Dallime mes rishikimeve të "Ummeti"

59 bytes added ,  3 vjet më parë
v
ska përmbledhje të redaktimeve
vNo edit summary
vNo edit summary
[[Skeda:Islam in Europe-2011.svg|parapamje|Përqindja e muslimanëve në Evropë]]
Termi [[Feja islame|islam]] '''ummet''', nga turqishtja edhe '''ymet''' (rrallë edhe ''ummah'', [[Gjuha arabe|arabisht]] أمة = umma = bashkësi, komunitet), rrallë edhe ''ummah'', është një fjalë arabe që domethën 'bashkësi'.
 
Është e njëvlefshme me ''''ummat al-Islām'''' (ar. الأمة الإسلامية, 'bashkësia islame') dhe përdoret gjerësisht për të shënjuar bashkësinë e popujve muslimanë. Në [[Kurani|Kuran]] fjala ummet përdoret shpesh për të përshkruar një bashkësi të vetme që bashkëndan besojmën fetare, më së shumti ato bashkësi që janë paracaktuar drejt një plani hyjnor shpëtimi. Në kontekstin panislamik, fjala ''ummah'' shënjon ''bashkësinë e besimtarëve'' (أمة المؤمنين ''ummat al-muʼminīn'').
 
Kjo fjalë arabe siç duket është huazuar nga ajo [[Gjuha hebreike|hebreishte]] ''umma'' (''fis, klan''), e cila ndoshta rrjedh nga ajo [[Gjuha asiriane|asirishte]] ''ummanu''. Por e mundshme është edhe [[Rrënja e fjalës|rrënja]] [[Gjuhët semite|semite]] e përbashkët.
 
Përdorimi i saj në kuran bëhet në lidhje me bashkësitë [[Etnia|etnike]] ose fetare si psh. [[çifutët]], të krishterët dhe myslimanët. Më vonë ky term u bë i përdorshëm për ndjekësit që i mblodhi [[Muhamedi]] rreth vetes në [[Medina|Medinë]] dhe të cilët nuk e përcaktonin veten sipas marrëdhënieve [[Fisi|marrëdhënieve fisnore]] dhe afërsisë familjare (''[[asabijja]]'') por nëpërmjet fesë së përbashkët. Për një kohë të gjatë me të nënkuptohej kryesisht bashkësia fetare e myslimanëve, prej [[Shekulli i 19-të|shekullit të 19-të]] edhe kombi në kuptimin e sotëm. Prej vitit 1967, pas humbjes në [[Lufta gjashtëditore|luftën gjashtëditore]] dhe pas fillimit të rënies së [[Nacionalizmi arab|nacionalizmit arab]], filloi të mbizotërojë konceptimi fetar. Në hebreishte fjala ''umma'' (אמה) shërben si vetë-emërtim i [[Çifutët sefardikë|çifutëve sefardë]] që prej dëbimit të tyre nga [[Spanja]] në vitin 1492.
 
Ndryshe nga ymet, e cila nënvizon bashkësinë, termi [[Dar al-yl islam-i|dar alul-islam]] ("shtëpia e fesë islame") cilëson vendin, ku myslimanët kanë [[pushteti]]n në dorë; e kundërta është [[Dar-yl-Harb|dar alul-harb-i]] ("shtëpia e luftës").
 
== Shih edhe ==
* [[Vatani]]
* [[Islami në botë]]
 
== Literaturë ==
* Jonas Grutzpalk: ''Umma und Asabijja''. Në: „Tönnies-Forum“, 1, 2007, f. 29-44
 
== WeblinksBurime ==
* [http://www.ssoar.info/ssoar/files/2009/1361/umma%20und%20asabiya.pdf Umma und Asabiya] (Umma dhe asabija) (PDF-Datei; 1,18 MB) ''(gjemanisht)''
 
[[Kategoria:Feja islame]]
[[Kategoria:Fjalë edhe shprehje arabe]]
726

edits