Ndryshimi mes inspektimeve të "Cikli i Ujit"

579 bytes added ,  2 vjet më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
(Ndryshime rrënjësore në artikull, si drejtshkrimore, ashtu edhe strukturore/logjike, pasi ky artikull kishte probleme të mëdha në këto aspekte)
Cikli i ujit, si proces fizik, përfshin transmetimin e energjisë, gjë që rezulton në ndryshime në temperaturën e mjedisit përreth, dhe si rezultat, ndikime dhe në klimë. Për shembull, gjatë avullimit, uji përthith energji nga mjedisi rrethues, duke ulur kështu temperaturën atmosferike. Gjatë kondesimit, avujt çlirojnë energji që përthithet nga mjedisi rrethues, proces i cili ndikon në rritjen e temperaturës.
 
<u><big>Përshkrimi i procesit</big></u>
Forcat lëvizëse të ciklit hidrologjik të ujit është energjia diellore dhe graviteti. Rrezatimi diellor ndikon në shkrirjen e borës, akumulimin i borës, avullimi, dhe gravitetit - reshjet, lëvizja e ujërave sipërfaqësorë dhe nëntokësorë. Në ciklin e ujit gjeologjike, shoferëve janë procese tektonike, magmatizmit, metamorphism, sedimentimit.
 
Cikli hidrologjik përbëhet nga dy nëncikle : cikli i vogël ose cikli i ujit në brendësi të Tokës dhe cikli i madh, i cili zhvillohet tërësisht mbi sipërfaqet ujore. Marrëdhënia mes dy cikleve përcaktohet nga masat e ajrit dhe rrjedhja e lumenjve. Forcat lëvizëse të ciklit hidrologjik të ujit janë energjia diellore dhe graviteti. Fillimi i ciklit të madh konsiderohet avullimi i ujit nga pellgjeve ujore. [[Energjia diellore|Rrezatimi diellor]] ngroh ujin e deteve dhe oqeaneve. Si rezultat, uji [[Avullimi|avullon]] dhe shndërrohet në avuj uji. Gjithashtu, një sasi më e vogël uji avullon edhe nga sipërfaqet e tjera ujore, si lumenjtë, liqenet, si dhe në disa raste, nga sipërfaqet e akullta dhe shtresat e dëborës. Këta avuj uji ngrihen drejt atmosferës, ku me rritjen e lartësisë dhe uljen e temperaturës, një sasi e avujve kondesohet, duke u shndërruar kështu në pikla të vogla uji, të cilat duke u bashkuar krijojnë [[retë]]. Në rastet kur procesi i kondesimit ndodh afër sipërfaqes së tokës, piklat e ujit bashkohen duke krijuar [[Mjegulla|mjegullë]]. Lëvizjet atmosferike i transportojnë avujt e ujit përreth Tokës. Gjatë transportimit, ndodh që retë përplasen me njëra tjetrën. Kjo përplasje çon në shpërbërjen e një pjese të resë, dhe nën ndikimin e [[Forca e rëndesës|gravitetit]], piklat e ujit që formojnë renë bien drejt tokës në formën e [[Shiu|rreshjeve]]. Në bazë të temperaturave të mjedisit, këto rreshje mund të gjenden në formën e shiut, dëborës, breshërit, etj. Pjesa më e madhe e ujit rikthehet përsëri në oqeane dhe dete dhe më pas, transportohet me anë të rrjedhjeve nëntokësore në shtresat e poshtme të Tokës. Këto rrjedhje nëntokësore, pas një kohë të caktuar, del mbi sipërfaqen e tokës në formën e ujit të pijshëm (''shih [[Uji i Pijshëm]]''). Megjithatë, jo i gjithë uji i rreshjeve rikthehet në sipërfaqe ujore: një pjesë e ujit përthithet nga toka dhe bimët si mënyrë ujitjeje (''termi shkencor është'' '''''infiltrim'''''). Me kalimin e kohës, i gjithë uji i Tokës rikthehet në dete dhe oqeane, për të rifilluar ciklin e ujit.
Nën ciklin hidrologjik ka dy cikle të ujës - i vogël ose cikli i ujit në brendësi të tokës dhe të ciklit të mëdha të ujit. Cikli i ujit të madhe zhvillohet tërësisht mbi oqeane, ndërsa në brendësi është bërë mbi sipërfaqen e thatë. Marrëdhënia mes tyre është me anë: të masave e ajrit dhe rrjedhës e lumit.
 
<u><big>Ndikimi i njeriut dhe rreziqet që i kanosen ciklit të ujit nga aktiviteti njerëzor</big></u>
Fillimi i ciklit të ujit madh është konsideruar si avullimi i ujit të avullit nga pellgjeve ujore. 448 000 km3 të ujës avullohet. Hapi i ardhshëm është kondensimi në atmosferë. Pjesa e avullit të ujit (412 000 km3) bie në tokë në formën e shiut, dhe e mbetur 36 000 km3 janë transportuar mbi tokë në formën e avullit të ujit.
 
Njeriu vazhdon të ndërhyjë në ciklin e ujit duke luajtur kështu një rol të rëndësishëm mbi të. Ndërmarrjet industriale, me anë të ndotjeve mjedisore, ndikojnë në ngrohjen e ajrit dhe të avullimit të tepërt të ujit. Ujërat e zeza ndikojnë në zhdukjen e bimëve dhe të kafshëve të deteve dhe oqeaneve. Shpyllëzimi çon në tharje të rajonit, që ndikon në uljen e sasisë së ujit të avulluar.
Në ciklin e vogël të ujit, uji avullohet nga pellgjeve ujore të sipërfaqjës e tokës (72 000 km3). Ajo gjithashtu kondensohen dhe pastaj së bashku me avujt e ujit të kryejë bie si reshje. Pjesë e këtij infiltrate të reshurave në tokë dhe nga derdhja e lumenjëve, derdhet në oqeane dhe dete.
Njerzia vazhdojn të ndërhyjnë në ciklin e jetës natyrore dhe luan një rol të rëndësishëm në formimin e saj dhe ekzistencës. Ndërmarrjet industriale të përfshira në ngrohjen e ajrit dhe të avullimit të ujit. Disa nga aktivitetet njerëzore shkelin ciklin e ujit. Shumë shpesh Bizneset janë shkaku i ndotjes qe hedhin mbeturina dhe ndotësve në pellgjet ujëmbledhës. Shtëpiakët dhe ato hedhin ujërave të zeza. Ujërat e zeza janë përgjegjës për zhdukjen e bimëve dhe të kafshëve në jetën e deteve dhe oqeaneve. Shpyllëzimi çon në avullimit pak dhe tharje të rajonit. Pastaj hyjnë në ujërat nëntokësore më pak ujë dhe kjo çon në reduktimin e tyre. Detet janë ndotur nga ato mbeturinat si: ujërave të zeza, nga naftës dhe substancave të tjera të rrezikshme dhe të dëmshme.
 
[[Kategoria:Hidrologji]]