Dallime mes rishikimeve të "Lufta e Parë Botërore"

Pershkrimi i Lufes se Pare Boterore u be me i qarte .Data ,muaji .Shtetet te cilat merrnin pjese dhe emrat e blloqeve te luftes . Burimi I informacionit eshte marre nga Historia 8.
Etiketa: Redaktim nga celulari
(Pershkrimi i Lufes se Pare Boterore u be me i qarte .Data ,muaji .Shtetet te cilat merrnin pjese dhe emrat e blloqeve te luftes . Burimi I informacionit eshte marre nga Historia 8.)
Etiketa: Redaktim nga celulari
[[Skeda:Schieramenti WWI.png|thumb|300px|Shtetet e përfshira në Luftën e Parë Botërore.<br />Me të kaltër: Pakti i Trefishtë dhe aleatët<br />Me të zezë: Perandoritë qendrore.]]
'''Lufta e Parë Botërore''' apo '''Lufta e Madhe''' ishte [[lufta]] që përfshiu pothuajse gjithë [[Bota|botën]], nga viti [[1914]] deri në vitin [[1918]]. Kjo luftë e paparë ndonjëherë në historinë e njerëzimit i kushtoi atij humbjen 20 milionë njerëzve. "Lufta e Madhe" përfshiu gjashtë [[Kontinenti|kontinentet]] e banuara të lëmshit tokësor: [[Evropa|Evropën]], [[Azia|Azinë]], [[Afrika|Afrikën]], [[Amerika Jugore|Amerikën e Jugut]], [[Amerika Veriore|Amerikën e Veriut]] dhe [[Australia|Australinë]].
Lufta e pare botërore ishte kryesisht e përqendruar me dy blloqet . Blloku i Antantes ku bente pjese Britania ,Franca dhe Rusia dhe blloku Tripalesh ku bente pjese Gjermania ,Austro-Hungaria dhe Italia .Te dyja blloqet kerkonin pretekst per fillimin e luftes.Dhe ai u gjet ne 28gusht 1914 kur nje nacionalist serb vrau trashigimtarin e fronit te Austrise Franc Ferdinandin.Dhe pastaj Austria i shpalli lufte Serbise etj.. këtë [[Konflikti|konflikt]] mbarëbotëror të [[arma]]tosur u përballuan dy fuqi të mëdha: [[Perandoritë qendrore|Perandoritë qëndrorePerandoriëndrore]] ([[Prusia|Perandoria gjermanike]] dhe [[Perandoria Austro-Hungareze]]) dhe nga ana tjetër [[Pakti i Trefishtë]] (me [[Britania e Madhe|Mbretëritë e Bashkuara]], [[Franca|Francën]], dhe [[Rusia|Rusinë]]). Lufta e Madhe filloi me [[28 korrik]] [[1914]] dhe përfundoi më [[11 nëntor]] [[1918]] me fitoren e Paktit të Trefishtë.
Lufta e pare botërore ishte kryesisht e përqendruar ne Gjermani dhe France e ndare ne bllokun qendror dhe antanten
Lufta e I Botërore nisi me vrasjen e kryedukës [[Franc Ferdinandi]]t, trashëgimtarit të fronit të [[Perandoria Austro-Hungareze|Perandorisë Austro-Hungareze]] në [[Sarajeva|Sarajevë]] të [[Bosnja|Bosnjës]] nga kombëtarizoi Serbo-Boshnjak Gavrilo Princip me [[28 qershor]] [[1914]].
 
Në këtë [[Konflikti|konflikt]] mbarëbotëror të [[arma]]tosur u përballuan dy fuqi të mëdha: [[Perandoritë qendrore|Perandoritë qëndrore]] ([[Prusia|Perandoria gjermanike]] dhe [[Perandoria Austro-Hungareze]]) dhe nga ana tjetër [[Pakti i Trefishtë]] (me [[Britania e Madhe|Mbretëritë e Bashkuara]], [[Franca|Francën]], dhe [[Rusia|Rusinë]]). Lufta e Madhe filloi me [[28 korrik]] [[1914]] dhe përfundoi më [[11 nëntor]] [[1918]] me fitoren e Paktit të Trefishtë.
 
Lufta shkaktoi shpërbërjen e katër perandorive: Perandorisë Austro-Hungareze, [[Prusia|Prusisë]], [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]] dhe [[Perandoria Ruse|Rusisë]]. [[Gjermania]] humbi [[Perandoria koloniale gjermane|perandoritë koloniale]] dhe shtetet evropiane të [[Çekosllovakia|Çekosllovakisë]], [[Estonia|Estonisë]], [[Finlanda|Finlandës]], [[Letonia|Letonisë]], [[Lituania|Lituanisë]], [[Polonia|Polonisë]] dhe [[Jugosllavia|Jugosllavisë]] fituan pamvarësinë.
== Shpërthimi i luftës ==
Shkaqet e luftës së 1 Botërore ishin të shumëllojshme. [[Britania e Madhe]] dhe [[Franca]] humbën parësinë ekonomike dhe ushtarake, kurse vendi i tyre ishte marrë nga forcat e reja ushtarako-ekonomike SHBA, Gjermani dhe Japonia. Ky ekuilibër i ri ushtarako-ekonomik, këmbëngulja për ndarje të re të botës në zona për ndikim, ndarja e re e tregjeve të reja dhe lëndë të parë - e gjitha kjo e komplikoi seriozisht jetën politike ndërkombëtare dhe krizat politike bëheshin gjithnjë me te shpeshta dhe më të rrezikshme. Rivaliteti midis fuqive të mëdha u theksua në Evropë, Azi dhe Afrikë. Për arritjen më të mirë të qëllimeve të tyre, fuqitë e mëdha evropiane formuan dy blloqe luftarako-politike: ANTANTEN dhe FORCAT QENDRORE.
== Historia ==
=== Viti 1915 ===
=== Viti 1916 ===
 
==== Pushtimi i Malit te Zi dhe i Shqiperise ====
Më 4 janar, trupat austriake sulmuan Mbretërinë e Malit të Zi, dhe më 23 janar, mbreti Nikola kapitulloi dhe shkoi në mërgim në Francë.
Principata e Shqipërisë u pushtua edhe nga dy të tretat nga ushtria austro-hungareze
Trupat serbe, të cilët u arratisën në Mal të Zi dhe Shqipëri, kryesisht u tërhoqën në Durrës, kukishte zbarkuar në dhjetor të vitit 1915 një forcë ekspeditash italiane .
[[Skeda:Kikeriki 6-2-1916 oesterreichische Besetzung Albaniens.jpg|mini|Propaganda-Karikatur zur Besetzung Albaniens durch die österreichischen Truppen]]
 
== Pasojat ==
Anonymous user