] dhe [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]] që të mund të mbledhin mjete për teatër. Gjatë turneut gjashtëmujor, Olivieri mur pjesë edhe në pjesën ''Richardi III'' , ndërsa me Leigh në ''The School for Scandal'' dhe ''The Skin of Our Teeth''. Turneu ishte një sukses i madh, edhe pse Leigh nganjëherë lodhej është të zëvendësuar për një javë, përgjithësisht është përgjigj në të gjitha kërkesat të cilat janë kërkuar nga ajo, a Olivieri e kishte hetuar aftësinë e saj që ti "zhgënjejë gazetarët". Anëtarët e grupit artistik më vonë kishin vërejt disa ngatërresa në mes të qiftit, ndërsa ajo më dramatike ishte në Christchurch kur Leigh nuk kishte dashur të dilte në skenë. Olivieri i dha flakaresh, ndërsa Leigh ia ktheu dhe e shan para se të dilte në skenë. Gjatë fundit të turnesë, të dytë ishin të dremitur dhe të sëmurë, a Olivieri u kishte thënë gazetarëve, "Ndoshta nuk e dini, por po bisedoni me qiftin që i takon së kaluarës." Më vonë thotë se si në Australi "e humba Vivien".
 
Suksesi i turneut e mahniti Olivierin që për herë të parë të marr pjesë bashkë me West End, në të njëjtat pjesë, me vetëm një shtesë, ''Antigonën'', e cila ishte shtuar me kërkesën e Leighihut sepse donte të aktronte në tragjedi.
Leigh pas kësaj e muar rolin e Blanche DuBois në produkcionin West End i ''[[Tramvaji i quajtur dëshirë]]'' të Tennesse Williamsit, a e fitoi pasi që Williams dhe producentja e shfaqjes Irene Mayer Selznick e panë ''The School for Scandal'' dhe ''Antigonën'', a Olivieri e nënshkroi ta bëjë regjinë. Si e përmbante skenën e dhunimit dhe referencat për [[homoseksualizëm]], shfaqja është fiksuar si kontraverze, ndërsa polemikat nëpër media për shëmbëlltyrën e saj e shqetësuan Leighun. Por, fort besonte në vlerën e veprës. Shkrimtari J.B. Priestley e kritikoi shfaqjen dhe paraqitjen e Leighiut, ndërsa kritiku Kenneth Tynan e komentoi se si Leigh ishte zgjidhje e dobët sepse aktorët britanikë "tepruar për skenë". Olivieri dhe Leigh ishin të përbuzur sepse pjesa komerciale dhe suksesi i shfaqjes binte mbi anëtarët e publikut që kanë ardhë për të parë atë që kanë menduar, për atë që është një tregim sensacional, a jo [[tragjedi]] greke siç e kishin menduar, por shfaqja kishte shumë kundërthënie, në mes tyre dhe Noel Cowardit i cili e kishte përshkruar Leighun si sensacionale.
 
Pas shfaqjes së 326-të, Leigh e përfundon paraqitjen e saj, sepse, shpejt angazhohet në versionin filmik. Mosrespektimi i saj dhe aftësitë e saja të mëdha për humor ia mundësuan asjë shoqërimin me yje të mëdha të filmit, si [[Marlon Brando| Marlonom Brandon]], por nuk është pajtuar me regjisorin [[Elia Kazan]], i cili nuk kishte mendime të mira për te. Më vonë kishte thënë "nuk kishte talent", por kur projekti ecta përpara, u bë "shumë i lumtur" për "për këmbëngulësinë që kishte insistuar më shumë se çdo aktore tjetër që unë i njoh. Dotë shkeli mbi xhama të thyer vetë për ta ndihmuar shfaqjen e saj." Për Leigh roli ishte shumë i mundimshëm dhe kishte thë për ''Los Angeles Times'', "Nëntë muaj jam në teatër si Blanche DuBois. Tani ajo më udhëheqë mua." Kritika njëra pas tjetrës ishte shumë falënderuese, ndërsa ajo e fitoi për të dytën herë [[Oscar për rol më të mirë të femrës| Oscarain për rolin më të mirë të femrës]], çmimin [[BAFTA]] dhe çmimin e kritikës të rrethit të Njujorkut për aktoren më të mirë. Tennessee Williams kishte komentuar që Leigh rolit i suall "krejt atë që kishte menduar, dhe shumë më tepër se që kishte ëndërruar", por në vitet e mëvonshme, Leigh kishte deklaruar se aktrimi i Blanche DuBois "e dërgoi në çmenduri".
 
== Smundja në rritje ==
 
Olivieri dhe Leigh më [[1951]] murrën pjesë në dy shfaqje [[Kleopatra]], ''Antonia dhe Kleopatra'' të [[William Shakespeare| Williem Shakespirit]] dhe ''Cezari dhe Kleopatra'' të [[George Bernard Shaw| George Bernard Shawit]]it, duke i ndërruar shfaqjet çdo natë me recensent të mirë. Produkcionin e vendosën në [[New York]], që e kaluan një sezone në teatrin Ziegfield, deri më [[1952]]. Recensionet atje ishin shumë pozitive, ndërsa kritiku [[Kenneth Tynan]] i shqetësoi kur deklaroi se si Leigh është talente mediokritike e cila e ka shtyrë Olivierin ta komprometojë atë. Leigh ishte, e shqetësuar me mossukses dhe me qëllim që ta arrij madhështinë, e kishte pranuar kritikën e tij, duke i injoruar recensionet pozitive të kritikëve të tjerë.
 
Në maj më [[1953]], Leigh udhëtoi për në Ceylon për xhirim në ''Shtegun e elefantëve'' me Peter Finchin. Shpejt në fillime të xhirimit, përjetoj një traumë nervore, ndërsa studio Paramount e zëvendësoi me [[Elizabeth Taylor]]. Olivieri u kthye në shtëpinë e tij në Angli, ku pas periodës që nuk ishin së bashku, Leigh thotë se është dashuruar në Finchin dhe e ka tradhtuar me te. Pas disa muajve ajo fillon të përmirësohet.
[[File:Vivien Leigh 1958.jpg|left|thumb|Leigh e fotografuar më 1958]]
 
Merivale është treguar si stabilizues në Leigh, por sipas dëshirës së saj, gazetarit Radie Harris por që mos ta dijë askush i kishte thënë "do të kisha dashtë edhe një herë të përjetoi një jetë të shkurtër me Larryn (Olivierin) sepse nuk jam mësuar gjatë pa te". Bashkëshorti i saj parë, Leigh Holman, gjithashtu ka kaluar shumë kohë me te. Merivale e ka shoqëruar nëpër turne në [[Australia| Australi]], [[Zelanda e Re|Zelandë të Re]] dhe [[Amerika Latine|Amerikë Latine]] e cila zgjati nga korriku [[1961]] deri në maj [[1962]], a Leigh fitoi shumë recensione pozitive pa Olivierin nën reflektorët e skenës. Edhe pse ishte e lodhur nga mënja në depresion, vazhdon të punojë në teatër, a më [[1963]] e fiton çmimin Tony për aktoren më të mirë mjuzikël, në mjuziklin boadwayjan ''Tovarich''. Muar pjesë në filmat ''Pranvera romake e znj. Stone'' ([[1961]]) dhe ''Anija e të çmendurve'' ([[1965]]).
 
Në maj të [[1967]] i kaloi provat që të marrë pjesë me Michael Redgrave në filmin ''A Delicate Balance'', por në atë kohë atë e kishte rënduar [[tuberkulozi]]. Pas disa javëve pushimi, siç duket fillon të përmirësohet. Natën e 7 korrikut, Merivale e kishte lënë si çdo herë, që të marrë pjesë shfaqje, a ishte kthyer në mesnatë dhe e kishte gjete se si flenë. Pas një gjysmë ore më vonë, (tani 8 srpnja), kthehet në dhomën e fjetjes dhe e gjene trupin e saj në dysheme. Ishte munduar të shkoi në banje, për ti mbushë mushkrinjëtë me ujë, ishte rrëzuar. Merivale e kishte thirë Olivierin, i cili merrte terapi kundër kancerit në një spital afër. Në autobiografinë e vet, Olivieri shkruan "trishtim i madh" kur menjëherë kishte arritur në rezidencën e Leighut,kur e gjënë Merivalen duke e rregulluar trupin e saj në krevat. Olivieri ishte përulur "qëndroi duke u lutur për falje për të gjitha të këqijat që kishin ndodhur në mes tyre", para se ti ndihmoi Merivaleit për përgatitjet për përcjelljen e fundit.
Leigh kishte sqaruar që kishte luajtur "aq sa ishte e mundshme role të ndryshme" që ta testonte veten për shkathtësitë e saja dhe ti eliminojë paragjykimet për paaftësitë e saja. Ka besuar se komedia është më e kërkuar se drama sepse e kërkon sinkronizimin preciz, prandaj vëmendje më të madhe duhet dhënë në komedi si pjesë e trajnimeve të aktrimit. Duke iu afruar fundit të karrierës, e cila sillej nga komedia e Noel Cowardit deri te tragjeditë e Shakespearit, ka vërejë që, "Shumë më lehtë është ti bësh njerëzit për të qarë se për të qeshur."
 
Paraqitjet e saj të para i prunë sukses të çastit në [[Britania e Madhe| Britani]], por mbeti e panjohur shumë në pjesët tjera të botës deri te premiera e filmit ''[[Iku bashkë me erën]]''. ''[[New York Times]]'' shkruan në dhjetor [[1939]], "Scarlett zonj. Leigh e arsyetoi kërkesën absurde të cilën e parashtruan para saj. Ajo në mënyrë artistike dhe të natyrshme është e krijuar për këtë rol, ashtu që asnjë aktore tjetër nuk mund të mendohet për atë rol". Si fama që rritej, paraqitet në ballinë të revistës ''[[Time]]s'' si Scarlett. Më [[1969]], kritiku Andrew Sarris ka shkruar që suksesi i filmit në masën më të madhe ishte ishte pasojë e inspirimit të Leigh, a më [[1998]] ka shkruar që "ajo jeton në kujtimet tona dhe në përkujtimet tona si forcë dinamike, e jo si prezencë statke." Leonard Maltin e përshkruan filmin si njërin ndër më të mirët e të gjitha kohërave, duke përsëritë më 1998 që Leigh "në mënyrë brilante ka luajtur" rolin e vet.
 
Në paraqitjen e saj në produkcionin e West End ''[[Tramvaji i quajtur Dëshirë]]'', shkrimtari teatror Phyllis Hartnoll e përshkruan si "fakt i fuqisë së madhe që deri atëherë se kishte treguar", pas kësaj një kohë të gjatë e konsideruan si njërën ndër aktoret më të mira të teatrit britanik. Duke debatuar për versionin filmik, Pauline Kael ka shkruar që Leigh dhe [[Marlon Brando]] prunë "dy paraqitje më të mëdha në film deri më tani të papara" ashtu që ajo e Leighiut ishte "njëra ndër paraqitjet e rralla që me të drejtë mund të themi që në të njëjtën kohë bëhej frikë dhe shpresë."
37.617

edits