Dallime mes rishikimeve të "Lidhja e Lezhës"

ska përmbledhje të redaktimeve
vNo edit summary
No edit summary
Etiketa: Reverted
[[Skeda:LigaGjergj vonKastrioti LezhaSkënderbeu.jpg|right|parapamje|LidhjaSkënderbeu sipas një prej versioneve të menduara e Lezhësjenë imagjinareorigjinale]]
'''Lidhja e Lezhës''' ka qenë një aleancë ushtarake që u themelua në [[Lezha|Lezhë]] më 2 [[mars]] [[1444]], me [[Skënderbeu|Skënderbeun]] si kryeprijës të prijësve krahinor [[Shqiptarët#Etimologjia|arbëror]] dhe [[Serbët|serbshqiptarë]] të bashkuar kundër [[Perandoria Osmane|Perandorisë Osmane]].<ref>{{Citation|last=T︠S︡vetkov|first=Plamen S.|title=A history of the Balkans: a regional overview from a Bulgarian perspective|url=https://books.google.it/books?hl=it&id=VR5pAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=lezha|year=1993|publisher=EM Text, origjinali nga Universiteti i Miçiganit|location=|isbn=9780773419568|page=242}}</ref><ref name="Elsie">{{Citation|last=Elsie|first=Robert|authorlink=Robert Elsie|title=A biographical dictionary of Albanian history|url=https://books.google.it/books?id=pgf6GWJxuZgC&pg=PA127&dq|year=2012|publisher=I.B. Tauris|location=London|isbn=978-1-78076-431-3|oclc=801605743|page=127}}</ref><ref name="Rogers">{{Citation|last=Rogers|first=Clifford J.|authorlink=|title=The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology|volume=1|url=https://books.google.it/books?id=mzwpq6bLHhMC&pg=RA2-PA363&dq|year=2010|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-533403-6|page=363}}</ref><ref>{{Harvnb|Akademia|2002|p=402}}</ref><ref name="Frashëri">{{cite book|last1=Frashëri|first1=Kristo |title=Skënderbeu i shpërfytyruar nga një historian zviceran dhe disa analistë shqiptarë|date=2009 |publisher=Dudaj|location=Tirana|isbn=978-99943-0-109-6|pages=76-77|language=sq}}</ref><ref>{{cite web | title=Skanderbeg |publisher=Britannica Online Encyclopedia | url=https://www.britannica.com/biography/Skanderbeg | website=Britannica.com | accessdate=27 mars 2019 | deadurl=no }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.treccani.it/enciclopedia/scanderbeg/|title=Scànderbeg |last1= |first1= |last2= |first2= |website=Treccani.it |publisher= |accessdate=27 mars 2019}}</ref><ref name="Gegaj">{{cite book|last1=Gegaj|first1=Athanas|title= Arbëria dhe Gjergj Kastrioti Skënderbe|date=1995|publisher=Eurolindja|location=Tiranë|pages=61|language=sq}}</ref><ref name="DukaKoci">{{cite web|author1=Ferit Duka|author2=Dorian Koçi|title=“Besëlidhja e Lezhës”, veprimtari në Muzeun Historik Kombëtar|url=https://sot.com.al/kultura/%E2%80%9Cbes%C3%ABlidhja-e-lezh%C3%ABs%E2%80%9D-veprimtari-n%C3%AB-muzeun-historik-komb%C3%ABtar|date=4 March 2018|accessdate=28 March 2019}}</ref><ref name="Elsie">{{Citation|last=Elsie|first=Robert|authorlink=Robert Elsie|title=A biographical dictionary of Albanian history|url=https://books.google.it/books?id=pgf6GWJxuZgC&pg=PA127&dq|year=2012|publisher=I.B. Tauris|location=London|isbn=978-1-78076-431-3|oclc=801605743|page=127}}</ref><ref name="Rogers">{{Citation|last=Rogers|first=Clifford J.|authorlink=|title=The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology|volume=1|url=https://books.google.it/books?id=mzwpq6bLHhMC&pg=RA2-PA363&dq|year=2010|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|isbn=978-0-19-533403-6|page=363}}</ref>
 
Në themel të bashkëpunimit të fisnikëve shqiptarë u vu [[besa]]. Kuvendi vendosi që bashkimi i shqiptarëve të bëhej në formën e një besëlidhjeje politike ndërmjet drejtuesve të zotërimeve të lira, që u njoh Besëlidhja Shqiptare e Lezhës. Ajo ishte aleancë politike dhe ushtarake në krye të të cilës qe [[Skënderbeu]], ndërsa Kuvendi i anëtarëve të Besëlidhjes ishte insitucioni më i lartë vendimarrës. Vendim tjetër i rëndësishëm ishte krijimi i ushtrisë në krye të të cilës u vu gjithashtu Skënderbeu. Anëtarët e Besëlidhjes synonin që në kuadër të saj të ruanin autonominë e tyre dhe kryetari i saj të ishte "i parë ndërmjet të barabartëve".<ref>{{harvnb|Akademia|2002|p=403-404}}</ref> Kuvendi i Lezhës shërbeu si pikënisje e krijimit të shtetit të përqendruar shqiptar nga Skënderbeu.<ref>{{harvnb|Frashëri|2009|p=77, 113}}</ref>
Anëtarët kryesorë të besëlidhjes ishin [[Aranitët|Arianitët]], [[Balshajt]], [[Muzakajt]], [[Spanët]], [[Zahariajt]] dhe [[Cërnojeviqët|Gjurashët]].<ref name="Schmitt-297" /> [[Marin Barleti|Barleti]] e quan ''generalis concilium'' ose ''universum concilium'' (këshilli i përgjithshëm); termi "Besëlidhja e Lezhës" u farkëtua nga historianët e mëpasëm.<ref>{{cite book|last=Biçoku|first=Kasem|title=Kastriotët në Dardani|location=Prishtinë|publisher=Albanica|year=2009|pages=111–116|isbn=978-9951-8735-4-3|language=sq}}</ref> Kuvendi i Lezhës çmohet si pika e nisjes në krijimin e një shteti shqiptar.<ref name="Sugar">{{Cite book|last=Sugar|first=Peter F.|title=Southeastern Europe under Ottoman Rule, 1354-1804|publisher=University of Washington Press|year=2012|origyear=1983|isbn=978-0-295-80363-0|location=Washington|url=https://books.google.com/books?id=gYsVCgAAQBAJ&pg=PA67&dq|page=67}}</ref><ref>{{harvnb|Frashëri|2009|p=77, 113}}</ref>
 
Anëtarët kryesorë të besëlidhjes ishin [[Aranitët|Arianitët]], [[Balshajt]], [[Muzakajt]], [[Spanët]], [[Zahariajt]] dhe [[Cërnojeviqët|Gjurashët]].<ref name="Schmitt-297" /> [[Marin Barleti|Barleti]] e quan ''generalis concilium'' ose ''universum concilium'' (këshilli i përgjithshëm); termi "Besëlidhja e Lezhës" u farkëtua nga historianët e mëpasëm.<ref>{{cite book|last=Biçoku|first=Kasem|title=Kastriotët në Dardani|location=Prishtinë|publisher=Albanica|year=2009|pages=111–116|isbn=978-9951-8735-4-3|language=sq}}</ref> Kuvendi i Lezhës çmohet si pika e nisjes në krijimin e një shteti shqiptar.<ref name="Sugar">{{Cite book|last=Sugar|first=Peter F.|title=Southeastern Europe under Ottoman Rule, 1354-1804|publisher=University of Washington Press|year=2012|origyear=1983|isbn=978-0-295-80363-0|location=Washington|url=https://books.google.com/books?id=gYsVCgAAQBAJ&pg=PA67&dq|page=67}}</ref><ref>{{harvnb|Frashëri|2009|p=77, 113}}</ref><ref name="GibbLewis1973">{{cite book|last1=Gibb|first1=Sir Hamilton Alexander Rosskeen|last2=Lewis|first2=Bernard|last3=Pellat|first3=Charles|first4=Joseph|last4=Schacht|title=The Encyclopaedia of Islam|url=https://books.google.com/books?id=kIjrAAAAMAAJ|year=1973|publisher=Brill|page=139|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130527220307/http://books.google.com/books?id=kIjrAAAAMAAJ|archivedate=2013-05-27|df=|isbn=|location=|pages=}}</ref><ref name="Skendi1980">{{cite book|author=Stavro Skendi|title=Balkan Cultural Studies|url=https://books.google.com/books?id=JWBiAAAAMAAJ|year=1980|publisher=East European Monographs|isbn=978-0-914710-66-0|quote=With this network of treaties, the League of Alessio was placed under King Alphonse V, with Skenderbeg as Captain General.78 When Musachi Thopia was apparently reluctant to collaborate with Skenderbeg, the King of Naples reminded him ...|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101840/https://books.google.com/books?id=JWBiAAAAMAAJ|archivedate=2018-03-01|df=}}</ref>
 
== Sfondi historik ==
Pas betejës së Nishit në nëntor 1443, Gjergj Kastrioti Skënderbeu u kthye në atdhe. Pasi mori Krujën, hyri në bisedime me fisnikët shqiptarë. Me ndihmën e tyre Skënderbeu çliroi edhe një varg kështjellash tjera. Në hapësirat e çliruara ndodheshin zotërimet e shumë fisnikëve shqiptarë. Në veri të zotërimeve të Kastriotëve shtriheshin zotërimet e Dukagjinëve, të Zahariajve, të Spanëve, të Dushmanëve dhe të Gjurashëve, kurse në jug ishin zotërimet e Arianitëve, të Topiajve, të Gropajve dhe të Muzakajve.<ref>{{Harvnb|Akademia|2002|p=397-401}}</ref>
Pas vdekjes së perandorit serb [[Stefan Dushani|Stefan Dushanit]] më 1355, manjatët arbërorë vendosën zotërimet e tyre. Kur fuqitë osmane hynë në Arbëri, iu përshfaqën principata të vogla të përfshira në beteja të vogla njëra me tjetrën. Beteja e parë kundër fuqive osmanëve në Arbëri u krye nga [[Balsha II]], zot i [[Zeta sunduar nga Balshajt|Zetës]], kur një tjetër zot feudal arbër, [[Karl Topia]], i ftoi osmanët që mposhtën dhe vranë Balshën II në [[Beteja e Savrës|betejën e Savrës]] që ngjau më 18 shtator 1385.<ref name="Somel2010">{{cite book|last=Somel|first=Selcuk Aksin|title=The A to Z of the Ottoman Empire|url=https://books.google.com/books?id=tBoyoNNKh78C&pg=PA14|year=2010|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-0-8108-7579-1|page=14|quote=...the Ottomans supported Lord Carlo Thopia against Balsha II, defeating the latter...|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101839/https://books.google.com/books?id=tBoyoNNKh78C&pg=PA14|archivedate=2018-03-01|df=}}</ref><ref name="Gibbons2013">{{cite book|last=Gibbons|first=Herbert Adam|title=The Foundation of the Ottoman Empire: A History of the Osmanlis Up To the Death of Bayezid I 1300-1403|url=https://books.google.com/books?id=LQiAAAAAQBAJ&pg=PA159|date=21 August 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-135-02982-1|page=159|quote=...In 1385, Khaireddin pasha... was invited by Charles Thopia, lord of Durazzo, to aid him in a war against Balsa...|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161203035746/https://books.google.com/books?id=LQiAAAAAQBAJ&pg=PA159|archivedate=3 December 2016|df=}}</ref>
PasÇlirimi betejësi së Nishitvenditnëntorvitin 1443, Skënderbeuishte ufitore kthyehistorike, por atdhe.përvoja Pasikishte moritreguar Krujën,se hyrinuk mund bisedimet'i mebëhej fisnikëtballë shqiptarë.Perandorisë MeOsmane ndihmënduke eqenë tyretë copëtuar. Skënderbeu çliroie edhekuptoi njëse vargpër kështjellash tjera.mbrojtur Në hapësiratterritoret e çliruara ndodheshinduhej zotërimetkapërcyer ecopëtimi shumëpolitik fisnikëvedhe shqiptarëduhej bashkuar. Paraprakisht verizhvilloi takimezotërimevevetjake me Kastriotëvefisnikëte shtriheshinvendit, zotërimetsi errjedhojë Dukagjinëve,u vendos Zahariajve,Spanëve,mbahej DushmanëveLezhë dhenjë kuvend Gjurashëve,i kursefisnikëve shqiptarë. jugKuvendet e fisnikëve apo pleqve ishin zotërimettashmë praktikë e Arianitëve,njohur e Topiajveshqiptarëve, nëpërmjetGropajvecilave realizohej bashkimi dhe bashkëpunimi Muzakajvei tyre.<ref>{{Harvnb|Akademia|2002|p=397-401-402}}</ref>
 
== Përbërja ==
Besëlidhja e Lezhës u themelua më 2 mars 1944:<ref name="Nolip19">{{harvnb|Noli|1947|p=36}}</ref>
Aleanca ushtarake<ref>{{harvnb|Sedlar|1994}}</ref> u përbë nga zotërit feudalë të Arbërisë, e cilësuar sipas Georges Castellan "një aleancë e pasigurt".<ref name="Castellan1992">{{cite book|author=Georges Castellan|title=History of the Balkans: From Mohammed the Conqueror to Stalin|url=https://books.google.com/books?id=1G5pAAAAMAAJ|year=1992|publisher=East European Monographs|isbn=978-0-88033-222-4|quote=In Albania the Ottomans continued to be confronted by Skanderbeg and feudal lords who in 1444 had formed the League of Alessio (Lezha). Yet this was a precarious alliance and ...|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101840/https://books.google.com/books?id=1G5pAAAAMAAJ|archivedate=2018-03-01|df=}}</ref> Skënderbeu u zgjodh kryetar dhe komandanti në fuqi i forcave të kombinuara që numronin rreth 8,000 luftëtarë.<ref>{{citation|last=Fox|first=Robert|title=The inner sea: the Mediterranean and its people|url=https://books.google.com/books?id=GGwTAQAAIAAJ|year=1993|publisher=Alfred A. Knopf|page=195|oclc=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170913063211/https://books.google.com/books?id=GGwTAQAAIAAJ|archivedate=2017-09-13|df=}}</ref> Të gjithë zotërit feudalë kishin zotërimet dhe punët e brendshme të pacënuara; "Skënderbeu nuk kishte tagër të ndërhynte në çështjet e brendshme të zotërimeve të fisnikëve të tjerë", por ishte komandant i përgjithshëm ushtarak, duke vepruar si ''primum inter pares.''<ref>{{harvnb|Frashëri|1964|p=71}}{{quote|Scanderbeg too kept his domain. As president of the League he was merely primus inter pares. He had no right to interfere with the affairs of the domains of other nobles.}}</ref><ref>{{cite book|title=Österreichische Osthefte|url=https://books.google.com/books?id=C6AWAQAAMAAJ|accessdate=22 June 2013|year=2003|publisher=Österreichisches Ost- und Südosteuropa-Institut|page=123|quote=Skanderbeg, der scheinbar dabei war, seine Rolle als primus inter pares zu verlassen und sich zum Herren des ganzen nichtosmanischen Albanien zu machen, stieß auf zunehmenden Widerstand.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101840/https://books.google.com/books?id=C6AWAQAAMAAJ|archivedate=1 March 2018|df=}}</ref> Besëlidhja e Lezhës u themelua më 2 mars 1444,<ref name="Nolip19">{{harvnb|Noli|1947|p=36}}</ref> fisnikët pjesëmarrës qenë:
 
*[[Andrea Topia]], zot i Skurisë midis [[Kruja|Krujës]] dhe [[Durrësi]]t, me nipin e vet [[Tanush Topia]];<ref>{{harvnb|Noli|1947|p=36}}</ref>
*[[Arianit Komneni|Gjergj Arianiti]]
* [[Gjergj Stres Balsha|Gjergj Stresi]], Gjon dhe Gojko Balsha, zotër të Mezisë (vise midis [[Kruja|Krujës]] dhe [[Lezha|Lezhës]]);<ref name="Schmitt-297">{{harvnb|Schmitt|2001|p=297}}</ref>
*[[Lekë Dushmani]], zot i [[Pulti (krahinë)#Pulti i Poshtëm|Pulti të Poshtëm]].<ref name="Schmitt-297" />
*[[Lekë Zaharia]], zot i Shasit dhe i [[Danjë]]s; së bashku me vasalët e vet [[Nikollë Dukagjini|Pal dhe Nikollë Dukagjini]]
*Stefan Gjurashi, zot i [[Zeta#Zeta e Sipërme|Zetës së Epërme]].<ref name="Schmitt-297" />
 
E nisur dhe e organizuar nën patronazhin e [[Republika e Venedikut|Republikës së Venedikut]],<ref name="GibbLewis1973">{{cite book|last1=Gibb|first1=Sir Hamilton Alexander Rosskeen|last2=Lewis|first2=Bernard|last3=Pellat|first3=Charles|first4=Joseph|last4=Schacht|title=The Encyclopaedia of Islam|url=https://books.google.com/books?id=kIjrAAAAMAAJ|year=1973|publisher=Brill|page=139|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130527220307/http://books.google.com/books?id=kIjrAAAAMAAJ|archivedate=2013-05-27|df=|isbn=|location=|pages=}}</ref> përmes traktateve, besëlidhja kaloi nën [[Alfonsi V|Alfonsin V]], me Skënderbeun si kapidan i përgjithshëm.<ref name="Skendi1980">{{cite book|author=Stavro Skendi|title=Balkan Cultural Studies|url=https://books.google.com/books?id=JWBiAAAAMAAJ|year=1980|publisher=East European Monographs|isbn=978-0-914710-66-0|quote=With this network of treaties, the League of Alessio was placed under King Alphonse V, with Skenderbeg as Captain General.78 When Musachi Thopia was apparently reluctant to collaborate with Skenderbeg, the King of Naples reminded him ...|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101840/https://books.google.com/books?id=JWBiAAAAMAAJ|archivedate=2018-03-01|df=}}</ref> Aleanca ushtarake<ref>{{harvnb|Sedlar|1994}}</ref> u përbë nga zotërit feudalë të Arbërisë, e cilësuar sipas Georges Castellan "një aleancë e pasigurt".<ref name="Castellan1992">{{cite book|author=Georges Castellan|title=History of the Balkans: From Mohammed the Conqueror to Stalin|url=https://books.google.com/books?id=1G5pAAAAMAAJ|year=1992|publisher=East European Monographs|isbn=978-0-88033-222-4|quote=In Albania the Ottomans continued to be confronted by Skanderbeg and feudal lords who in 1444 had formed the League of Alessio (Lezha). Yet this was a precarious alliance and ...|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101840/https://books.google.com/books?id=1G5pAAAAMAAJ|archivedate=2018-03-01|df=}}</ref> Skënderbeu u zgjodh kryetar dhe komandanti në fuqi i forcave të kombinuara që numronin rreth 8,000 luftëtarë.<ref>{{citation|last=Fox|first=Robert|title=The inner sea: the Mediterranean and its people|url=https://books.google.com/books?id=GGwTAQAAIAAJ|year=1993|publisher=Alfred A. Knopf|page=195|oclc=|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170913063211/https://books.google.com/books?id=GGwTAQAAIAAJ|archivedate=2017-09-13|df=}}</ref> Të gjithë zotërit feudalë kishin zotërimet dhe punët e brendshme të pacënuara; "Skënderbeu nuk kishte tagër të ndërhynte në çështjet e brendshme të zotërimeve të fisnikëve të tjerë", por ishte komandant i përgjithshëm ushtarak, duke vepruar si ''primum inter pares.''<ref>{{harvnb|Frashëri|1964|p=71}}{{quote|Scanderbeg too kept his domain. As president of the League he was merely primus inter pares. He had no right to interfere with the affairs of the domains of other nobles.}}</ref><ref>{{cite book|title=Österreichische Osthefte|url=https://books.google.com/books?id=C6AWAQAAMAAJ|accessdate=22 June 2013|year=2003|publisher=Österreichisches Ost- und Südosteuropa-Institut|page=123|quote=Skanderbeg, der scheinbar dabei war, seine Rolle als primus inter pares zu verlassen und sich zum Herren des ganzen nichtosmanischen Albanien zu machen, stieß auf zunehmenden Widerstand.|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101840/https://books.google.com/books?id=C6AWAQAAMAAJ|archivedate=1 March 2018|df=}}</ref>
 
Besëlidhja e Lezhës përgjithësisht pranohet si pikënisje e krijimit të shtetit të përqendruar shqiptar nga Skënderbeu.<ref name="Sugar">{{Cite book|last=Sugar|first=Peter F.|title=Southeastern Europe under Ottoman Rule, 1354-1804|publisher=University of Washington Press|year=2012|origyear=1983|isbn=978-0-295-80363-0|location=Washington|url=https://books.google.com/books?id=gYsVCgAAQBAJ&pg=PA67&dq|page=67}}</ref><ref>{{harvnb|Frashëri|2009|p=77, 113}}</ref><ref name="Rogers2010">{{cite book|last=Matanov|first=Christo|title=The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology|url=https://books.google.com/books?id=mzwpq6bLHhMC&pg=RA2-PA363|accessdate=1 February 2012|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-533403-6|page=363|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140628195844/http://books.google.com/books?id=mzwpq6bLHhMC&pg=RA2-PA363|archivedate=28 qershor 2014|df=}}</ref><ref name="PickardÇeliku2008">{{cite book|last1=Pickard|first1=Rob|last2=Çeliku|first2=Florent|title=Analysis and reform of cultural heritage policies in South-East Europe|url=https://books.google.com/books?id=Bi8fjENzJacC&pg=PA16|year=2008|publisher=Council of Europe|isbn=978-92-871-6265-6|page=16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140628200232/http://books.google.com/books?id=Bi8fjENzJacC&pg=PA16|archivedate=28 qershor 2014|df=}}</ref><ref>{{citation|last=Schmitt|first=Oliver Jens|authorlink=Oliver Jens Schmitt| year=2009|title=Skënderbeu|publisher=K&B Tiranë|isbn=978-99956-667-5-0|language=sq}}</ref><ref name="GibbLewis1973">{{cite book|last1=Gibb|first1=Sir Hamilton Alexander Rosskeen|last2=Lewis|first2=Bernard|last3=Pellat|first3=Charles|first4=Joseph|last4=Schacht|title=The Encyclopaedia of Islam|url=https://books.google.com/books?id=kIjrAAAAMAAJ|year=1973|publisher=Brill|page=139|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130527220307/http://books.google.com/books?id=kIjrAAAAMAAJ|archivedate=2013-05-27|df=|isbn=|location=|pages=}}</ref> përmes traktateve, besëlidhja kaloi nën [[Alfonsi V|Alfonsin V]], me Skënderbeun si kapidan i përgjithshëm.<ref name="Skendi1980">{{cite book|author=Stavro Skendi|title=Balkan Cultural Studies|url=https://books.google.com/books?id=JWBiAAAAMAAJ|year=1980|publisher=East European Monographs|isbn=978-0-914710-66-0|quote=With this network of treaties, the League of Alessio was placed under King Alphonse V, with Skenderbeg as Captain General.78 When Musachi Thopia was apparently reluctant to collaborate with Skenderbeg, the King of Naples reminded him ...|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101840/https://books.google.com/books?id=JWBiAAAAMAAJ|archivedate=2018-03-01|df=}}</ref>
 
== Vendimet ==
Besëlidhja e Lezhës përgjithësisht pranohet si pikënisje e krijimit të shtetit të përqendruar shqiptar nga Skënderbeu.<ref name="Sugar">{{Cite book|last=Sugar|first=Peter F.|title=Southeastern Europe under Ottoman Rule, 1354-1804|publisher=University of Washington Press|year=2012|origyear=1983|isbn=978-0-295-80363-0|location=Washington|url=https://books.google.com/books?id=gYsVCgAAQBAJ&pg=PA67&dq|page=67}}</ref><ref>{{harvnb|Frashëri|2009|p=77, 113}}</ref><ref name="Rogers2010">{{cite book|last=Matanov|first=Christo|title=The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology|url=https://books.google.com/books?id=mzwpq6bLHhMC&pg=RA2-PA363|accessdate=1 February 2012|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-533403-6|page=363|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140628195844/http://books.google.com/books?id=mzwpq6bLHhMC&pg=RA2-PA363|archivedate=28 qershor 2014|df=}}</ref><ref name="PickardÇeliku2008">{{cite book|last1=Pickard|first1=Rob|last2=Çeliku|first2=Florent|title=Analysis and reform of cultural heritage policies in South-East Europe|url=https://books.google.com/books?id=Bi8fjENzJacC&pg=PA16|year=2008|publisher=Council of Europe|isbn=978-92-871-6265-6|page=16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140628200232/http://books.google.com/books?id=Bi8fjENzJacC&pg=PA16|archivedate=28 qershor 2014|df=}}</ref><ref>{{citation|last=Schmitt|first=Oliver Jens|authorlink=Oliver Jens Schmitt| year=2009|title=Skënderbeu|publisher=K&B Tiranë|isbn=978-99956-667-5-0|language=sq}}</ref><ref name="GibbLewis1973">{{cite book|last1=Gibb|first1=Sir Hamilton Alexander Rosskeen|last2=Lewis|first2=Bernard|last3=Pellat|first3=Charles|first4=Joseph|last4=Schacht|title=The Encyclopaedia of Islam|url=https://books.google.com/books?id=kIjrAAAAMAAJ|year=1973|publisher=Brill|page=139|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130527220307/http://books.google.com/books?id=kIjrAAAAMAAJ|archivedate=2013-05-27|df=|isbn=|location=|pages=}}</ref> përmes traktateve, besëlidhja kaloi nën [[Alfonsi V|Alfonsin V]], me Skënderbeun si kapidan i përgjithshëm.<ref name="Skendi1980">{{cite book|author=Stavro Skendi|title=Balkan Cultural Studies|url=https://books.google.com/books?id=JWBiAAAAMAAJ|year=1980|publisher=East European Monographs|isbn=978-0-914710-66-0|quote=With this network of treaties, the League of Alessio was placed under King Alphonse V, with Skenderbeg as Captain General.78 When Musachi Thopia was apparently reluctant to collaborate with Skenderbeg, the King of Naples reminded him ...|deadurl=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180301101840/https://books.google.com/books?id=JWBiAAAAMAAJ|archivedate=2018-03-01|df=}}</ref>
Në themel të bashkëpunimit politik të fisnikëve shqiptarë u vu [[besa]]. Kuvendi vendosi që bashkimi i shqiptarëve të bëhej në formën e një besëlidhjeje politike ndërmjet drejtuesve të zotërimeve të lira, që u njoh Besëlidhja Shqiptare e Lezhës. Ajo ishte aleancë politike dhe ushtarake në krye të të cilës qe [[Skënderbeu]], ndërsa Kuvendi i anëtarëve të Besëlidhjes ishte insitucioni më i lartë vendimarrës. Vendim tjetër i rëndësishëm ishte krijimi i ushtrisë në krye të të cilës u vu gjithashtu Skënderbeu. Për të përballuar shpenzimet e ushtrisë Kuvendi vendosi të krijohej një arkë e përbashkët pranë Skënderbeut ku do të derdheshin kontributet që premtoi secili anëtar i Besëlidhjes.<ref>{{harvnb|Frashëri|2002|p=137-138}}</ref> Anëtarët e Besëlidhjes synonin që në kuadër të saj të ruanin autonominë e tyre dhe kryetari i saj të ishte "i parë ndërmjet të barabartëve". Megjithatë vendimet e Kuvendit i dhanë Skënderbeut një pozitë të veçantë ndaj fisnikëve tjerë shqiptarë dhe këta të fundit në kushtet e rrezikut osman, ishin të detyruar "t'i bindeshin".
<ref>{{harvnb|Akademia|2002|p=403-404}}</ref> Pas mbylljes së Kuvendit fokusi i Skënderbeut ishte organizimi i ushtrisë dhe i sistemit mbrojtës të vendit. Në fund të pranverës 1444 mbaruan përgatitjet ushtarake dhe ishin mobilizuar mijëra luftëtarë të gatshëm për të mbrojtur vendin.<ref>{{harvnb|Akademia|2002|p=404}}</ref>
 
== Historia ==
Forcat e aleancës korrën fitore kundër osmanëve në [[Beteja e Torviollit|Torvioll (1444)]], [[Beteja e parë e Mokrës (1445)|Mokër (1445)]], [[Beteja e Otonetës|Otonetë (1446)]], [[Beteja e parë e Oranikut (1448)|Oranik (1448)]], humbën në [[Beteja e Svetigradit (1448)|Svetigrad (1448)]] dhe fitore në [[Rrethimi i parë i Krujës|Krujë (1450)]]. Ndërsa kundër [[Lufta shqiptaro-veneciane (1447-1448)|venedikasve luftoi më 1447-48]], Skënderbeu nisi disa pretime ndër fshatrat arbërore në zotërimet venedikase, ku u përplas me Dukagjinët, që mbronin Venedikun.<ref>{{Harvnb|Dani|2016|page=466.}}</ref> Luftalufta kundër tyre pushoi më 4 tetor 1448, kur Skënderbeu dhe Nikollë Dukagjini nënshkruan një traktat paqeje me Venedikun, i cili do të mbante [[Arbëria Venedikase|zotërimet e veta në Arbëri]], përfshi [[Danja|Danjën]], nën kushtet që Fort e Kthjellta t'u paguante një shumë vjetore prej 1,400 dukatesh dhe disa anëtarë të Besëlidhjes do të gëzonin privilegje të caktuara tregtare, etj.<ref>{{harvnb|Akademia e Shkencave e Shqipërisë|2002|p=412}}</ref>
 
== Referencat ==
Anonymous user