Dallime mes rishikimeve të "Çaushi"

4.398 bytes added ,  7 muaj më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
[Redaktim i kontrolluar][Redaktim i kontrolluar]
vNo edit summary
No edit summary
{{multiple image
'''Çaushi''' ose '''Çavushi''' ''(pa shq.:çaush)'' është titull i një udhëheqësi në hierarkinë e udhëheqësisë në [[Perandoria Osmane|Perandorinë Osmane]]. Personi i emëruar me këtë titull kryente në kushtet e asaj kohe detyrën e një [[inspektori]] të ditëve tona.
| background color = lightgreen
| width = 160
| image1 = Mundy-Cavus, messenger or usher.jpg
| caption1 = ''Çavuş''
| alt1 =
| image2 = Mundy-Cavus basi.jpg
| caption2 = ''Çavuşbaşı''
| alt2 =
| footer_background = white
| footer_align = center
| footer = Ilustrime nga libri i [[Peter Mundy]] ''Një lidhje e shkurtër e turqve, mbretërve, perandorëve ose madhështorëve të tyre, pushtimet e tyre, feja, zakonet, shprehitë, etj'' (1618)}}
'''Çaushi''' ose '''Çavushi''' (nga [[Gjuha turke|turqishtja]]: ''çavuş'' / چاوش, "lajmëtar"), [[Gjuha arabe|arabisht]] 'shawish, شاويش (nga turkik e vjetër ''Çabuş'' ose ''Çawuş'', "personi që jep urdhër, personi që bërtet")<ref>{{cite web|url=http://www.nisanyansozluk.com/?k=çavuş|title=*Etimoloji: Kökenbilim, kelimelerin aslını ve evrimini inceleyen disiplin ~ EYun étymon "asıl" + logeía "bilim".|website=Nisanyansozluk.com |language=tr |access-date=2017-06-30}}</ref> ishte një titull osman i përdorur për dy profesione të veçanta të ushtarëve, që të dy vepronin si lajmëtarë edhe pse të ndryshëm në nivele.{{sfn|Stein|2007|p=84}} Ishte një gradë më poshtë ''[[Agai|agha]]'' dhe ''[[Ket'hyda]]|ket'hyda]]'' (nga [[Gjuha persiane|persishtja]], ''kad-khuda'', "magjistrat"), në njësi të tilla si [[Jeniçerët|jeniçerët]] dhe [[Sipahi|sipahi]] i përbërë nga kalorësia dhe këmbësoria e kombinuar që i shërben [[Këshilli Perandorak (Perandoria Osmane)|Këshillit Perandorak]] (si në [[Ejaleti i Egjiptit|Egjiptin Osman]]). Drejtuesit e çavushit të këshillit u titulluan ''çavuşbaşı'' / چاوش باشی (ose ''başçavuş'' / باش چاوش).<ref>{{harvnb|Başaran|2014|p=186}}, {{harvnb|Holt|2013|p=238}}, {{harvnb|Stein|2007|p=84}}</ref> '''''Çavuşbaşı''''' ishte një ndihmës (ose zëvendës) i [[Veziri i Madh|Vezirit të Madh]],<ref>{{harvnb|Başaran|2014|p=186}}, {{harvnb|Stein|2007|p=84}}</ref> që merrej me çështjet e sigurisë, shoqëronte ambasadorët që vizitonin Vezirin e Madh{{sfn|Stein|2007|p=84}} dhe gjithashtu kreu shqyrtimin e parë të peticioneve të paraqitura në Këshill dhe drejtonte mbledhjet e këshillit. kur Veziri i Madh nuk ishte i pranishëm. Titulli e ka prejardhjen në [[Haganati ujgur|përdorimin ujgur]], ku ishte titulli i ambasadorëve, dhe më pas hyri në përdorim [[Dinastia Selxhuke|selxhuk]] për lajmëtarët perandorakë [[Perandoria Bizantine|bizantinë]] dhe në përdorim persisht dhe arab për shoqërues të ndryshëm të oborrit.{{sfn|Stein|2007|p=84}}
 
Sot, në [[Forcat e Armatosura Turke]], grada ''Çavuş'' është e barabartë me "rreshterin" (dhe gradën OR-5 të NATO-s), dhe renditet mbi gradën ''Onbaşı'' ("tetar").
{{his-cung}}
 
==Referimet==
{{reflist}}
 
==Burimet==
{{refbegin}}
* {{cite book|last=Başaran|first=Betül|title=Selim III, Social Control and Policing in Istanbul at the End of the Eighteenth Century: Between Crisis and Order|url=https://books.google.com/books?id=9FEMBAAAQBAJ&pg=PA186|year=2014|publisher=BRILL|language=en|isbn=978-90-04-27455-6|pages=186–}}
* {{cite book|last=Holt|first=P. M.|title=Studies in the History of the Near East|url=https://books.google.com/books?id=uU_YAQAAQBAJ&pg=PA238|year=2013|publisher=Routledge|language=en|isbn=978-1-136-27331-5|pages=238–}}
* {{cite book|last=Šimunović|first=Petar|title=Hrvatska prezimena: podrijetlo, značenje, rasprostranjenost|url=https://books.google.com/books?id=W1xmAAAAMAAJ|year=1995|publisher=Golden Marketing|language=hr|isbn=978-953-6168-16-3|page=10}}
* {{cite book|last=Stein|first=Mark L.|title=Guarding the Frontier: Ottoman Border Forts and Garrisons in Europe|url=https://books.google.com/books?id=FjkBAwAAQBAJ&pg=PA84|year=2007|publisher=I.B.Tauris|language=en|isbn=978-0-85771-313-1|pages=84–}}
* {{cite book|last=Ujević|first=Mate|title=Hrvatska enciklopedija|volume=4|url=https://books.google.com/books?id=MSsOAQAAMAAJ|year=1942|publisher=Konzorcija Hrvatske enciklopedije|language=hr|page=207}}
* {{cite book|last=Wilkins|first=Charles L.|title=Forging Urban Solidarities: Ottoman Aleppo 1640-1700|url=https://books.google.com/books?id=Pn-9Eqvs4ZwC&pg=PA122|year=2010|publisher=BRILL|language=en|isbn=978-90-04-16907-4|pages=122–}}
* {{cite book|title=Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika|url=https://archive.org/details/rjenikhrvatskog01unkngoog|year=1882|publisher=U knížarnici L. Hartmana na prodaju|language=hr|page=[https://archive.org/details/rjenikhrvatskog01unkngoog/page/n326 916]|ref={{harvid|Rječnik|1882}} }}
{{refend}}
 
[[Kategoria:Tituj turk]]
[[Kategoria:Fjalë dhe shprehje turke]]
[[Kategoria:Tituj osmanë]]
[[Kategoria:Grada ushtarake të Perandorisë Osmane]]
[[Kategoria:Grada ushtarake të Turqisë]]