Dallime mes rishikimeve të "Bushatllinjtë"

1.015 bytes added ,  3 vjet më parë
Pavarësisht konvencionit për ta emërtuar këtë oxhak ''Bushatllinj'', dokumentacioni tregon se ky emërtim është relativisht më i rishtë sesa mendohet për mënyrën se si janë pasqyruar ndër anale, gojëdhëna, dokumentime e letërkëmbime anëtarët e këtij oxhaku. Vetë fshati me të cilin llagëpi ka lidhje të drejtëpërdrejtë, dokumentohet herët, por në bashkërendim me këtë familje për herë të parë e pasqyron kronisti turk [[Evlia Çelebiu|Çelebi]] me togfjalëshin "''Bushatllar kasabasi" ,'' pra e quan [[Bushati|Bushatin]] "''qyteza e Bushatllijve".'' Pas tij i vetmi që e përdor shkoqur llagëpin është [[Ahmet Xhevdet Pasha]] më 1895. Çelebiu kur takoi çifligarin e Bushatit, e identifikon "pasardhës i Jusuf Beut, trashëgimtar i pallatit nga Jusuf bej Plaku, që prej kohës së sulltan [[Mehmet Fatihu|Mehmet Fatihu II]]".
 
Pinjolli i familjes dhe studjuesi [[Hamdi Bushati]] konstaton se asnjëri prej pashallarëve të këtij oxhaku nuk e ka përdorur llagëpin "Bushatlli" dhe nuk figuron në literaturën osmane pas-Çelebiut. Vetë pashallarët përdornin epitetin "''Ishkodrali"''<ref name=":0">Bushati H., ''Bushatllinjtë'', Shkodër: Idromeno, 2003, fq. 28-36. ISBN 99927-841-2-1</ref>''.''
 
== Prejardhja ==
Nga radhitja varianteve, origjinat e lakuara nga historishkruesat janë:
* Prejardhje ngaPrej [[Gojan i Madh|Gojani]]<nowiki/>t i [[Rrethi i Mirditës|Mirditës]], sipas një gojëdhëne.
* LidhjePrej me familjenfamiljes princërore [[Dukagjinët|Dukagjini]]
* Prejardhje nga një familje e fisme vendase të kohës së Venedikut, e konvertuar në [[Islami|Islam]].
 
=== Mirdita ===
Ky variant i mbështetur tek një gojëdhënë, bëhet i pavlefshëm sipas argumentimit të H. Bushatit, dukei cili shpjeguarshpjegon se bëhet fjalë për një situatë kur Reshiti i Mehmed begut (jo Plaku) u strehua në Gojan pas vrasjes së të atit, për 6 vjet tek familja e Gjin Lekës. GjëPrej kësaj i mbeti nofka ''Beu i Gojanit,'' duke dhënë shkas për bashkëshoqërimin e një origjine me Gojanin<ref name=":0" /> e përhapur edhe prej Dom [[Ndoc Nikaj|Ndoc Nikës]].
 
=== Dukagjinët ===
Lidhja me Mirditën bëhet më e hershme duke e çuar mbrapa në kohë mundësinë e prejardhjes nga familja e Dukagjinëve mesjetarë, meqë edhe Mirdita ishte ndër zotërimet e tyre. Përkrahës i kësajkëtij varianti ishte edhe [[Tefë Curani]], i cili ashtu si [[Elena Gjika|Dora d'Istria]] dhe [[Hyacinthe Hecquard|Hekardi]] pohojnë se "''... ky bark rrjedh prej parisë së Dukagjinit që janë përmendë qysh në kohë të Skënderbeut."'' Për H. Bushatin e tyrja është vetëm këmbëngulje. [[Sami Frashëri|Sami Frashërin]] origjina e këtij oxhaku e bënë ndërdyshas mes [[Cernojeviqët|Cernojeviqve]] dhe Dukagjinëve<ref>''Vepra IX: Personalitetet Shqiptare në Kâmûs al-A’alâm'', Sami Bej Frashëri, Logos-A, [[Shkup]], [[1994]]</ref>.[[Skeda:Qazim_bushati_pushkatuar_komunistet.jpg|parapamje|right|Qazim Bushati, pushkatuar nga komunistët]]
 
=== BeganjiSumej-SumajBegaj ===
Shënimet e priftit shqiptar Gjergj Bardhi mbi udhëtimet e veta në viset veriore në maj 1638 shkruajnë:<blockquote>Megjithëse Shqipëria e Veriut është në Turqinë, në fakt atë e sundonin, sikurse në shek. XV, disa zotër feudalë të fuqishëm. E përmendur ishte asokohe shtëpia e Sumejve ose e Beganëve. Sulltan Murati IV në vitet 1623-1640 ia besoi sanxhakun e Shkodrës Mehmet beut, pjesëtar i oxhakut Sumej-Beganji.</blockquote>Në referencën popullore në Shkodrën e qëmotit, qytet e krahinë, përdorej shpesh shprehja "''si Begajt e Bushatit e Aliajt e Kastratit"'', me anë të së cilës diktohej hershmëria e fisnikëria e një familjeje. Shprehje kjo me fjalën ''Begaj'' që për H. Bushatin ndihmon në vërtetimin e pohimit të priftit Bardhi.
[[Skeda:Shaqir_bej_bushati_me_ded_gjo_lulin.jpg|parapamje|right|Shaqir Bej Bushati, luftëtar me Ded Gjo Lulin ]]
 
Autorët e tekstit "Historia e Shqipërisë" më 1967 kanë arritur gjithashtu të njëjtin konkluzion kundrejt prejardhjes nga kjo familje<ref name=":0" />.[[Skeda:Shaqir_bej_bushati_me_ded_gjo_lulin.jpg|parapamje|right|Shaqir Bej Bushati, luftëtar me Ded Gjo Lulin ]]
== Burime ==
 
7.597

edits