Dallime mes rishikimeve të "Bahri Omari"

1.230 bytes added ,  4 vjet më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
[Redaktim i kontrolluar][Redaktim i kontrolluar]
vNo edit summary
No edit summary
{{Kutia Politikan|Emri=Bahri Omari|Figura=BahriOmari1944.jpg|Madhësia e Figurës=230px|Detyra=[[Lista e Ministrave të Jashtëm të Shqipërisë|Ministër i Punëve të Jashtme]]|Fillimi i afatit=7 shkurt, 1944|Mbarimi i afatit=16 qershor, 1944|Paraardhësi=[[Rexhep bej Mitrovica]]|Pasardhësi=[[Eqrem bej Vlora]]|Datëlindja=10 shkurt, [[1889]]|Vendlindja=[[Gjirokastër]], [[Perandoria Osmane]]|Datëvdekja=[[13 prill]], [[1945]]|Vendvdekja=[[Tirana]], [[Shqipëri]]|Kombësia=Shqiptar|Profesioni=nëpunës|Bashkëshortja=Fahrije Hoxha|Fëmijë=[[Luan Omari]], Fatosi}}
 
'''Bahri Omari''' ([[Gjirokastra|Gjirokastër]], [[10 shkurt]] [[1889]]<ref>[[Kastriot{{Cite Dervishibook|Dervishi K]]., title=[[Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet|''Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet'']], Tiranë: "|last=Dervishi|first=Kastriot|publisher=55", |year=2012. fq. 198. ISBN |isbn=9789994356225|location=Tiranë|pages=198}}</ref> - [[Tirana|Tiranë]], [[13 Prill|13 prill]] [[1945]]) ishte publicist, nëpunës, botues, ministër dhe veprimtar i [[Balli Kombëtar|Ballit Kombëtar]]. Ka qenë kunati i [[Enver Hoxha|Enver Hoxhës]], diktatorit të ardhshëm komunist të Shqipërisë, i cili pas Gjyqit Special firmosi dënimin me vdekje të Omarit.
 
== Jeta ==
 
BahriuU lindilind në Gjirokastër, i biri i Iljaz Hilmi Omarit dhe Rehos.<ref name="shk">Koli{{Cite Shweb|url=http://albdreams., ''blogspot.al/2011/07/rrefimi-ne-gjyq-i-bahri-omarit-per.html|title=Rrëfimi në gjyq i Bahri Omarit për takimet ilegale me Enver Hoxhën''|date=13 korrik 2011|website=albdreams.blogspot.al|publisher=Mapo. - p. 313|last=Koli|first=Shpëtim|page=13}}</ref> U shkollua në vendlindje dhe më tej në Shkollën Civile të Administratës Mbretërore "[[Mekteb-i Mülkiye|Mekteb-i Mülkiye-i Şahane]]" në Stamboll për Shkenca Politike-Administrative<ref>Merlika E., ''Mustafa Kruja në historinë shqiptare'', Tiranë: OMSCA-1, 2012. ISBN 978-9928-132-19-2 </ref> ku u diplomua më 1911.<ref>{{en}}Cite Özdalga Ebook|url=https://books., google.al/books/about/Late_Ottoman_Society.html?id=5FMoWJFs73gC&redir_esc=y|title=Late Ottoman societySociety: theThe intellectualIntellectual legacy, studimet SOAS/RoutledgeCurzon të Lindjes së Mesme. 3. Routledge. fq.Legacy|last=Özdalga|first=Elisabeth|publisher=Psychology Press|year=2005|isbn=9780415341646|location=|pages=315. ISBN 0-415-34164-7}}</ref>.
 
Në moshën 25 vjeçare u emërua [[Kazaja e Himarës|nënprefekt i]] [[Himara|Himarës]]. Organizoi dhe udhëhoqi çetat patriotike kundër andarteve greke gjatë pushtimit grek të Shqipërisë së jugut gjatë [[Lufta e Parë Botërore|Luftës së Parë Botërore]].
 
Më 1915 Omari shkoi në [[Shtetet e Bashkuara të Amerikës|ShBA]], ku ai u bë drejtor i gazetës ''Dielli'' të shoqatës pan-shqiptare Vatra. Në 1919 ai u kthye në Shqipëri dhe mori pjesë dy herë në zgjedhjet parlamentare, në 1921 dhe 1923, si përfaqësues i opozitës duke i qëndruar përballë partisë së [[Myfid bej Libohova|Myfit bej Libohovës]] në [[Qarku i Gjirokastrës|prefekturën e Gjirokastrës]].<ref>[http{{Cite web|url=https://www.parlament.al/graphicswp-content/fotouploads/Ligjv%EBn%EBsit%20Shqiptar%EB2015/11/Ligjvenesit-Shqiptar-1920-2005.pdf |title=Ligjvënësit Shqiptarëshqiptarë 1920-2005], Tiranë |date=2005|website=parlament. (PDFal|last=Istrefi|first=Diana|publication-Format në shqip).place=Tiranë}}</ref>
 
Në vitin 1924, gjatë qeverisë së [[Fan Noli]]t, themeloi dhe u zgjodh sekretar i përgjithshëm i Partisë Demokratike-Nacionale dhe botoi redaktoi organin e saj, ''Shekulli''.
 
Pas rrëzimit të qeverisë së Nolit nga [[Mbreti Zogu I|Ahmet Zogu]] në vitin 1924, Omari lëvizë nepër Europë gjatë kohës u formua dhe "Bashkimi Kombëtar" ku aderoi.<ref name="shk"/> Në Bari u ngulit ku ai qëndroi deri më 1939. Këtë vit ai u kthye në Tiranë, i survejuar nga italianët.<ref name="ER">Vandeleur{{Cite Rweb|url=http://www.albanianhistory., ''"net/1945_Albanian-Treason-Trial/index.html|title=Albanian treason trials -: (known as war criminal trials): March-April 1945"''.</ref> Bahri Omari ishte kunati i [[Enver Hoxha|Enver Hoxhës]], diktatorit të ardhshëm komunist të Shqipërisëdate=1945|website=albanianhistory. Ndërhyri ndër miqtë e mbetur në Shqipëri për t'i siguruar bursë studimi kunatit në Toulouse, [[Francanet|Francë]].<ref>Kaloçi D., ''Rrëfimi i ish-zv.ministrit Nexhmi Ballka'', Gazeta shqiptarelast=Vandeleur|first=Robinson}}</ref> Në 1942 ai u bë anëtar i organizatës [[Balli Kombëtar]]. Enver Hoxha strehohej shpesh në shtëpinë e tij në Tiranë që ia kishte marrë me qira Ali Mulletit. E ndihmoi shumë Enver Hoxhën ekonomikisht gjatë kesaj periudhe ashtu siç e kishte ndihmuar edhe më parë gjatë studimeve të tija të paplota në perëndim. Gjatë pushtimit të Shqipërisë nga Gjermania naziste ai u bë Ministër i Punëve të Jashtme në qeverinë e [[Rexhep bej Mitrovica|Rexhep Mitrovicës]] 5 nëntor 1943-16 qershor 1944.
 
Për këtë pozicion që ai mbajti u arrestua dhe u burgos pas ardhjes në pushtet të partizanëve. Gjatë burgut luante shah, siç kishte bërë edhe gjatë emigracionit sipas [[Kol Tromara|Kol Tromarës]] - mik i ngushtë i tij qyshë nga kohët e emigracionit anti-zogist.<ref>Kaloçi D., ''"Burgu i Tiranës: Ja misteret e tij në vitin 1945: Dëshmia e Xhemal Alihmehmetit"'', Gazeta shqiptare. - p. 1848, 19 prill, 2001, p. 12 - 13</ref> në vitin 1945 ai u arrestua dhe u dënua me vdekje nga [[Gjyqi Special, 1945|Gjyqi Special]].<ref name="ER" /> Prokuror i çështjes ishte [[Bedri Spahiu]], ndërsa kryetar i Trupit gjykues zëvendëskryeministri, gjeneral-lejtënant [[Koçi Xoxe]], një njeri me shkollim fillore, me profesion teneqexhi, ashtu si edhe prokurori Spahiu: një ish-toger i degraduarçgraduar dhe i çmobilizuar i Ushtrisë Mbretërore që në vitin 1935, pa kurrfarë formimi juridik dhe njohje të ligjeve. Gjyqi u zhvillua në kinema "Kosova" (sot "Teatri Kombëtar"), ndërsa mijëra vetë e ndiqnin atë nëpër rrugë nga altoparlantët që qenë vendosur kudo në Tiranë. Vendimi u dha më 13 prill 1945, ora 10.00.<ref>[[Blendi{{Cite Fevziubook|Fevziu B.]], ''"title=Enver Hoxha"'',: UETe Presspara Tiranëbiografi e bazuar në dokumente të arkivit personal dhe në rrëfimet e atyre që e njohën|last=Fevziu|first=Blendi|publisher=Uet press|year=2011.|isbn=9789995639358|location=Tiranë|pages=}}</ref> U ekzekutua ditën e nesërme në një hendek tek Kodra e Priftit në Tiranë.<ref name="ER" /> Para pushkatimit u thirri shokëve:
 
:<blockquote>“Ktheni ballin nga pushkët! Tradhtarët vriten pas shpine. Ne nuk jemi tradhtarë. Historia do të jetë gjyqtari i paanshëm”.<ref>Imaj A., ''Bedri Spahiu:{{Cite book|title=Ç'më tha Bahri Omari para pushkatimit: zbulohen dorëshkrimet e viteve të burgut'', |last=Spahiu|first=Bedri|publisher=Panorama. - pNr. 2716, 62714|year=4 maj, 2010, p. 20 |isbn=|editor- 21.last=Imaj|editor-first=Afrim|location=|pages=18-19}}</ref></blockquote>
 
== BurimeNderime ==
Më 2004, me interesimin e të dënuarve të Gjyqit Special dhe me kujdesin e Institutit të të Përndjekurve, nga qeveria [[Sali Berisha|Berisha]] u akordua një fond për ndërtimin e një përmendoreje në një varr simbolik në varrezat e Sharrës. Në atë varr të përfunduar më 2007 u depozituan ato pak eshtra të gjetura. Në përmendore u shënuan emrat e të dënuarve të Gjyqit Special, si dhe emrat e P. [[Anton Harapi|Anton Harapit]], [[Maliq bej Bushati|Maliq bej Bushatit]] dhe [[Lef Nosi|Lef Nosit]].<ref>{{Cite book|title=Bahri Omari: jeta dhe veprimtaria|last=Omari|first=Donika|publisher=Kumi|year=2015|isbn=978-9928-181-39-8|location=Tiranë|pages=62}}</ref>
 
== Referencat ==
{{reflist|2}}
 
463

edits