Ndryshimi mes inspektimeve të "Anselmi i Aostës"

224 bytes added ,  13 vjet më parë
v
ska përmbledhje të redaktimeve
v (robot Modifying: it:Anselmo d'Aosta)
v
'''Anselmi i Aostës''' ([[1033]] ose [[1034]], [[Aosta]], [[Italia|Itali]] - [[21 prill]] [[1109]], [[Kanterberi]], [[Anglia|Angli]]), [[Shenjtori|shenjtor]] dhe [[Doktor i kishës]] në [[Kisha katolike romake|katolicizëm]]. Thirret edhe "Anselmi i Bekut" ose "Anselmi i Kanterberit" ngaqë ai jetoi për një kohë të gjatë në [[manastiri]]n e Bekut, në [[Franca|Francë]], dhe më pas me detyrën e [[Kryeipeshkvi]]t, të ushtruar në Kanterberi. Anselmi ishte një [[Teologjia|teolog]] i njohur, dhe [[Filozofia|filozof]] i shquar [[mesjeta]]r, prandaj quhet edhe "babai i [[Skolastika|filozofisë skolastike]]". Ai njihet edhe si shpikësi i [[Argumenti ontologjik|argumentit ontologjik]] rreth qënësisë së [[Perëndia|Perëndisë]].
==Jeta ==
Anselmi lindi ne qytetin e [[Aosta]]s ne mbreterinembretërinë e [[Burgundi]]t (sot [[Italia]] e veriut). Familja e tij ishte fisnike, dhe zoterontezotë0ronte pasuri te medhamëdha. I ati quhej Gundulf, dhe ishte [[Lombardia|lombard]], me njenjë karakter te ashpër dhe te rrepterreptë. E ema quhej Ermenberga, dhe ishte njenjë grua me virtyte. Ajo e rriti dhe e njohi me kujdes te birin me fenefenë e krishterekrishterë.
 
Ne moshenmoshën 15-vjecarevjeçare, Anselmi deshirondëshiron te hyjehyjë ne manastir, por nuk lejohet rreptesishtrreptësisht nga i ati. ZhgenjimiZhgënjimi e coiçoi Anselmin ne njenjë [[Sëmundja psikosomatike|semundjesëmundje]] mendore-trupore. Pasi e mori veten, ai braktisi studimet për njenjë kohekohë te shkurtershkurtër dhe beribëri njenjë jetejetë pa kokecarjekokëçarje. GjateGjatë kesajkësaj kohe i vdes e emaëma, dhe ashpersiaashpërsia e te atit behetbëhet e padurueshme për te. KeshtuKështu anselmiAnselmi le shtepineshtëpinë ateroreatërore ne vitin [[1059]], kapercenkapërcen alpet, dhe bredh nepërnëpër BurgonjeBurgonjë dhe FranceFrancë. I mahnitur nga fama e bashkeatdhetaritbashkatdhetarit te tij [[Lanfranku]], asokohe paranik i [[Manastiri i Bekut|manastirit te Bekut]], Anselmi niset për [[Normandia|Normandi]]. NjeNjë vit me vonevonë, pasi kaloi njenjë kohekohë ne [[Avranshe]], ai u pranua ne manastir, si fillestar. Anselmi ishte atehereatëherë 22-vjecvjeç.
==Vitet ne Bek==
==Kryeipeshkv i Kanterberit==
==Mosmarrveshje me Henrin e I==
==Besimi dhe arsyeja==
Sipas Sh.Anselmin, [[arsyeja]] njerzore nuk është aspak ne kundershtimkundërshtim me [[Feja|fenefenë]], perkundrazipërkundrazi, është njenjë vegelvegël kryesore për pasqyrimin teologjik. Sigurisht, kerkimikërkimi i se [[E vërteta|vertetesvërtetës]] ka si themel me pareparë fenefenë; prandaj, ai thotethotë:
 
<!--{{Wikiquote|...}}-->:"(...) besoj për te kuptuar, dhe nesenëse me pareparë nuk do te besoj, nuk do te mundem te kuptoj."
 
Pra, Anselmi merr nga [[Shën Agostini]] formulenformulën: "credo ut intelligam, intelligo ut credam" (d.m-th- "besoj për te kuptuar, kuptoj për te besuar"). MegjithketeMegjithkëtë, feja ne vete nuk mjafton, ajo kerkonkërkon shfaqje dhe bindje arsyetore.
==Dëshmitë e qënësisë së Perëndisë==
KerkimiKërkimi i Anselmit është perqendruarpërqëndruar i gjithi mbi figurenfigurën e [[Perëndia|PerendisePerëndisë]], ne te cilencilën ve dy problematika: qënësinë e Tij dhe natyrennatyrën e Tij. DallimesiDallimësi te tilla trajtohen ne ''"Monologion"''.
 
KetuKëtu ai shkruan: ''"eshteështë ky problemi qe perkrahpërkrah dhe njezonnjëson kerkimetkërkimet e mia".''
 
Anselmi jep 4 deshmidëshmi qe mund te provojneprovojnë, duke u nisur nga bota, qe PerendiaPerëndia eshteështë. Dhe prandaj, ketokëto deshmidëshmi perkufizohenpërkufizohen "prova [[a posteriori]]":
 
* 1. CdokushÇdokush anon te pervetesojepërvetësojë gjeratgjërat qe gjykon se janë te[[E mira|të mira]]. Por nesenëse ka gjeragjëra te mira, parimi i tyre duhet te jetejetë i vetemvetëm. Duhet te jetejetë pra njenjë MiresiMirësi Absolute.
* 2. QeniaQënia e madhesivemadhësive te ndryshme percaktonpërcakton qenesineqënësinë e njenjë madhesiemadhësie qe perfshinpërfshin gjithegjithë te tjerat, pjesepjesë e se cilescilës ato te gjitha janejanë.
* 3. CdoÇdo gjegjë qe eshteështë, apo është ne virtyt te dickajediçkaje, ose është ne virtytin e asgjeseasgjësë. Pra, meqemeqë është ne virtyt te asgjeseasgjësë nuk është asgjejaasgjëja vetevetë, e meqemeqë dickadiçka eshteështë, ajo do te jetejetë falefalë njenjë QenieQënije Eprore, te qenitqënit ne virtyt (te ndonjendonjë gjejegjëje).
* 4. Trajtuar nga hierarkia e qenieveqënieve te gjalla. Duhet te jetejetë njenjë qenieqënie ne majenmajën e hierarkisehierarkisë qe është e persosurpërsosur. NjeNjë persosjepërsosje paresoreparësore dhe absolute.
==Çështja e problemit ontologjik apo deshmitedëshmitë "[[a priori]]".==
==Fjala dhe dituria==
==Veprat==