Dallime mes rishikimeve të "Gjergj Arianiti"

[[Skeda:Wikiarianit.jpg|parapamje|290px|Busti i Gjergj Aranitit në Librazhd]]
'''Gjergj Arianiti''' (1383 - [[Durrësi|Durrës]] ose [[Shkodra|Shkodër]], 1461<ref name=":1">{{Cite book|title=Gjergj Kastrioti "Athleta Christi", Përzgjedhje studimesh të Klerikëve Katolikë|last=Sirdani|first=Marin|publisher=Botime Françeskane|year=2018|isbn=9789995697730|location=Shkodër|pages=177|chapter=Në shka fajiset Skanderbegu|authorlink=Marin Sirdani}}</ref>-63<ref name=":0" />) ka qenë një fisnik [[Shqiptarët#Etimologjia|arbër]] që drejtoi beteja të shumta kundër [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]]. Ishte i ati i [[Donika Kastrioti|Donikës]], aleat<ref name="Pipa1978" /> dhe rival<ref name=":3">{{Harvnb|Dani|2016|page=466.}}</ref> i [[Skënderbeu|Skënderbeut]] si dhe xhaxhai nga i [[Moisi Golemi|Moisi Golemit]]. Ishte ndër fisnikët e [[Besëlidhja e Lezhës|Besëlidhjes së Lezhës]], por e la aleancën [[Rrethimi i Beratit (1455)|pas humbjes në Berat]].<ref name="Pipa1978">{{cite book|last=Pipa|first=Arshi|title=Albanian literature: social perspectives|url=https://books.google.com/books?ei=AH6yT9bbK6fb4QT8g8CjCQ&id=pECAAAAAIAAJ|accessdate=17 February 2012|year=1978|publisher=R. Trofenik|isbn=978-3-87828-106-1|page=49|quote=AryanitesComnenius, Scanderbeg's father-in- law, was his ally and friend only for a short time. After the battle of Berat, Aryanites abandoned the Albanian league, dealing with Naples and Venice independently until his death in 1461}}</ref> Sipas [[Fan Noli|Nolit]], Arianiti gëzonte famë ndërkombëtare si mbrojtës i [[Krishtërimi|Krishtërimit]], edhe pse nuk u konvertua nga ortodoks në katolik.<ref name=":2">{{Cite book|title=Shpikja e Mesjetës|last=Dani|first=Doan|publisher=Pika pa sipërfaqe|year=2016|isbn=9789928185303|location=Tiranë|pages=425}}</ref>
 
== Emri ==
Gushtin e 1443 Arianiti ngriti sërish krye kundër osmanëve, pas gjasash i nxitur prej Papa Eugjenit IV ose i ngacmuar pas disfatës të Shehabedin Pashës,<ref>{{cite book|last=Jefferson|first=John|authorlink=John Jefferson|title=The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438-1444|url=https://books.google.com/books?id=FpvqWWpUYSoC&pg=PA109|date=17 August 2012|publisher=BRILL|isbn=90-04-21904-8|page=109|quote=In August of 1443, perhaps at the instigation of Eugene IV, or Sehabeddin's defeat, Arianiti took up arms again.}}</ref> në viset e Elbasanit, Vokopolës dhe Tepelenës.<ref name=":0" /> Më 1444, kur predikonte kryqëzatën e princërve të krishterë kundër osmanëve, [[Papa Eugjeni IV]] e quante sundimtarin arbër më të rëndësishëm dhe më të besueshëm - ndonëse ishte ortodoks.<ref name=":022" />
 
Më 1451 u shtrëngua të lidhte aleancë me [[Alfonsi V|Alfonsin V]] të Aragonës, pasi nuk mori asnjë ndihmë u kthye kapiten venedikas<ref name=":0" /> më 1456.<ref name=":3" /> Sipas Bartlit ndërroi jetë në territor venedikas, Durrës ose në Shkodër,<ref name=":0" /> dhe pas vdekjes së tij më 1461, sipas Nolit, Skënderbeu ia aneksoi zotërimet - por pa cituar ndonjë dokument sipas [[Marin Sirdani|Sirdanit]].<ref name=":1" />
 
Aranit Komneni, që do ta quajmë Gjergj Araniti, ishte vëllai më i madh mes tre vëllezërve. Ai u martua me Maria Muzakën, nga e cila mori në pajë një territor të gjerë që shkonte nga Mallakastra - edhe sot një fshat i madh atje quhet Aranitas - deri në det në afërsi të Vlorës e Kaninës.
3.800

edits