Ndryshimi mes inspektimeve të "Tretësirat"

2.899 bytes added ,  1 vit më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
v (Gabime drejtshkrimore)
Etiketat: Përpunim pamor Redaktim nga celulari Redaktim në versionin web nga celulari
'''Tretësirat''' janë sisteme homogjene të përbëra nga dy ose më shumë komponentë. Nëse nga dy substanca është formuar një përzierje homogjene, një përzierje të tillë e quajmë tretësirë.
Kur përzihet pak ujë me sheqer , në pamje të parë duket sikur ato "zhduken " .Ky proces quhet tretje .
Tretësirat përbëhen prej dy komponentëve; tretësit dhe substancës së tretur.
'Tretësirat''' - kur një substancë e tretshme tretet në tretës dhe asaj i zhduken thermijat, atë dukuri e quajmë tretje kurse përzierjen e fituar e quajmë tretësire. Komponentët e tretësirave janë dy : tretësi dhe substanca e tretshme.
Tretësi është komponentë e cila gjendet në sasi më të madhe, ndërsa substanca e tretur është komponentë me sasi më të vogël në tretësirë.
- Tretes quajmë substancën që është më me shumicë, dhe i jep tretësirës gjëndjen agregate të saj.
Tretësira ka gjendje agregate të njejtë me gjendjen agregate të tretësit.
- Substancë e tretur quhet substanca më me pakicë në tretësirë dhe qe tretet nga tretesi .
Procesi i lidhjes së molekulave të tretësit joujor (amoniakut të lëngët, metanolit , etanolit, flourhidrikut etj,) në jone të substancës së tretur quhet '''''Solvatim'''''. Produktet e këtij procesi '''''Solvate'''''. Në rastet ku si tretës përdoret uji procesi quhet '''''Hidratim'''''. Produktet e këtij procesi quhen '''''Hidrate'''''.
- Tretësirë quajmë një përzierje homogjene e cila esht pa ngjyre ( e tejdukshme ).
Uji në disa hidrate mund të formojë kristalhidrate, si: FeSO4 x 7H20, CuSO4 x 5H20 etj, kjo sasi e ujit e cila është pjesë përbërëse e strukturës së kristalit, quhet Uji Kristalor.
Llojet :
 
* tretësirë e ngopur, * Tretësirë e përqëndruar
 
* tretësirë e pangopur, * Tretësirë e holluar
Sipas gjendjes agregate tretësirat mund të ndahen në nëntë grupe kryesore. Më të rëndësishme janë:
* tretësirë e mbingopur.
* tretësirë e lëngët (ujë-alkool, ujë-sheqer)
Tretesirat mund te ndahen me ane te avullimit.
* e ngurtë, [[Aliazhet]] (Ar- Bakër)
 
Tretësi më i mirë dhe më universal i substancave kimike është uji. Uji si molekulë polare ka aftësi të mëdha për të tretur substanca të ndryshme, mirëpo uji nuk ka aftësi për tretjen e shumë substancave organike, sepse ato janë jopolare. Për tretjen e këtyre substancave jopolare përdoren tretës jopolarë, si : eteri, kloroformi, benzeni etj.
Tretësit klasifikohen në tretës polar (kryesisht janë komponime inorganike) dhe në tretës jopolar (kryesisht janë komponime organike)
Nga [[Substanca|Substancat]] më të njohura të tretshme në ujë janë kryesisht; të gjiha [[nitrati|nitratet]] dhe acetatet, pastaj të gjitha [[Klori|Kloruret]], [[Bromi|Bromuret]] dhe [[Jodi|Joduret]], përvec halogjenureve të [[argjendi|argjendit]], halogjenureve [[Merkuri|merkurore]] dhe halogjenureve të [[Plumbi]]t. [[Sulfat]]et e patretshme janë: BaSO4, SrSO4 dhe PbSO4, ndërsa AG2SO4, tretet pak në ujë.
 
 
==Ndarja e tretësirave==
Duke u bazuar në madhësinë e grimcave që formojnë tretësirën, tretësirat ndahen në:
* Tretësira të vërteta, të cilat përbëhen prej grimcave që kanë diametër afro 1nm
* Tretësira koloidale, të cilat janë të përbëra prej grimcave me madhësi prej 1 deri 100 nm
Lëngjet dhe substancat e ngurta të tretura në gaze quhen ''Aerosole'', si psh: Deodorantët, Mjegulla, Tymi
''Emulzionet '' janë koloide në të cilat lëngjet janë të tretura në lëngje tjera apo substanca të ngurta, si: Majonezi, Djathi
'' Solet '' janë koloide kur substanca e ngutë tretet në lëngje apo substanca tjera të ngurta, si: Gelli, Ngjyrat
* Suspensionet janë përzierje heterogjene me grimca të pezulluara, të cilat pas një kohe fundërrojnë, këto tretësira përbëhen prej grimcave me diametër mbi 100nm.
 
 
Varësisht nga sasia e substancës së tretur dhe tretësit, ekzistojnë tri lloje të tretësirave:
* Të pangopura, atëherë kur tretësi mund të tretë sasi të reja të substancës së tretur
* Të ngopura, kur në një temperaturë të caktuar, tretësi nuk mund të tret më substancë
* Të tejngopura, kur përmban më tepër sustancë të tretur sesa tretësira e ngopur. Kjo tretësirë është jo stabile, sepse nën ndikimin e kushteve të jashmte (tundja) menjëherë shndrrohet në tretësirë të ngopur, sepse teprica e substancës së tretur ndahet në formë të kristaleve. Shumë substanca mund të formojnë tretësira të tejngopura, si: CuSO4 x 5H20, Na2SO4 x 10H20, Na2SO3 x 5H20.
 
 
 
 
[[Kategoria:Kimi]]