Dallime mes rishikimeve të "Truri"

585 bytes removed ,  4 vjet më parë
Truri i njeriut
(U kthye versioni 1685551 i bërë nga 109.92.7.60 (diskutimet))
(Truri i njeriut)
[[Skeda:Cat brain.jpg|thumb|200px|Truri i [[Macja|maces]].]]
[[Skeda:Mouse brain.jpg|thumb|80px|Truri i [[miu]]t.]]
[[Skeda:User-FastFission-brain.gif|parapamje]]
'''Truri''' ([[Latinishtja|lat]]. ''cerebrum'' dhe [[Greqisht|greq]]. ἐγκέφαλον - ''enkefalon'' - "në kokë" ) tek [[njeriu]] dhe [[Kafsha|kafshët]] [[Kurrizorët|kurrizore]] është pjesa e [[trupi]]t që gjendet në [[Koka|kokë]] i mbrojtur nga [[kafka]] dhe [[cipa trunore]] dhe që shërben për kapjen, përpunimin dhe ruajtjen e njoftimeve të marra (në nje nivel të lartë) nëpërmjet [[Organi|organeve]] [[Shqisa|shqisore]] ([[Syri|syve]], [[Veshi|veshëve]], etj.) për t´i shndërruar në lëvizje që janë mjeti i ndërveprimit me mjedisin e jashtëm. Truri është qendra e kontrollit të [[Sistemi nervor qendror|sistemit nervor qendror]]. Truri te shumica e kafshëve është i vendosur në kokë pranë aparatit shqisor dhe gojës. Kafshët [[Jokurrizorët|jokurrizore]] nuk zotërojnë një tru qendror apo një grumbull të veçuar [[Ganglioni|ganglionesh]]. Truri është një organ tejet i ndërlikuar. [[Truri i njeriut]], kap.sh. 100përbëhet bilionnga neurone, porshumë mese e200 redesishmemiliardë eshte[[Neuroni|neurone]], lidhjasecili ei tyrelidhur me afersishtmëse 110.000 katerlion lidhjetjerë. [[Neuroshkenca]] është studimi shkencor i trurit dhe gjithë sistemit nervor.
 
Truri ndahet ne disa grupe:
Ështe i vogël.Në pjesën e poshtme të tij gjendet hipofiza e lidhur me hipotallamusin si qendër kontrolluese e metabolizmit, temperaturës së rupit, procesin e gjumit dhe funksione të tjera, ndërsa në pjesën e sipërme epifiza si gjëndër me tajim.
 
-Truri i përparmë.
 
Zhvillimi i trurit , posaçërisht i atij të përparmë , më së shumti ka përparuar tek gjitarët.Derisa tek rruazorët më primitivë truri i përparmë është më i pa zhvilluar krahasuar me trurin e mesëm dhe të vogël , te gjitarët , sidomos te primatët , truri i përparmë mbulon gati të gjitha pjesët tjera të trurit.Derisa te rruazorët primitivë truri i përparmë është qendër e nuhatjes , te rruazorët edhe shumë qendra të tjera nervore.Truri i përparmë përfshin pjesën më të madhe të kafkës , duke mbuluar pjesët e tjera.
Paraqitja e gjumit është karakteristikë e rruazorëve që është në lidhshmëri me koren e trurit të përparmë.<ref>Biologjia , ISBN 9951-06-087-0 , Dauti Esad</ref>
 
== Zona e frikes ne tru ==
 
 
Ndonjëherë frika here-herë na vë zjarrin nën këmbë dhe ndonjë herë tjetër na jep kurajo për të përballuar një rrezik.
 
 
Tre reagime të ndryshme që nuk i zgjedhim me ndërgjegje por që vendosen nga disa neurone të vecanta që quhen qeliza të tipit I, të pranishme në zonën celebrale të amigdalës. Këtë e zbulon një shkrim i publikuar në revistën “Neuron”, fryt i punës së kërkuesve të “European Molecular Biology Laboratory” të Romës.
 
== Gjetja e "busulles morale" ==
[[Skeda:Busulla morale e trurit.jpg|thumb|right|250px|]]
 
Kohët e fundit shkencëtarët kanë zbuluar 'busullën morale "në trurin e njeriut, në zonën prapa veshit të djathtë, e cila konsiderohet se kontrollon vlerësimin e sjelljeve ndaj njerëzve të tjerë.
 
Gjegjësisht, zona e vendosur prapa veshit të djathtë aktivizohet atëherë kur ne mendojmë për gabimet apo veprat e mira të njerëzve tjerë. Shkencëtarët nga Instituti i Teknologjisë në Massachusetts zbuluan se etika jonë dhe dallimi i të mirës nga e keqja nuk është vetëm një çështje e arsimimit, por ato janë të shkruara në tru.
 
Hulumtuesit kanë arritur që me anë të valës magnetike ta “ç’kyçin busullën morale" tek disa njerëz, gjë e cila u bëri të pamundur ndarjen e veprimeve të mira nga ato të këqija. Eksperimenti është kryer ashtu që 12 vullnetarë kanë marrë nga 192 mini-skenarë dhe detyra e tyre ishte që të vlerësojnë sjelljet e heroit të këtyre skenarëve në një shkallë nga 1 (sjellje të paligjshme) deri 7 (sjellje të pranueshme).
Truri Tek femijet e posalindur eshte 400gr ndersa tek njeriu i rritur 1400g prej te cileve 1200 g i perkasin trurit te madh
 
== Lidhje te jashtme ==
 
Lexoni per trurin - http://dije.altervista.org/truri/
 
 
[[Kategoria:Neuroshkencë]]
[[Kategoria:Anatomi]]
[[Kategoria:Organe]]
 
[[new:न्ह्येपु]]
[[pt:Encéfalo]]
Anonymous user