Dallime mes rishikimeve të "Gjatësia"

2 bytes added ,  1 vit më parë
Etiketat: Përpunim pamor Redaktim nga celulari Redaktim në versionin web nga celulari
Për të kuptuar më lehtë krahasimet, përpos metrit si njësi bazë, për gjatësi përdoren edhe nënfishet dhe shumë fishet e metrit si [[milimetri]], [[centrimetri]], [[kilometri]] etj.
 
== Historia e matjes së gjatësisgjatësisë ==
Në të kalueren janë përdorur njësi të ndryshme për matjen e gjatësisë. Këto njësi janë përdorur nga njerzë të ndryshme që ju kanë përshtatur profesioneve dhe lëmive të tyre. Disa nga këto janë përdorur edhe në jetën e përditëshme. Ndër këto madhësi që janë përdorur dhe ndoshta përdoren edhe më tutje në trevat shqiptare janë të njohura disa njësi të cilat edhe mund të shëndrrohen në njësi matësie të sistemit Si. Ndër këto njësi ka edhe emra që për sot duken paksa të çuditëshme (p.sh ''<math>njesia X</math>'') por ato janë përdorur në të kalurën. Kështu për matjen e distancave të vogla është përdorur njësia e quajtur <big><math>njesia X</math></big> njësi me vlerën <big><math>1 njesi X = 1,002 \cdot 10^{-4} nm</math></big> pastaj njësia e quajtur <big><math>mikron</math></big> me simbolin <math>\mathcal{\mu}</math> me vlerën <big><math>1{\mu} = 1 {\mu}m =10^{-6} m</math></big> mdërsa me <big><math>femi</math></big> mateshin distanca edhe më të vogla <big><math>1 femi = 1 fm =10^{-15}m</math></big>. Përdorimi i këtyre njësive në qarqet zyrtare të Kosovës është i ndaluar, mirëpo për disa njësi edhe pse nuk janë në sistemin Si, lejohet përdorimi i tyre. Kështu p.sh njësia <big><math>angstrem</math>[Å]</big> me vlerën <big><math>1A = 0.1nm=10^{-10} m</math></big> dhe ajo më distanca detare, <big><math>mile detare</math></big> e vlerë <math>1 mile detare = 1852 m</math> tolerohen<ref>[[Njësitë matëse Kosovë]]</ref> me kushtë që të shprehen edhe në metra. Sido që të jetë ekzistojnë edhe një numër i madhë i njësive dhe emërtimeve të tyre që janë përdorur në të kaluen në trevat shqiptare duke mos përjashtuar ato romake, otomane, angleze dhe amerikane ku këto dy të fundit mund të hasen vetëm në literaturë të shprehura në metra.
 
Anonymous user