Ndryshimi mes inspektimeve të "Bajram Curri"

707 bytes removed ,  2 vjet më parë
katundi im, katundi jot ky muhabet
Etiketat: Redaktim nga celulari Redaktim në versionin web nga celulari
(katundi im, katundi jot ky muhabet)
| përshkrimi =
| datëlindja = 1862
| vendlindja = [[CurrajKrusha Eperme Madhe|Krushë të Madhe]] , Tropoje[[Perandoria Osmane]]
| data e vdekjes = 29 mars 1925
| vendvdekja = [[Dragobi]], [[Republika Shqiptare]]
}}
 
'''Bajram Curri''' ([[CurrajKrusha Eperm]]e Madhe|Krushë , , Tropojee Madhe]], [[1862]] - [[Dragobia|Dragobi]], [[1925]]) ishte udhëheqës popullor, ushtarak, senator i Senatit të Dhomës së Këshillit Kombëtar të Shqipërisë nga 27 mars 1920 deri më 20 dhjetor 1920.<ref>[http://www.parlamenti.altirana.com/graphics/foto/Ligjv%EBn%EBsit%20Shqiptar%EB.pdf Ligjvënësit shqiptarë 1920-2005] - <tt>Republika e Shqipërisë KUVENDI.</tt> Tiranë 2005.</ref>, [[Titulli "Hero i Popullit" në Shqipëri|Hero i Popullit]] shqiptar nga [[Malësia e Gjakovës]].
 
== Biografia ==
 
Lindi në [[CurrajKrusha Eperme TeMadhe|Krushë Nikaj - Merturit Madhe]] ne Tropoje aty nga mori edhe fshati mbiemrin e tij ... E me pas do merrte edhe qyteza e qytetit verior Emrin e tij ( Bajram Curri )Rahovecit, Ai ishte i biri i Shaqir Agësagës dhe Ajkunës. Currët njiheshin si ''zotní,'' titullin deri tek Bajrami e patën ''Agë''.<ref name=":1">{{Cite book|title=Letërkëmbim (1947-1958)|last=Kruja|first=Mustafa|authorlink=Mustafa Kruja|last2=Margjokaj|first2=P. Paulin|authorlink2=Paulin Margjokaj|publisher=Camaj-Pipa|year=2006|isbn=99943-34-47-6|location=Shkodër|pages=141}}</ref> Kjo familje kishte me trashëgim titullin ''vojvodë'' për bajrakët Krasniqe, Nikaj e Mërtur.<ref>Ulqini K., ''Bajraku në organizimin e vjetër shoqëror,'' Tiranë: Akademia e shkencave e RPS të Shqipërisë, 1991.</ref>
 
Prej pjesëmarrjes së të atit më 1860 në një kryengritje në malësitë e Krasniqes kundër taksave të rënda dhe rekrutimit, i burgosën Currët në Gjakovë.<ref>{{citation|author=Aleks Buda|title=Shkrime historike|volume=4|url=https://books.google.com/books?id=8ZK4AAAAIAAJ|year=2000|publisher=Shtëpia Botuese "8 Nëntori"|isbn=978-99927-1-274-0|page=171|quote=Bajram Curri lindi më 1862 në rrugën për në burg në Gjakovë, ku po e shpinin familjen e tij nga Tropoja, Krasniqja turqit si hakmarrje kundër të atit, që kish udhëhequr një nga kryengritjet e shumta të malësorëve kundër taksave të rënda dhe rekrutimit ...}}</ref> Shaqir agë Curri ishte njeri i besuar i [[Abdullah Pashë Dreni|Abdullah pashë Drenit]] në [[Gjakovë]], dhe, me sa duket, kishte luajtur rol në tagërmbledhjen dhe rekrutimin në krahinë. Ai ndihmoi Abdullah Pashën në [[Aksioni i Gjakovës|sulmin kundër Mehmet pashë Maxharrit]] dhe u vra gjatë përleshjeve nga trupat e [[Lidhja e Prizrenit|Lidhjes së Prizrenit]].<ref>{{citation|url=https://books.google.com/books?id=D3c6AQAAIAAJ&q=shaqir+aga+curri&dq=shaqir+aga+curri&hl=en&sa=X&ved=0CCUQ6AEwAGoVChMI3OPP7Y2GyAIViHA-Ch2BUgVy|title=Vilajeti i Kosovës më 1878-1912|page=61|author=Shukri Rahimi|year=1969|oclc=3878952|publisher=Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore i Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës}}</ref><ref>{{citation|url=https://books.google.com/books?id=-KfiAAAAMAAJ&q=shaqir+aga+curri&dq=shaqir+aga+curri&hl=en&sa=X&ved=0CDQQ6AEwAmoVChMI3OPP7Y2GyAIViHA-Ch2BUgVy|page=28|title=Recherches albanologiques: Folklore et ethnologie|year=1979|publisher=Instituti Albanologijik i Prishtinës|issn=0350-7998|oclc=260175827}}</ref><ref>{{citation|url=https://books.google.com/books?id=JUEBAAAAMAAJ&q=shaqir+aga+curri&dq=shaqir+aga+curri&hl=en&sa=X&ved=0CDoQ6AEwA2oVChMI3OPP7Y2GyAIViHA-Ch2BUgVy|page=240|author=Ali Hadri|year=1976|publisher=Enti i Historisë së Kosovës|title=Kosova|volume=5|oclc=4032760}}</ref>
 
Nga pozitat tradicionale të familjes në Malësinë e Gjakovës, si për kundërshtitë ndaj [[Kryezinjtë|Kryezinjve]], u emërua komandant xhandarmërie e zgjodhi kapiten në Prizren, më vonë major në Prishtinë, e së fundmi kolonel (allajbeg) në Shkup, ku kishte në dorë xhandarmërinë e gjithë [[Vilajeti i Kosovës|Vilajetit të Kosovës]].<ref name="rxh">[[Rexhep Krasniqi|Krasniqi R.]], ''Jeta dhe vepra patriotike e Bajram Currit'', Shkodër: [[Hylli i Dritës]], 3/1944.</ref>
Në [[Kongresi i Lushnjes|Kongresin e Lushnjës]] u zgjodh anëtar i Këshillit Kombëtar, i cili e caktoi ministër pa portofol të qeverisë dhe komandant të përgjithshëm te forcave të armatosura.
 
Udhëhoqi veprimet ushtarake bashk me krahun e tij te djathte Gjelosh Rame Mrishaj ( Per te cilin nuk flitet shume pavarsisht rolit te tij te madh ne mbeshtetjen dhe mrojtjen e tij kuder armiqeve ) për shtypjen e lëvizjes esadiste në Shqipërinë e Mesme dhe gjithashtu bashkëpunoi me Zogun kundër lëvizjes separatiste të Republikës së Mirditës.
 
=== Krizat e dhjetorit 1921 dhe marsit 1922 ===
I bezdisur nga krushqia e Zogut me [[Ceno bej Kryeziu|Ceno Kryeziun]]<ref name=":0">Dervishi K., ''Plumba Politikës - Historitë e përgjakjes së politikanëve shqiptarë,''Tiranë: "55", 2010. fq. 93-98. ISBN 978-99943-56-43-0</ref> dhe i nxitur nga H. Prishtina, [[Mustafa Kruja|M. Kruja]], [[Zija Dibra|Z. Dibra]] [[Gjelosh Rame Mrishaj | Gj Mrishaj ]] mbajti qëndrim kundër forcimit të pozitave të [[Mbreti Zogu I|Zogut]] në shtetin shqiptar<ref>Dervishi K., ''Plumba Politikës - Historitë e përgjakjes së politikanëve shqiptarë,''Tiranë: "55", 2010. fq. 99. ISBN 978-99943-56-43-0</ref>.
 
Në [[dhjetori|dhjetor]] [[1921]] u caktua Komandant i Përgjithshëm i forcave të armatosura në qeverinë pesëditore të Hasan Prishtinës. Pas qeverive të dhjetorit dhe formimit të kabinetit [[Xhaferr bej Ypi|Ypi]], me min. të Brendshëm Zogun, iu dha titulli i kolonelit të nderit. E ngarkuan me ruajtjen e kufirit dhe me mbajtjen e rendit e qetësisë në cepin perëndimor shqiptar të Kosovës. Në vend të kësaj, mblodhi qindra kosovarë rreth vetes, mori Pukën dhe po bëhej gati të marshonte drejt Shkodrës, bashkë me [[Elez Isuf Ndreu]]n në marsin e 1922<ref>[[Eqrem bej Vlora|Vlora E.]], [[Kujtime 1885-1925 (Eqrem bej Vlora)|''Kujtime: 1885-1925'']], Tiranë: IDK, 2008, fq. 477-478. ISBN 99927-780-6-7</ref>. Në krye të 2 mijë vetëve, Bajram Curri bashk me Gjelosh Rame Mrishaj u ndal në [[Vau i Dejës|Va të Dejës]], ku do të kërkonte bisedime me qeverinë, por nuk e vazhdoi aventurën pasi nuk mori besën e parisë shkodrane dhe për këtë e la të vetëm Ndreun.
 
Në zgjedhjet e 27 dhjetorit 1923 bëri të mundur nxjerrjen fitues [[Avni Rustemi|Avni Rustemin]], falë ndërhyrjes dhe ndikimit të tij në prefekturën e Kosovës.{{cn}}
Përkrahu [[Lëvizja e qershorit|Lëvizjen e qershorit]] më [[1924]], duke nisur që më 24 maj fillimin e lëvizjes së armatosur me forcat e veta duke pushtuar Krumën si qendër e pref. së Kosovës. Në vjeshtë të vitit [[1924]] shkoi në [[Gjeneva|Gjenevë]] me Nolin, Prishtinën e [[Luigj Gurakuqi|Gurakuqin]], të cilët i paraqitën [[Lidhja e Kombeve|Lidhjes së Kombeve]] çështjen e të drejtave të popullsisë shqiptare të Kosovës të shtypur mbretëria jugosllave. Më pas, megjithëse kontribues në kryengritje, qeveria revolucionare e nxori në pension. Shpresonte që të përfaqësohej me njerëzit e vet në qeverinë e Nolit, dhe që sekretari i tij të bëhej ministër Arsimi, por Niman Ferizi u emërua prefekt i Beratit. U tërhoq në Dragobi, i prekur në sedër nga mosmirënjohja e mospërfillja<ref name=":0" />.
 
Me Triumfin e Legalitetit në dhjetor të 1924 trupat e Zogut nuk u përballën me njerëzit e Currit. Letrave të Zogut që i shkruante për t'u larguar përkohësisht nga Shqipëria, Curri nuk i pranonte. Mes kërkesave të palës për mosprekjen e Currit dhe Kryezinjve që donin të merrnin hakun, Hasan bej Kryeziu si prefekt i Krumës mobilizoi xhandarët për ta ndjekur, keshtu ai e ndoqi per disa muaj , Hasan Bej Kryeziu fillimisht vrau mikun e tij te afert Gjelosh Rame Mrishaj duke e varur , per shkak se ai nuk e tregoi vendin ku fshehej Bajram Curri , kohe me vone pasi banor afer fshatit dragobi spiunuan , per vendodhjen e Currit ne Shpellen e Dragobis , vendi u rrethua nga bej Kryeziuderi atëherë Bajram Curri per te mos ren ne duar e armikutkur u vetëvra më 29 mars 1925.<ref>[[Kastriot Dervishi|Dervishi K]]., [[Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet|''Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet'']], Tiranë: 55, 2012. fq. 99. ISBN 9789994356225</ref>
 
Varrimi i tij u bë në prani të autoriteteve shtetërore dhe sipas riteve fetare.
Anonymous user