Dallime mes rishikimeve të "Delaware"

3.071 bytes added ,  1 muaj më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
(→‎top: Përditësim i stampës "Shtetet e SHBA-së", zëvendësova: {{Shtetet e SHBA-së → {{Infobox settlement, |Emri në shqip → |name, |Emri → |native_name, |Flamuri_figura → |image_flag, |Emblema_figur duke përdorur AWB)
No edit summary
{{Infobox settlementshtet amerikan
| name = DellëuerDelaware
|native_name official_name = Shteti =i Delaware
| image_flag = Flag of Delaware.svg
|image_seal flag_link = SealFlamuri ofi Delaware.svg
| image_seal = Seal of Delaware.svg
|image_skyline = Delaware State Capitol.jpg
| seal_link = Vula e Delware
|image_caption = Ndërtesa e Parlamentit të Dellëuer
| image_map = Delaware in United States (zoom).svg
| motto = Liria dhe Pavarësia
<!-- Të dhëna kryesore -->
| anthem = "[[Our Delaware]]"
|nicknames = The First State
| population_demonym = Delawarean
|mottos = Liberty and Independence
| OfficialLang = S'ka
|Kryeqyteti = [[Dover]]
| nickname = The First State; The Small Wonder;<ref>{{cite web|first=Melissa|last=Nann Burke|url=http://www.delawareonline.com/story/news/local/2015/01/04/delaware-small-wonder/21270787/|title=Delaware a Small Wonder no more?|date=January 5, 2015|publisher=Delaware Online|access-date=10 mars 2015|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402112539/http://www.delawareonline.com/story/news/local/2015/01/04/delaware-small-wonder/21270787/|archive-date=2 prill 2015|url-status=live}}</ref> Blue Hen State; The Diamond State
|Qyteti më i madh = [[Wilmington]]
| Former = [[Kolonia e Delaware]], [[Holanda e Re]], [[Suedia e Re]]
<!-- Qeverisja -->
| seat = [[Dover]]
|Guvernator =John C. Carney
| LargestCity = [[Wilmington, Delaware|Wilmington]]
|Senatorë = Thomas R. Carper <br /> Chris Coons
| LargestMetro = [[Lugina Delaware]]
<!-- Sipërfaqja -->
| Governor = {{nowrap|[[John Carney (politician)|John Carney]] ([[Partia Demokratike (ShBA)|D]])}}
|Sipërfaqja = 6.452
| Lieutenant Governor = {{nowrap|[[Bethany Hall-Long]] (D)}}
|Sipërfaqja renditja = i 49-ti
| Legislature = [[Asambleja e Përgjithshme e Delaware|Asambleja e Përgjithshme]]
<!-- Popullsia -->
| Upperhouse = [[Senati i Delaware|Senati]]
|population_total renditja = i 7-ti
| Lowerhouse = [[Dhoma e Përfaqësuesve e Delaware|Dhoma e Përfaqësuesve]]
|population_total = 907.135
| Judiciary = [[Gjykata e Lartë e Delaware]]
|Dendësia = 179
| Senators = [[Tom Carper]] (D)<br>[[Chris Coons]] (D)
<!-- Gjeografia -->
| Representative = [[Lisa Blunt Rochester]] (D)
|Zona Kohore = [[Zona Kohore Lindore (Amerika e Veriut)|Lindore]]: [[Koha Universale e Koordinuar|UTC]][[Koha Standarte Lindore|-5]]/[[Koha e Verore Lindore|-4]]
| postal_code = DE
|Pika më e lartë = Ebright Azimuth 136
| TradAbbreviation = Del.
|Pika më e ulët = [[Oqeani Atlantik]] 0
| area_rank = 49th
<!-- Anëtarësia në SHBA -->
| area_total_km2 = {{convert|1982|sqmi|km2|disp=number}}
|Anëtarësimi = [[7 dhjetor]] [[1787]]
| area_total_sq_mi = 1,982<ref>{{cite web |url=http://delaware.gov/facts/geo.shtml |title=State of Delaware |author=The State of Delaware |publisher=delaware.gov|access-date=27 shtator 2015|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20130619004622/http://www.delaware.gov/facts/geo.shtml |archive-date=19 qershor 2013|url-status=live}}</ref>
|Anëtarësimi renditja = i pari
<!--| area_land_km2 = 5,060
<!-- Të dhëna të tjera -->
| area_land_sq_mi = 1,854
|shkurtimisht = DE
| area_water_km2 = 1,387
|website = [http://www.delaware.gov/ www.delaware.gov]
| area_water_sq_mi = 536-->
| area_water_percent = 21.7<ref>{{cite web|last1=USGS|first1=Howard Perlman|title=Area of each state that is water |url=https://water.usgs.gov/edu/wetstates.html |publisher=water.usgs.gov|access-date=5 mars 2018|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010154347/https://water.usgs.gov/edu/wetstates.html|archive-date=10 tetor 2017|url-status=live}}</ref>
| population_rank = 45-të
| population_as_of = 2020
| 2010Pop = 1,003,384
| population_density_rank = 6th
| 2000Density = 179
| 2000DensityUS = 469
| MedianHouseholdIncome = ${{round|69110|-2}}<ref>{{cite web|url=https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/DE/INC110220|publisher=[[Zyra e Regjistrimit të Shteteve të Bashkuara]]|title=US Census Bureau QuickFacts|language=en|access-date=30 prill 2022}}</ref>
| IncomeRank = 16-të
| AdmittanceOrder = 1st
| AdmittanceDate = 7 dhjetor 1787
| timezone1 = [[Zona Kohore Lindore|EST]]
| utc_offset1 = −05:00
| timezone1_DST = [[Zona Kohore Lindore|EDT]]
| utc_offset1_DST = −04:00
| Longitude = 75° 3′ W to 75° 47′ W
| Latitude = 38° 27′ N to 39° 50′ N
| width_km = 48
| width_mi = 30
| length_km = 154
| length_mi = 96
| elevation_max_point = Afër {{break}}[[Ebright Azimuth]]<ref name=USGS>{{cite web|url=http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html|title=Elevations and Distances in the United States|publisher=[[United States Geological Survey]]|year=2001|access-date=21 tetor 2011|url-status=dead|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015012701/http://egsc.usgs.gov/isb/pubs/booklets/elvadist/elvadist.html|archive-date=October 15, 2011}}</ref><ref name="HighestPoint">{{Cite journal|last=Schenck|first=William S|title=Highest Point in Delaware|publisher=Delaware Geological Survey|access-date=23 korrik 2008|language=en|url=http://www.dgs.udel.edu/publications/pubs/factsheets/highestpoint.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081020055243/http://www.dgs.udel.edu/publications/Pubs/FactSheets/HighestPoint.aspx|archive-date=20 tetor 2008}}</ref>
| elevation_max_m = 136.50468
| elevation_max_ft = 447.85
| elevation_m = 20
| elevation_ft = 60
| elevation_min_point = Atlantic Ocean<ref name=USGS />
| elevation_min_m = 0
| elevation_min_ft = 0
| iso_code = US-DE
| website = https://delaware.gov
| Capital =
| Representatives =
}}
 
[[Skeda:Hagley museum.JPG|parapamje|250px|image_skyline nga muzeu '''Hagley''']]
 
'''Delaware''' ([[shqiptimi]]: Dellëueë) është një nga 50 shtetet e [[Shtetet e Bashkuara|Shteteve të Bashkuara]], që ndodhet bregun e Oqeanit Atlantik. Delaware llogaritet si "Shteti i parë", sepse këtu u ratifikua për herë të parë kushtetuta amerikane. Dita e ratifikimit ishte [[7 dhjetor]] [[1787]]. Kryeqyteti i Dellëuer është [[Dover]]. Ai kufizohet në jug dhe perëndim nga [[Maryland]], në verilindje nga [[New Jersey|Nju Xhersi]], dhe në veri nga [[Pennsylvania|Pensilvania]]. Shteti e ka marrë emrin nga [[Thomas West, Baron i tretë3-të De La Warr]], një fisnik anglez dhe guvernatori i parë kolonial i Virxhinias.
 
Delaware zë pjesën verilindore të Gadishullin Delmarva. Ai është shteti i para fundit për nga sipërfaqja, i gjashti nga fundi për nga popullsia, por i gjashti për nga dendësia ndër 50 shtetet e Shteteve të Bashkuara. Delaware ndahet në tri qarqe, duke pasur numrin më të vogël të qarqeve ndër shtetet e SHBA-së. Nga veriu në jug, të tre qarqet janë New Castle, Kent, dhe Sussex. Dy qarqet jugorë kanë qenë historikisht kryesisht bujqësore, ndërsa Qarku New Castle ka qenë më i industrializuar.
 
== Historia ==
 
=== Amerikanët vendas ===
Para se Delaware të vendosej nga kolonistët evropianë, zona ishte shtëpia e fiseve Algonquiane Lindore të njohura si Unami Lenape, ose Delaware, të cilët jetonin kryesisht përgjatë bregdetit, dhe Nanticoke që pushtoi pjesën më të madhe të Gadishullit Delmarva jugor. John Smith tregon gjithashtu dy fise Iroquoiane, Kuskarawock dhe Tockwogh, që jetojnë në veri të Nanticoke - ata mund të kenë mbajtur pjesë të vogla toke në pjesën perëndimore të shtetit para se të migronin përtej Gjirit Chesapeake. Kuskarawocks ishin më shumë gjasa Tuscarora.
 
Unami Lenape në Luginën e Delaware ishin të lidhur ngushtë me fiset Munsee Lenape përgjatë lumit Hudson. Ata kishin një shoqëri të gjuetisë dhe bujqësisë të vendosur, dhe ata shpejt u bënë ndërmjetës në një tregti gjithnjë e më furike lesh me armikun e tyre të lashtë, Minqua ose Susquehannock. Me humbjen e tokave të tyre në lumin Delaware dhe shkatërrimin e Minqua nga Iroquois e Pesë Kombeve në vitet 1670, mbetjet e Lenape që dëshironin të mbeteshin të identifikuar si të tillë u larguan nga rajoni dhe u zhvendosën mbi Malet Alleghany nga mesi i shekullit të 18-të. Në përgjithësi, ata që nuk u zhvendosën jashtë shtetit të Delaware u pagëzuan, u bënë të krishterë dhe u grupuan së bashku me persona të tjerë me ngjyrë në regjistrat zyrtarë dhe në mendjet e fqinjëve të tyre jo-amerikanë vendas.
 
=== Delaware kolonial ===
Hollandezët ishin evropianët e parë që u vendosën në Delaware-in e sotëm në rajonin e mesëm duke krijuar një post tregtar në Zwaanendael, afër vendit të Lewes në 1631. Brenda një viti të gjithë kolonët u vranë në një mosmarrëveshje me fiset e zonës amerikane vendase. Në 1638, Suedia e Re, një postë tregtare dhe koloni suedeze, u krijua në Fort Christina (tani në Wilmington) nga Peter Minuit në krye të një grupi suedezësh, finlandezësh dhe holandezë. Kolonia e Suedisë së Re zgjati 17 vjet. Në 1651 Hollandezët, të gjallëruar nga udhëheqja e Peter Stuyvesant, krijuan një fortesë në Kështjellën e sotme të Re dhe në 1655 ata pushtuan koloninë e Suedisë së Re, duke e aneksuar atë në Hollandën e Re Hollandeze. Vetëm nëntë vjet më vonë, në 1664, Hollandezët u pushtuan nga një flotë anijesh Angleze nga Sir Robert Carr nën drejtimin e James, Dukës së Jorkut. Duke luftuar një pretendim paraprak nga Cecil Calvert, Baroni i 2-të Baltimore, Pronari i Maryland, Duka i dha pronësinë e tij disi të dyshimtë William Penn në 1682. Penn dëshironte me forcë hyrjen në det për provincën e tij të Pensilvanisë dhe dha me qira atë që më pas u bë e njohur si "Qarqet e Ulëta në Delaware" nga Duka.
 
Penn krijoi qeverinë përfaqësuese dhe bashkoi shkurtimisht dy zotërimet e tij nën një Asamble të Përgjithshme në 1682. Sidoqoftë, në 1704 Provinca e Pensilvanisë ishte rritur aq e madhe që përfaqësuesit e tyre donin të merrnin vendime pa miratimin e Qarqeve të Ulëta dhe të dy grupet e përfaqësuesve filluan duke u takuar vetë, njëra në Filadelfia dhe tjetra në New Castle. Penn dhe trashëgimtarët e tij mbetën pronarë të të dyve dhe caktuan gjithmonë të njëjtin person Guvernator për Provincën e tyre të Pensilvanisë dhe territorin e tyre të Qarqeve të Ulëta. Fakti që Delaware dhe Pennsylvania kishin të njëjtin guvernator nuk ishte unik. Nga 1703 deri në 1738 New York dhe New Jersey ndanin një guvernator. Massachusetts dhe New Hampshire gjithashtu ndanë një guvernator për disa kohë.
 
I varur në vitet e para nga puna e indenturuar, Delaware importoi më shumë skllevër pasi numri i emigrantëve anglezë u zvogëlua me kushte më të mira ekonomike në Angli. Kolonia u bë një shoqëri skllevërish dhe kultivoi duhanin si një kulturë parash, megjithëse emigrantët anglezë vazhdonin të mbërrinin.
 
=== Revolucioni amerikan ===
Ashtu si kolonitë e tjera të mesme, qarqet e ulëta në Delaware fillimisht treguan pak entuziazëm për një ndërprerje me Britaninë. Qytetarët kishin një marrëdhënie të mirë me qeverinë e pronarit dhe përgjithësisht u lejohej më shumë pavarësi veprimi në Asamblenë e tyre Koloniale sesa në kolonitë e tjera. Tregtarët në portin e Wilmington kishin lidhje tregtare me britanikët.
 
Kështu ndodhi që avokati i New Castle Thomas McKean denoncoi Aktin e Pullave në termat më të fortë, dhe vendasit në Kent County John Dickinson u bënë "Njeriu i Revolucionit". Duke parashikuar Deklaratën e Pavarësisë, udhëheqësit e Patriotit Thomas McKean dhe Caesar Rodney bindën Asamblenë Koloniale që të deklarohej e ndarë nga rregulli Britanik dhe Pensilvanisë në 15 qershor 1776. Personi që përfaqëson më së miri shumicën e Delaware, George Read, nuk mund ta vinte veten për të votuar për një Deklarata e Pavarësisë. Vetëm udhëtimi dramatik brenda natës i Caesar Rodney i dha delegacionit votat e nevojshme për të hedhur votën e Delaware për pavarësi.
 
Fillimisht i udhëhequr nga John Haslet, Delaware siguroi një nga regjimentet kryesore në Ushtrinë Kontinentale, i njohur si "Blutë e Delaware" dhe me nofkën "Zogjtë e Henit të Kaltër". Në gusht 1777 Gjenerali Sir William Howe udhëhoqi një ushtri britanike përmes Delaware në rrugën e tij për një fitore në Betejën e Brandywine dhe kapjen e qytetit të Filadelfias. Angazhimi i vetëm i vërtetë në tokën e Delaware ishte Beteja e Urës së Cooch, e luftuar më 3 Shtator 1777, në Urën e Cooch në New Castle County, megjithëse kishte një rebelim të vogël Loyalist në 1778.
 
Pas Betejës së Brandywine, Wilmington u pushtua nga Britanikët, dhe Presidenti i Shtetit John McKinly u zu rob. Britanikët mbetën në kontroll të lumit Delaware për pjesën më të madhe të luftës, duke prishur tregtinë dhe duke siguruar inkurajim për një pjesë aktive Besnike të popullsisë, veçanërisht në Qarkun e Sussex. Për shkak se britanikët u premtuan skllevërve të rebelëve liri për të luftuar me ta, skllevërit e arratisur u dyndën në veri për t'u bashkuar me linjat e tyre.
 
Pas Revolucionit Amerikan, burrat e shtetit nga Delaware ishin ndër ithtarët kryesorë të një Shtetet e Bashkuara të fuqishme qendrore me përfaqësim të barabartë për secilin shtet.
 
=== Skllavëria dhe raca ===
Shumë kolonë kolonialë erdhën në Delaware nga Maryland dhe Virginia, ku popullsia ishte rritur me shpejtësi. Ekonomitë e këtyre kolonive ishin kryesisht të bazuara në duhanin intensiv të punës dhe gjithnjë e më të varur nga skllevërit Afrikanë për shkak të një rënie të emigrantëve të klasës punëtore nga Anglia. Shumica e kolonistëve anglezë kishin mbërritur si shërbëtorë të indenturuar (të kontraktuar për një periudhë të caktuar për të paguar për kalimin e tyre), dhe në vitet e para kufiri midis shërbëtorit dhe skllavit ishte i rrjedhshëm.
 
Shumica e familjeve falas afrikano-amerikane në Delaware para Revolucionit kishin migruar nga Maryland për të gjetur tokë më të përballueshme. Ata ishin pasardhës kryesisht të marrëdhënieve ose martesave midis grave shërbëtore të bardha dhe burrave të skllavëruar, shërbëtor ose të lirë afrikano-afrikano-amerikan. Sipas ligjit të skllavërisë, fëmijët morën statusin shoqëror të nënave të tyre, kështu që fëmijët e lindur nga gra të bardha ishin të lirë, pavarësisht nga atësia e tyre, ashtu si fëmijët e lindur nga gratë e skllavëruara lindi në skllavëri. Ndërsa fluksi i punëtorëve të indentruar në koloni u zvogëlua me përmirësimin e kushteve ekonomike në Angli, më shumë skllevër u importuan për punë dhe linjat e kastës u ngurtësuan.
 
Në fund të periudhës koloniale, numri i njerëzve të robëruar në Delaware filloi të bjerë. Ndryshimet në ekonominë e bujqësisë nga duhani në bujqësi të përziera rezultuan në më pak nevojë për punë të skllevërve. Për më tepër, Metodistët dhe Kuakëret lokalë inkurajuan skllavopronarët të lirojnë skllevërit e tyre pas Revolucionit Amerikan, dhe shumë e bënë këtë në një rritje të manumizimeve individuale për arsye idealiste. Në vitin 1810 tre të katërtat e të gjithë zezakëve në Delaware ishin të lirë. Kur John Dickinson liroi skllevërit e tij në 1777, ai ishte pronari më i madh i skllevërve në Delaware me 37 skllevër. Deri në vitin 1860, skllavopronari më i madh zotëronte 16 skllevër.
 
Megjithëse përpjekjet për të hequr skllavërinë dështuan me kufij të ngushtë në legjislaturë, në aspektin praktik shteti kryesisht i dha fund praktikës. Nga regjistrimi i vitit 1860 në prag të Luftës Civile, 91.7% e popullsisë zezake ishin të lirë; 1,798 ishin skllevër, krahasuar me 19,829 "persona me ngjyrë të lirë".
 
Një emërtim i zi i pavarur u regjistrua në 1813 nga skllavi i liruar Peter Spencer si "Bashkimi Kisha e Afrikanëve". Kjo pasoi themelimin e 1793 në Filadelfia të Kishës Episkopale Metodiste Afrikane nga Richard Allen, e cila kishte lidhje me Kishën Episkopale Metodiste deri në 1816. Spencer ndërtoi një kishë në Wilmington për emërtimin e ri. Kjo u riemërua si Kisha Protestante dhe Lidhja Metodiste e Ngjyrosur e Bashkimit Afrikan, e njohur më shpesh si A.U.M.P. Kisha Në 1814, Spencer bëri thirrje për mbledhjen e parë vjetore, të njohur si Tremujori i Big Gushtit, i cili vazhdon të tërheqë anëtarët e kësaj emërtimi dhe pasardhësit e tyre së bashku në një festival fetar dhe kulturor.
 
Delaware votoi kundër shkëputjes më 3 janar 1861 dhe kështu mbeti në Bashkim. Ndërsa shumica e qytetarëve të Delaware që luftuan në luftë shërbenin në regjimentet e shtetit, disa shërbenin në kompani në anën e Konfederatës në Regjimentet Maryland dhe Virginia. Delaware shquhet për të qenë i vetmi shtet skllav nga i cili nuk u mblodhën asnjë regjimente ose grupe milicie të Konfederatës. Delaware në thelb çliroi disa skllevër që ishin ende në skllavëri pak pas Luftës Civile, por hodhi poshtë ndryshimet e 13, 14 dhe 15 të Kushtetutës; Ndryshimi i 13-të u refuzua në 8 Shkurt 1865, Ndryshimi i 14-të u refuzua në 8 shkurt 1867 dhe Ndryshimi i 15-të u refuzua në 18 mars 1869. Delaware zyrtarisht ratifikoi ndryshimet e 13-të, 14-të dhe 15-të më 12 shkurt 1901.
 
== Gjeografia ==
=== Menaxhimi mjedisor ===
Delaware siguron mbështetjen e subvencioneve qeveritare për pastrimin e pronës "të ndotur lehtë" nga mbetjet e rrezikshme, të ardhurat për të cilat vijnë nga një taksë mbi shitjet me shumicë të naftës.
 
=== Shtetet fqinje ===
[[Pensilvania]] (në veri)
 
[[New Jersey]] (lindje)
 
[[Maryland]] (perëndim dhe jug)
 
== Demografia ==
== Komunat ==
 
=== Qarqet ===
{{colbegin|colwidth=12em}}
Kent
* [[Kent County (Delaware)|Kent]]
 
* [[New Castle County (Delaware)|New Castle]]
Kalaja e Re
* [[Sussex County (Delaware)|Sussex]]
 
Sussex {{colend}}
 
=== Qytetet ===
{{colbegin|colwidth=12em}}
Qyteti i Delaware
* [[Delaware City, Delaware|Delaware City]]
 
* [[Dover, Delaware|Dover]]
Dover
* [[Harrington, Delaware|Harrington]]
 
* [[Lewes, Delaware|Lewes]]
Harrington
* [[Middletown, Delaware|Middletown]]
 
* [[Milford, Delaware|Milford]]
Lewes
* [[New Castle, Delaware|New Castle]]
 
* [[Newark, Delaware|Newark]]
Qytet i mesëm
* [[Rehoboth Beach, Delaware|Rehoboth Beach]]
 
* [[Seaford, Delaware|Seaford]]
Milford
* [[Wilmington, Delaware|Wilmington]]
 
{{colend}}
Kalaja e Re
 
Newark
 
Plazhi Rehoboth
 
Seaford
 
Wilmington
 
Bellefonte
 
Plazhi Bethany
 
Bethel
 
Blades
 
Bowers
 
Bridgeville
 
Camden
 
Cheswold
 
Klejton
 
Dagsboro
 
Delmar
 
Plazhi Dewey
 
Ellendale
 
Elsmere
 
== Media ==
 
Sporti zyrtar shtetëror i Delaware është biçikleta.
 
== Historia ==
 
=== Amerikanet vendas ===
Para se Delaware të vendosej nga kolonistët evropianë, zona ishte shtëpia e fiseve Algonquiane Lindore të njohura si Unami Lenape, ose Delaware, të cilët jetonin kryesisht përgjatë bregdetit, dhe Nanticoke që pushtoi pjesën më të madhe të Gadishullit Delmarva jugor. John Smith tregon gjithashtu dy fise Iroquoiane, Kuskarawock dhe Tockwogh, që jetojnë në veri të Nanticoke - ata mund të kenë mbajtur pjesë të vogla toke në pjesën perëndimore të shtetit para se të migronin përtej Gjirit Chesapeake. Kuskarawocks ishin më shumë gjasa Tuscarora.
 
Unami Lenape në Luginën e Delaware ishin të lidhur ngushtë me fiset Munsee Lenape përgjatë lumit Hudson. Ata kishin një shoqëri të gjuetisë dhe bujqësisë të vendosur, dhe ata shpejt u bënë ndërmjetës në një tregti gjithnjë e më furike lesh me armikun e tyre të lashtë, Minqua ose Susquehannock. Me humbjen e tokave të tyre në lumin Delaware dhe shkatërrimin e Minqua nga Iroquois e Pesë Kombeve në vitet 1670, mbetjet e Lenape që dëshironin të mbeteshin të identifikuar si të tillë u larguan nga rajoni dhe u zhvendosën mbi Malet Alleghany nga mesi i shekullit të 18-të. Në përgjithësi, ata që nuk u zhvendosën jashtë shtetit të Delaware u pagëzuan, u bënë të krishterë dhe u grupuan së bashku me persona të tjerë me ngjyrë në regjistrat zyrtarë dhe në mendjet e fqinjëve të tyre jo-amerikanë vendas.
 
=== Kolonial Delaware ===
Hollandezët ishin evropianët e parë që u vendosën në Delaware-in e sotëm në rajonin e mesëm duke krijuar një post tregtar në Zwaanendael, afër vendit të Lewes në 1631. Brenda një viti të gjithë kolonët u vranë në një mosmarrëveshje me fiset e zonës amerikane vendase. Në 1638, Suedia e Re, një postë tregtare dhe koloni suedeze, u krijua në Fort Christina (tani në Wilmington) nga Peter Minuit në krye të një grupi suedezësh, finlandezësh dhe holandezë. Kolonia e Suedisë së Re zgjati 17 vjet. Në 1651 Hollandezët, të gjallëruar nga udhëheqja e Peter Stuyvesant, krijuan një fortesë në Kështjellën e sotme të Re dhe në 1655 ata pushtuan koloninë e Suedisë së Re, duke e aneksuar atë në Hollandën e Re Hollandeze. Vetëm nëntë vjet më vonë, në 1664, Hollandezët u pushtuan nga një flotë anijesh Angleze nga Sir Robert Carr nën drejtimin e James, Dukës së Jorkut. Duke luftuar një pretendim paraprak nga Cecil Calvert, Baroni i 2-të Baltimore, Pronari i Maryland, Duka i dha pronësinë e tij disi të dyshimtë William Penn në 1682. Penn dëshironte me forcë hyrjen në det për provincën e tij të Pensilvanisë dhe dha me qira atë që më pas u bë e njohur si "Qarqet e Ulëta në Delaware" nga Duka.
 
Penn krijoi qeverinë përfaqësuese dhe bashkoi shkurtimisht dy zotërimet e tij nën një Asamble të Përgjithshme në 1682. Sidoqoftë, në 1704 Provinca e Pensilvanisë ishte rritur aq e madhe që përfaqësuesit e tyre donin të merrnin vendime pa miratimin e Qarqeve të Ulëta dhe të dy grupet e përfaqësuesve filluan duke u takuar vetë, njëra në Filadelfia dhe tjetra në New Castle. Penn dhe trashëgimtarët e tij mbetën pronarë të të dyve dhe caktuan gjithmonë të njëjtin person Guvernator për Provincën e tyre të Pensilvanisë dhe territorin e tyre të Qarqeve të Ulëta. Fakti që Delaware dhe Pennsylvania kishin të njëjtin guvernator nuk ishte unik. Nga 1703 deri në 1738 New York dhe New Jersey ndanin një guvernator. Massachusetts dhe New Hampshire gjithashtu ndanë një guvernator për disa kohë.
 
I varur në vitet e para nga puna e indenturuar, Delaware importoi më shumë skllevër pasi numri i emigrantëve anglezë u zvogëlua me kushte më të mira ekonomike në Angli. Kolonia u bë një shoqëri skllevërish dhe kultivoi duhanin si një kulturë parash, megjithëse emigrantët anglezë vazhdonin të mbërrinin.
 
=== Revolucioni Amerikan ===
Ashtu si kolonitë e tjera të mesme, qarqet e ulëta në Delaware fillimisht treguan pak entuziazëm për një ndërprerje me Britaninë. Qytetarët kishin një marrëdhënie të mirë me qeverinë e pronarit dhe përgjithësisht u lejohej më shumë pavarësi veprimi në Asamblenë e tyre Koloniale sesa në kolonitë e tjera. Tregtarët në portin e Wilmington kishin lidhje tregtare me britanikët.
 
Kështu ndodhi që avokati i New Castle Thomas McKean denoncoi Aktin e Pullave në termat më të fortë, dhe vendasit në Kent County John Dickinson u bënë "Njeriu i Revolucionit". Duke parashikuar Deklaratën e Pavarësisë, udhëheqësit e Patriotit Thomas McKean dhe Caesar Rodney bindën Asamblenë Koloniale që të deklarohej e ndarë nga rregulli Britanik dhe Pensilvanisë në 15 qershor 1776. Personi që përfaqëson më së miri shumicën e Delaware, George Read, nuk mund ta vinte veten për të votuar për një Deklarata e Pavarësisë. Vetëm udhëtimi dramatik brenda natës i Caesar Rodney i dha delegacionit votat e nevojshme për të hedhur votën e Delaware për pavarësi.
 
Fillimisht i udhëhequr nga John Haslet, Delaware siguroi një nga regjimentet kryesore në Ushtrinë Kontinentale, i njohur si "Blutë e Delaware" dhe me nofkën "Zogjtë e Henit të Kaltër". Në gusht 1777 Gjenerali Sir William Howe udhëhoqi një ushtri britanike përmes Delaware në rrugën e tij për një fitore në Betejën e Brandywine dhe kapjen e qytetit të Filadelfias. Angazhimi i vetëm i vërtetë në tokën e Delaware ishte Beteja e Urës së Cooch, e luftuar më 3 Shtator 1777, në Urën e Cooch në New Castle County, megjithëse kishte një rebelim të vogël Loyalist në 1778.
 
Pas Betejës së Brandywine, Wilmington u pushtua nga Britanikët, dhe Presidenti i Shtetit John McKinly u zu rob. Britanikët mbetën në kontroll të lumit Delaware për pjesën më të madhe të luftës, duke prishur tregtinë dhe duke siguruar inkurajim për një pjesë aktive Besnike të popullsisë, veçanërisht në Qarkun e Sussex. Për shkak se britanikët u premtuan skllevërve të rebelëve liri për të luftuar me ta, skllevërit e arratisur u dyndën në veri për t'u bashkuar me linjat e tyre.
 
Pas Revolucionit Amerikan, burrat e shtetit nga Delaware ishin ndër ithtarët kryesorë të një Shtetet e Bashkuara të fuqishme qendrore me përfaqësim të barabartë për secilin shtet.
 
=== Skllavëria dhe raca ===
Shumë kolonë kolonialë erdhën në Delaware nga Maryland dhe Virginia, ku popullsia ishte rritur me shpejtësi. Ekonomitë e këtyre kolonive ishin kryesisht të bazuara në duhanin intensiv të punës dhe gjithnjë e më të varur nga skllevërit Afrikanë për shkak të një rënie të emigrantëve të klasës punëtore nga Anglia. Shumica e kolonistëve anglezë kishin mbërritur si shërbëtorë të indenturuar (të kontraktuar për një periudhë të caktuar për të paguar për kalimin e tyre), dhe në vitet e para kufiri midis shërbëtorit dhe skllavit ishte i rrjedhshëm.
 
Shumica e familjeve falas afrikano-amerikane në Delaware para Revolucionit kishin migruar nga Maryland për të gjetur tokë më të përballueshme. Ata ishin pasardhës kryesisht të marrëdhënieve ose martesave midis grave shërbëtore të bardha dhe burrave të skllavëruar, shërbëtor ose të lirë afrikano-afrikano-amerikan. Sipas ligjit të skllavërisë, fëmijët morën statusin shoqëror të nënave të tyre, kështu që fëmijët e lindur nga gra të bardha ishin të lirë, pavarësisht nga atësia e tyre, ashtu si fëmijët e lindur nga gratë e skllavëruara lindi në skllavëri. Ndërsa fluksi i punëtorëve të indentruar në koloni u zvogëlua me përmirësimin e kushteve ekonomike në Angli, më shumë skllevër u importuan për punë dhe linjat e kastës u ngurtësuan.
 
Në fund të periudhës koloniale, numri i njerëzve të robëruar në Delaware filloi të bjerë. Ndryshimet në ekonominë e bujqësisë nga duhani në bujqësi të përziera rezultuan në më pak nevojë për punë të skllevërve. Për më tepër, Metodistët dhe Kuakëret lokalë inkurajuan skllavopronarët të lirojnë skllevërit e tyre pas Revolucionit Amerikan, dhe shumë e bënë këtë në një rritje të manumizimeve individuale për arsye idealiste. Në vitin 1810 tre të katërtat e të gjithë zezakëve në Delaware ishin të lirë. Kur John Dickinson liroi skllevërit e tij në 1777, ai ishte pronari më i madh i skllevërve në Delaware me 37 skllevër. Deri në vitin 1860, skllavopronari më i madh zotëronte 16 skllevër.
 
Megjithëse përpjekjet për të hequr skllavërinë dështuan me kufij të ngushtë në legjislaturë, në aspektin praktik shteti kryesisht i dha fund praktikës. Nga regjistrimi i vitit 1860 në prag të Luftës Civile, 91.7% e popullsisë zezake ishin të lirë; 1,798 ishin skllevër, krahasuar me 19,829 "persona me ngjyrë të lirë".
 
Një emërtim i zi i pavarur u regjistrua në 1813 nga skllavi i liruar Peter Spencer si "Bashkimi Kisha e Afrikanëve". Kjo pasoi themelimin e 1793 në Filadelfia të Kishës Episkopale Metodiste Afrikane nga Richard Allen, e cila kishte lidhje me Kishën Episkopale Metodiste deri në 1816. Spencer ndërtoi një kishë në Wilmington për emërtimin e ri. Kjo u riemërua si Kisha Protestante dhe Lidhja Metodiste e Ngjyrosur e Bashkimit Afrikan, e njohur më shpesh si A.U.M.P. Kisha Në 1814, Spencer bëri thirrje për mbledhjen e parë vjetore, të njohur si Tremujori i Big Gushtit, i cili vazhdon të tërheqë anëtarët e kësaj emërtimi dhe pasardhësit e tyre së bashku në një festival fetar dhe kulturor.
 
Delaware votoi kundër shkëputjes më 3 janar 1861 dhe kështu mbeti në Bashkim. Ndërsa shumica e qytetarëve të Delaware që luftuan në luftë shërbenin në regjimentet e shtetit, disa shërbenin në kompani në anën e Konfederatës në Regjimentet Maryland dhe Virginia. Delaware shquhet për të qenë i vetmi shtet skllav nga i cili nuk u mblodhën asnjë regjimente ose grupe milicie të Konfederatës. Delaware në thelb çliroi disa skllevër që ishin ende në skllavëri pak pas Luftës Civile, por hodhi poshtë ndryshimet e 13, 14 dhe 15 të Kushtetutës; Ndryshimi i 13-të u refuzua në 8 Shkurt 1865, Ndryshimi i 14-të u refuzua në 8 Shkurt 1867 dhe Ndryshimi i 15-të u refuzua në 18 Mars 1869. Delaware zyrtarisht ratifikoi ndryshimet e 13-të, 14-të dhe 15-të më 12 shkurt 1901.
 
{{Shtetet Federale të Amerikës}}