Ndryshimi mes inspektimeve të "Gjilani"

1.151 bytes added ,  2 muaj më parë
v
ska përmbledhje të redaktimeve
(Lidhje të jashtme të shpëtuara: 0 Lidhje të jashtme të etiketuara si të vdekura: 1) #IABot (v2.0.8)
v
Etiketat: Redaktim nga celulari Redaktim në versionin web nga celulari Advanced mobile edit
|Shënim =
}}
'''Gjilani''' (ose '''Gjilan''', [[gjuha serbe|serbisht]] Гњилане/'''Gnjilane''') është një nga shtatë qytetet më të mëdha të [[Kosovë]]s. Është vendosur në fushën e Gjilanit gjegjësisht në jug-lindje të [[Kosovë]]s në [[Anamorava|Anamoravë]]. Ndërsa Regjioni i Gjilanit ka një sipërfaqe prej 525 km katror dhe përbëhet nga 63 fshatra, ka pozitë të mirë gjeografike, relievin dhe faktorët klimatik që krijojnë mundësi për zhvillimin e një flore dhe faune të pasur. Regjioni i Gjilanit i përket një biodiversitet i pasur, duke filluar nga bimët barishtore, kullosave, bimëve mjekuese, aromatike, bimëve bujqësore (gruri, misri, tërshëra, patatja etj) shkurret, pyejet me drunj të ndryshëm. Regjioni i Gjilanit është i pasur edhe me lumenjë dhe dy penda artificiale atë të Livoqit dhe të Përlepnicës, ku llogaritet të banuara (habitate) me disa popullata (peshq etj), si dhe gjallesa të fundit të lumenjëve që i quajmë bashkësi jetësore të bentosit.
 
Fshati Velekinca shtrihet në jug-lindje të Kosovës në rrugën për Preshevë, rreth 4 kilometra larg qendrës së qytetit të Gjilanit. Në pjesën Velekincës së Ulët rrjedh Lumi me emrin Murava. ( Morava)
 
Emri Murava rrjedh nga vendbanimi i vjetër që është quajtur; Mur pran Vadës = Murava = Velekinca e Sotme. Në bazë të lumit në shekullin XVIII përmendet qyteti i Gjilanit me emrin Murav, si kadillëk në kuadër të sanxhakut të Vushtrrisë.
Gjilani për 3-4 km, shtrihet deri te Lumi Morava Kurse emri i vjetër i Lumit është Angros.
Në bazë të emrin ANGROS fshati përmendet edhe në shkrimet e, babai të historisë, Herodotit në shekullin e V p.e.s.
Në Velekincë dhe Pogragjë gjatë shtrirjes së Moravës janë gjetur shumë gjurmë arkeologjike Ilirie dhe Dardane si Vazo, Veshje Ilire, si dhe janë gjetur Varresa Ilire (e që gërmimet e arkeologëve shqiptar në vitet 1979-80, e të cilave janë edhe sot aty) e që në to ka pasur edhe pulla të ndryshme, monedha, stoli të ndryshme, Tumat Ilire Dardanë në Llashticë, Lipovicë pastaj te [[Kalaja e Pogragjës]].
 
=== Regjioni i Gjilanit===
Ndërsa Regjioni i Gjilanit ka një sipërfaqe prej 525 km katror dhe përbëhet nga 63 fshatra, ka pozitë të mirë gjeografike, relievin dhe faktorët klimatik që krijojnë mundësi për zhvillimin e një flore dhe faune të pasur. Regjioni i Gjilanit i përket një biodiversitet i pasur, duke filluar nga bimët barishtore, kullosave, bimëve mjekuese, aromatike, bimëve bujqësore (gruri, misri, tërshëra, patatja etj) shkurret, pyejet me drunj të ndryshëm. Regjioni i Gjilanit është i pasur edhe me lumenjë dhe dy penda artificiale atë të Livoqit dhe të Përlepnicës, ku llogaritet të banuara (habitate) me disa popullata (peshq etj), si dhe gjallesa të fundit të lumenjëve që i quajmë bashkësi jetësore të bentosit.
‘’’Etmologjia’’’- Në shekullin XVII, udhëpërshkruesi turk, Evlia Çelebija i riu, e shkruan se “Gjilanin, por me emrin Moravë, si kadillëk në kuadër të sanxhakut të Vushtrrisë.Evlia Çelebija i riu, rrëfente në evidentimin e defterit Osman, se “shtatëmbëdhjetë ditë udhë nga Konstantinopoli (Stambolli i sotëm) për në Novobërdë kalohet nëpër Vrajë, Krivarekë (Egridere) e Moravë (Gjilan)".
Gjilanit si qytet e ka themeluar familja shqiptare e Gjinoll që nga viti 1737 deri në fund të shekullit XIX ka sunduar në Kosovë, edhe në Moravë.