Hape menynë kryesore

Changes

153 bytes added ,  11 muaj më parë
v
rregullim i referencave
{{Kutia Politikan|Emri=Ahmet Zogu|Figura=King Zog.jpg|Madhësia e Figurës=230px|Detyra=Mbreti i Shqiptarëve|Fillimi i afatit=1 shtator 1928|Mbarimi i afatit=8 prill 1939|Paraardhësi=Vendosja e monarkisë|Pasardhësi=[[Viktor Emanueli III]]|Datëlindja=8 tetor 1895|Vendlindja=[[Burgajet]], [[Perandoria Osmane]]|Datëvdekja=9 prill 1961|Vendvdekja=Suresnes, [[Paris]], [[Francë]]|Vendprehja=Mauzoleumi i Familjes Mbretërore Shqiptare|Kombësia=Shqiptar|Profesioni=Ushtarak, politikan|Detyra2=Presidenti i Shqipërisë|Paraardhësi2=Vendosja e republikës|Pasardhësi2=|Fillimi i afatit2=shkurt 1925|Mbarimi i afatit2=30 gusht 1928|Detyra3=Kryeministër i Shqipërisë|Fillimi i afatit3=2 dhjetor 1922|Mbarimi i afatit3=25 shkurt 1924|Paraardhësi3=[[Xhaferr bej Ypi]]|Pasardhësi3=[[Shefqet bej Vërlaci]]|Fëmijë=[[Leka Zogu I]]|Bashkëshortja=[[Mbretëresha Geraldinë]]}}
 
'''Nalt Madhnija e Tij Zogu I, Mbreti i Shqiptarëvet'''<ref>Pearson{{Cite O.. ''book|title=Albania in the Twentieth Century: a history''. |last=Pearson|first=Owen|publisher=I.B. Tauris. |year=2006. fq. 568. ISBN |isbn=1-84511-013-7.|location=|pages=568}}</ref><ref name="ra">[http://www.4dw.net/royalark/Albania/zogu2.htm Royal Ark]</ref>([[Burgajeti|Burgajet]], [[8 tetor]] 1893<ref name=":0" />/[[1895]]<ref name="Dervishi" /> - [[Parisi|Paris]], [[9 prill]] [[1961]]) lindur '''Ahmet [[Beu|bej]] Zogolli''', pas 1922 thjesht '''Zogu''', ka qenë në rende të ndryshme kryetari i shtetit shqiptar. Së pari shërbeu si [[Kryeministri i Shqipërisë|kryeministër]] (1922 - 1924), [[Presidenti i Shqipërisë|President]] (1924 - 1928) dhe [[Mbreti i Shqiptarëve|Mbret]] (1928 - 1939).
 
== Biografia ==
 
===== Komiteti i Fshehtë i Stambollit =====
Në vjeshtën e 1940 disa përkrahës të Zogut në Stamboll formuan Komitetin e Fshehtë, të organizuar nga kol. Stërling me pjesëmarrës [[Mehmet bej Konica|Konicën]], [[Branko Merxhani|Merxhanin]], [[Hiqmet Delvina|H. Delvinën]], A. Sylën dhe [[Abdurrahman Dibra|Dibrën]]. Detyra e tij ishin të merreshin me çështjet shqiptare si dhe anglezët të kishin një organ informativ. Për komitetin kishte dijeni [[Musa Juka]]. Komiteti paguhej nga një zyrë angleze që quhej EAC (Economic Advisory Committee).<ref>{{Cite journal|last=Dervishi|first=Kastriot|date=16 K., ''dhjetor 2015|title=Margaret Hezllak dhe shërbimi i saj ndaj çështjes shqiptare'', |url=|journal=55, Nr. |volume=6315, fq. |pages=16-17, 16 dhjetor 2015.|via=}}</ref>[[Skeda:Monument of Zog I of Albania in Burrel 01.jpg|parapamje|djathtas|Monumenti i Mbretit Zog në Burrel - foto nga dhjetori i vitit 2017.]]
=== Atentatet ===
Më [[23 shkurt]] [[1924]] për shkak se Zogu me anë të një koalicioni me independentistët siguroi një shumicë të re, iu organizua një atentat brenda Kuvendit Kushtetues, ku gjatë hyrjes i bëri pritë [[Beqir Valteri]]. Dorasësi qëlloi tri herë e Zogu mori dy plumba kalimthi, njëri në kofshë dhe tjetri në baqth. Plagët iu lidhën përkohësisht nga dr. [[Simon Simonidhi|Simonidhi]].<ref>{{Harvnb|Vlora|2003|pages=503-504}}.</ref> Pasi atentatori mori garancinë personale, doli përzierja e [[Avni Rustemi|Avni Rustemit]] në atentat, komplotin e kishin organizuar 15-20 vetë dhe u burgosën ndër organizatorët Sali Hoxhë Elbasani (Hidri), [[Sejfulla Malëshova]], [[Omer Nishani]], etj.<ref name=":13">{{Cite book|title=Plumba politikës|last=Dervishi|first=Kastriot|publisher=55|year=2010|isbn=978-99943-56-43-0|location=Tiranë|pages=222-223}}</ref>
Më 1927 dështon në embrion një atentat i organizuar nga jugosllavët.<ref name=":2">{{Harvnb|Dervishi|2010|page=220}}.</ref>
 
Më 20 shkurt 1931 në një vizitë në Vienë, pasi ndoqi operën "Der Bajazzo" ("Pagliacci") i bëhet një atentat nga [[Aziz Çami|A. Çami]] e [[Ndok Gjeloshi|N. Gjeloshi]]. Atentatorët qëlluan nëntë herë mbi mbretin dhe suitën e tij, duke vrarë majorin [[Llesh Topallaj]] dhe plagosur ministrin e oborrit [[Eqrem bej Libohova|Eqrem Libohovën]], të dy me pasaporta diplomatike jugosllave dhe që ndihmoheshin nga "[[Bashkimi Kombëtar (organizatë)|Bashkimi Kombëtar]]".<ref>Pearson O.,{{Cite ''book|title=Albania in the Twentieth Century, A History: Albania and King Zog, 1908-39'', |last=Pearson|first=Owen|publisher=I.B.Tauris, |year=2004, fq. |isbn=9781845110130|location=|pages=331. ISBN 9781845110130}}</ref>
 
Më 1932 [[Hasan Prishtina]] u përpoq të pajtonte [[Ibrahim Çelo|Ibrahim Çelon]] për t'i bërë atentat Zogut, por nuk ranë dakord dhe përfundoi i vrarë prej tij.<ref>{{Harvnb|Dervishi|2010|page=114}}.</ref> Mars 1939 dështon plani italian për një atentat kundër tij.<ref name=":2" />
3.800

edits