Dallime mes rishikimeve të "Ebu Jusufi"

3 bytes added ,  1 vit më parë
v
Gabime gramatikore
v (Gabime gramatikore)
| çmime =
}}
'''Ebu Jusuf Jakub bin Ibrahim el-Ensari''' ([[Gjuha arabe|Arabisht]]: '''أبو يوسف يعقوب بن إبراهيم الأنصاري''') i njohur si '''Imam Ebu Jusufi''', ishte nxënës i dijetaridijetarit të njohur islam [[Ebu Hanife]], i cili ndihmoi përhapjen e medh'hebit [[Hanefi]] nëpërmjet shkrimeve të tij dhe pozitës së qeverisë që ka pasur. Libri i tij më i famshëm ishte ''Kitab al-Kharaj'', një traktat mbi taksat dhe problemet fiskale të shtetit.
 
==Hyrje==
Ebu Jusufi lindi në kohën që karakterizohej me intriga e trazira politike, sektare – politike e sociale. Ishte ky fillimi i shekullit të dytë [[Kalendari Islam|hixhrijhixhriji]], kur me hilafetin emevit sundonte Hisham ibn Abdulmeliku (105-125 H.). U lind në vitin 113 hixhrijhixhri (731 gregorian, në qytetin Kufe të Irakut të sotshëm dhe i takonte shtresës së varfër të popullsisë. Babai i tij, Ibrahimi kishte prejardhje nga fisi arab Bagila, kurse e ëma kishte prejardhje nga [[Ensarët]] prej [[Medina|Medines]]. Këto dy fise atëbotë ishin në aleancë mes veti.
 
Për fëmijërinë e ebuEbu jusufitJusufit nuk dihet shumë dhe shumë të dhëna janë të mjegulluara, prandaj edhe ne do t’i cekim të dhënat më të sigurta për të. Biografët shënojnë se ebuEbu jusufiJusufi mësimet e para i mori nga fusha e [[fëkëh|fikhut]] prej dijetarit të famshëm të asaj kohe Ibn Ebi Lejlasë, me të cilin ishte shoqëruar per një kohë të gjatë. Pas kësaj kohe, ai e ndërpreu bashkëpunimin me të dhe kaloi tek imami e dijetari edhe më i njohur ebuEbu Hanifeja, në mënyrë që më vonë të arrijë të bëhet e të konsiderohet nxënësi i tij më i madh dhe mbrojtësi e kultivuesi, e mbi të gjitha, prodhuesi e institucionalizuesi më i madh i shkollës juridike hanefite.
 
Mirëpo, për shkak të gjendjes së rëndë materiale në familje, prindërit nuk kishin mundësi ta shkollojnë djaloshin ebuEbu jusufJusuf. Por, me të mësuar ebuEbu Hanifeja për gjendjen e këtillë materiale dhe për qëllimin e prindërve, shkoi tek prindërit e tij dhe iu lutëlut atyre që i biri i tyre ebuEbu jusufiJusufi t’i vazhdojë mësimet, ngase vetë ebuEbu Hanifeja do të kujdeset meterialishtmaterialisht si për ebuEbu jusufinJusufin dhe shkollën e tij ashtu edhe për familjen e nxënësit të tij. Këtë gjest e veprim human ebuEbu Hanife e bëri i frymëzuar nga mësimet islame dhe duke parë se ebuEbu jusufiJusufi do të zhvillohet në një dijetar të mirëfilltë që do t’i shpërthejë kufijt hapësinor dhe kohor, duke parë se para ebuEbu jusufitJusufit është një perspektivë e ndritshme intelektuale e shkencore. Shpresat e tij edhe u realizuan.
 
ebuEbu jusufiJusufi ka mësuar edhe nga dijetarë të tjerë të kohës së vet. Mësoi thuajse të gjitha dituritë e kohës si tefsirin, hadithin, siren, historinë, gjuhën, letërsinë dhe teologjinë skolastike. Sidomos ka qenë i preokupuar me hadithe që i ka ditur përmendsh.
 
Në rini, ebuEbu jusufiJusufi, ka punuar shumë në transmetimin e hadithit, sidomos prej dijetarëve Hisham ibn Urveh, ebuEbu Is’hak esh-Shejbaniut, Ata’ ibn es-Saibit e të tjerëve.
 
Pas vdekjes së ebuEbu Hanifes më 150 H./767 g., dituria dhe autoriteti që e gëzonte në opinion dhe në mesin e nxënësve të shkollës hanefite e promovuan për mësues të shkollës. Me përkushtim e zell të madh iu përmbajt traditës së shkollës dhe 16 vjet, duke mbetur indiferent ndaj pushtetit, duke mos pranuar poste shtetërore e me qëllim të ruajtjes së pavarsisë së shkollës juridike. Gjatë tërë kësaj kohe, ebuEbu jusufiJusufi ka vazhduar punën në hulumtimin e çështjeve të ndryshme dhe në shkrimin e librave nga të gjitha fushat e legjislacionit. Këto libra filluan të dëgjohen në opinion, të lexohen e komentohen dhe të mësohet nga ato. Librat e ebuEbu jusufitJusufit bënë aq jehonë, sa filluan t’i interesojnë edhe pushtetit abasit të ajaj kohe.[6] Abasitët ishin të interesuar për këto libra, sepse zgjerimi i shpejtë i shtetit islam në të katër anët e botës dhe ballafaqimi me popuj e kultura të ndryshme, e zuri pushtetin të papërgatitur në pikëpamje të ligjeve. Kështu, ato do të plotësonin një vakum të ndieshëm në aspektin juridiko-organizativ. Me këtë ebuEbu jusufiJusufi fitoi vëmendjen e pushtetit para se të bëhet i fuqishëm,[7] me meritën e diturisë dhe punës shkencore në fushat e ndryshme juridike.
 
ebu jusufi edhe më tej do ta ruante traditën e shkollës së indiferencës ndaj pushtetit, sikur pozita materiale e ebu jusufit dhe e familjes së tij të ishte më e mirë. Respektivisht, sikur ebu jusufi të ishte i çliruar nga problemet materiale, me siguri edhe më tej nuk do të pranonte detyrë shtetërore. Por, pas vdekjes së ebu Hanifes, ebu jusufi ishte në gjendje të vështirë materiale. Kjo gjendje e detyroi që ta shesë shtëpinë e gruas, për çka vjehrra i bëri vërejtje. Në kufe, në qytetin e lindjes jetoi deri sa nuk e pranoi detyrën e shërbimit të kadiut në Bagdadin lindor, ku sundonte halifi El-Mehdiu në vitin 166 H./782 g. Këtë funksion e kreu deri në kohën e El-Hadiut.[8] Është me interes, edhe shkencor, edhe politik, por edhe moral të theksohet se ebu jusufi, duke e kryer detyrën e kadiut në kohën e El-Hadiut si halif në një kontest gjyqësor ndërmjet halifit El-Hadiut dhe një qytetari, gjykoi në disfavor të halifit El-Hadiut, që dëfton në pavarësinë e tij dhe për guximin që të hyjë në një veprim të tillë.[9]