Ndryshimi mes inspektimeve të "Eposi i kreshnikëve"

== "[[Fuqia e Mujit]]" ==
Lum e lum per t’lumin Zot,
Nu’jem kane e Zoti na ka dhane !
Kurr ish’kane Muja djale i ri,
M’a kish cue baba n’rroge tu njizotni ;
 
Coban lopesh zotnija e ka ba,
Për gjith diteditë bjeshket Muja tu’i kerkue ;
Për gjith diteditë nder gurra t’u u freskue,
Për gjith diteditë nder mriza tuj pushue
Rruge as shtek pa njofte nuk ka lanelanë
 
M’i con lopet gjithhere ku s’i’n kanekanë
‘I nate lopet cobanit i paskan hupe
E tu shpija nu’ka mujte me dredhe
Buze nji shkambit m’u ndale asht ngushtue
 
Asht ule djali aty perpër me fjete
Paj dy djepa aty ki’n qillue ;
E kan marre brimen e tuj kjajte
M’asht avite Muja me i shikjue
Po i pajton tuj i pekunde
E t’dy djepat ika vun në gjumegjumë
Bardhe si drita dy Zana atehere kane ardhe
- Ty, qysh te thone – Mujon e kan pvete-
Zo’ ! c’te ka pru n’ket vend e shka t’ka trete !-
 
Muja atehereatëherë shka u ka thane
Rrogtar lopesh un kam qillue
PerPër gjith dite kto bjeshke i kam kerkue
Mue rreziku sot ka ardhe me me ndeshe
M’kan hupe lopet, e askund s’kam mujte me i gjete
Ktu m’xu nata e u ngja perpër me fjete
S’mylla sy prej vajit, qi kam ndie
Ishin kane tuj kajte keta dy fmi
Kurrkund carje fmia nu’m’kan lanelanë
 
M’u kan dhimte e jam hudhe me i pajtue
I pajtova e sa grima n’gjume i kam vdue
Po Zo’ ! shka jeni me gjithe ket drite ?-
- Zana jemi, Mujo, tuj shetite,
- Tuj u sjelle na njërzvet me u ndihmue,
Ti c’fare ndere, Mujo, po na lype ?
Qi dy djepat na ike vu në gjume ?
A don force, Mujo, me qindrue ?
A don lufte, Mujo, me luftue ?
 
A don gja, Mujo, a don mall ?
A don,dije, Mujo a don gjuhe ?
Lyp shka te duesh Mujos te i kan thane
Kqyr Muji atehere c’ka qite e ka thane :
- Shpesh po m’ngucin cobanija
Shum inad cobajt si me kane
 
Paj me force me ja u kalue un due
Njana shoqes Zanat atehere i kan thane :
- Tamel gjiut Mujit per me i dhane
Tamel gjiut i kan dhane me pi
E ika fale Zoti kaq fuqi
Sa me e luejte shkambin ma t’madhin
- Kape gurin ! - Zanat i kan thane
Njimi okesh e ma guri ish’kane
 
E ka kap gurin njimi okesh
Badihava peshue me duer e ka ;
Der n’nye t’kames vec e n’mujt ma
Njana shoqes Zanat atehere i kane thane :
- Edhe do tamel Mujos me i a dhane
E ka marre tamlin Muji e e ka pi
E ka ugje prap n’toke e ka pushue
 
Kqyre Zana sa mire ka thane :
- Edhe pak gji Mujo me i a dhane
I ka dhane prap gji per me pi
Deri në shoge (brez) gurin e ka cue
E kan pa Zanat e kan kqyre
Njana tjetres prap te i kan thane :
- Opet (perseri) Mujit gji lypet me i dhane
 
N’cep te krahit Muji e ka vdue
Njimi okesh gurit i ka qindrue
Njëna shoqes Zana c’ka i ka thane :
- Tjeter gji Mujit mos me i dhane :
Pse tjeter gji Mujit per me i dhane
 
E batis dyrnjan ana-m’ane,
Atehere Zanat Mujin po e zhgjertojne
Se sa t’vogel qi po flasin :
Permbi krye hana tuj i shikjue
Permbas shkambit hija tu’u zgjatue
Sa miqsisht me te kan kuvendue
Kqyre Zanat, Mujit, shka i kan thane :
- Probatin na, Mujo, duem me te xane :
Fol ti, Mujo tash qysh po thue ?-
 
- Tu t’jem ngusht, Zanat, me m’ndihmue !-
E ka fale Zoti sabahin
Ferk e ferk Muji kanka cue
Se me Mujin aty i’n kene msue
Me i a mujte Mujit tuj ladrue
Kqyre seri Muji shka ka ba :
 
I a ka nise me cobaj me ladrue
 
*Tha – I a ka nise Muji tuj punue
*Tha – I a ka nise Muji tuj luftue !
E n’sa lufta Muji si po bjen
Ai gjith here me ndere si po del
 
Martesa e Halilit
Fort po shndrit njaj diell e pak po nxeh !
C’po e merr fryma rrapin e Jutbines !
Bore e madhe paska ra :
Randojne ahet per me u thye
Kane cetinat vetem kreshtat
Kane gjete lumin ngri akull
Kane nise vashat me lype krojet
Kane gjete krojet tane ngri hej !
Ka dale Muji me kreshnike
A thue ndeshet me ndoj gja malit
Sa shpejt diellin ma zu reja !
Shpejt ma endi njëi pelhure t’gjane e t’gjate
E ia ka veshun majat rreth e rrotull
Sa shpejt fryma burrave u ka ardhe
 
Sa shpejt gjaku trimave po u nxehet !
Kane marre llafin e po llafiten
Kane marre gazin e po gazmojne
- N’vater tande, Muje, kemi qëllue
mos na ki rande per nji fjale…
Qysh Halilin s’e martove ?…
Jane martue krejt mosha e tij…
Djemt’e tyne n’loje te tane kane dale
 
A t’u dhimbsen paret per me i dhane ?
A t’u dhimben dasmat per me i ba ?
Tutna djalin dikush po na e rre
Shpesh e shpesh po bie n’Kotorre t’Reja
Ma zi fisin, Muje, po na koritin…
- Faqebardhe, more shoke,ju qofshi
Se mire hallin po ma ditki, burra !…
 
Ju t’pavllazen shoke s’keni qëllue
Kujt po i dhembe dasmat per vlla t’vet ?
Ky edhe s’asht or burra cub flligshish
Mire e njihni se asht daji trimnish-
Por n’qafe m’paci mor Bjeshket e Nalta
Kurrrkund nji shteg që nuk me late
Per me dale deri në Krajli !-
 
Sa mire nama bjeshket m’i paska gjue !
Sa shpejt deti ka ndigjue !
 
E e ka cue nji fryme te forte
E e ka cue një fryme te nxehte
Bijne orteqet nëper gropa
Ushtojne malet si prej motit !
Por tri dite e ma s’ka zgjate
A shkri bora e ka ra n’lume
Por tri jave e ma s’ka zgjate
Cka e ka ba lumi ate te bardhe ?
T’bardhet e bjeshkeve krejt e ka mbyte n’det
 
c’po lodrojne femija n’fushe
- Shpejt me dale te t’bani (stan në bjeshke)
se ka shperthye ahi ! –
Atehere djali Mujit i ka thene :
- Qetash gjokun , Muje, ti me ma dhane…
Atehere djali i ka kcye gjokut n’shpine :
- T’mire u pafshim ! – Mujit i ka thane
Ka marre rrugen per krali
 
Kalojne brështë (pyll me bredha) e kalojne ashte (pyll me ahe)
Kal ojne dite e kalojne nët…
- C ’ka ka hana që s’po del ?
Kan e pyet bilbilat e malit
Pritni pak more zogjt e malit
Kamba-doras asht avite…
- Po ket fytyre ku e ka pa
qe po me gjet me te Halilit ?-
Ma gjate djali s’ka durue :
- Po je a njëri që ke bese ?
- Te thafshin krahet more djale i ri
se fort thelle që paske hy !…
Hajde brenda, kopil (djale i shkathet) ; - po i thote
 
Se ja vdesim te dy pernjihere
Ja te dy kemi shpetue !-
Atehere djali brenda ka hy
E ka marre vasha per dore
 
Me Halilin brenda kane hy…
Sa fort shpejt kralica gati asht ba !…
Kur ka pa sokol Halilin
A dredhe mbrapsht si dridhet gjarpni…
- Te kane ardhe cubat e Jutbines
e ty kullat t’i kane zaptue
erzin marre, cikat cnjërezue ! -
 
Krali shpejt qënka shtrengue
n’burgje t’thella Halilin e ka ndrye
rrugen e madhe Tanushes ia ka dhane
Mire po e ndal Jovani (një mik) e po e pyet :
- C’asht ky vaj Tanushe lum motra ? – i thote-
Se kso britme kure nuk kemi ndi !
- Rob kane zane Halilin e Mujit
e mue rruget tata m’i ka dhane
 
ma per t’gjalle te shpia mos me kthye !…
Nji fjale Mujit te dera me ia cue
Me i ra mbrapa Halilit sa ma pare
Ndryshe djali n’tburgje t’u ka kalbe ! –
E ka gjete nji njëri te beses
Menjihere Mujit naten ia ka nisun
N’nestret nadje djali asht kape te kulla
Nji ka nji punet ia kallzon Mujit
T’madhe burri paska nise me qëshe :
 
- A t’kam thane taraku (dem, mezat) i Kotorrit
se Kotorret kane me ta hanger kryet ?…
Ka dale trimi në beden te kulles
Me nji kushtrim ka thirre Jutbine e Krahine
vec me koriti sokol Halili
Me u shtrengue burra si te mundni
Se dita e vdekjes ma e veshtire nuk vjen ! –
Kane ba ashtat trimat me ushtue
 
Kane ba gjoket trimat me fluturue
E t’jane kape te Kotorret e Reja…
Neper rane t’detit Muji i ka shpernda :
- Ver me goje mos guzoje kush me ba…
Se shume njërez qënkan mbledhe n’Kotorre !
Me kushtrim krali i ka thirre –
Midis logut asht nji djale i ri
 
Ai asht Halil aga i ri
Mbare Kotorret me ate po qëshin :
- A po e sheh Halil, vdekjen me sy ?
Kurre ma ngushte, Halil, a thue ke qën ?
Kuvend burrash djali paka shtrue…
- S’asht ngushte njëriu deri n’dite te vdekjes
- Fjalen e mbrame në pac me e fole
se ty jeta m’at hu t’u ka sose !…
- Pese dekika (minuta) liri me me dhane :
 
Tjeter t’mire në t’paret nuk na kane lane
Jane shembe kullat gjer në themele
U trand deti me hy brenda
Kane gjemue malet si per mot t’lig !
Kurrnji trimat nuk po e lane me ike
Lufte e rrepte aty që po bahet
 
Hic s’po lodhet Gjeto Basho Mujei
Sa thelle trimi me paska hy !…
Muji djalin e ka shpengue
A turre djali si i terbue
Ka marre zjarr krejt në fund e në maje
 
Sa fort Muji m’asht terbue !
Aspak dhimbe trimi s’po ka
As per kulla që rrenohen
As per t’vdekun që shkrumbohen !…
Tri here dielli ka prandue
Tri here hana ka ague
10.357

edits