Ndryshimi mes inspektimeve të "Kuçova"

195 bytes added ,  10 vjet më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
== Historia ==
{{PAGENAME}}
Kjo trevë ka qenë vendbanimi i hershëm [[Ilir]] i fisit Desaret. Nga gërmimet e bëra në periferi të qytetit të Kuçovës (në [[Komuna Perondi|komunën Perondi]] ku ndodhet sot Kisha e vjetër e Shën Nikollës) del se kjo trevë ka qenë një vendbanim i lashtë me një kulturë të zhvilluar, gjë që vërtetohet nga mënyra e ndërtimit të shtëpive dhe e shëtitores për banorët e saj. Kjo shëtitore ka përmasat e një bulevardi të vërtetë (10 m gjerësi dhe 50m gjatësi) të shtruar me kalldrëm e me gurë të gdhendur bukur. Po kështu në [[Kodra e Omurit|kodrën e Omurit]] në verilindje të qytetit, janë gjetur punime mbrojtëse ilire e mbi të gjitha një pishtar (i ekspozuar në [[Muzeu iBeratiti Beratit|muzeun e Beratit]]), i cili shërbente për të sinjalizuar rrezikun armik nga njëra kala në tjetrën si dhe në të gjithë zonën. Nga gërmimet e bëra në vitet ‘40 – ‘50 të shekullit të kaluar u nxorën në sipërfaqe amfora, shpata e mburoja të kohës ilire.
Në kohët e Mesjetës është shfrytëzuar për interesa jetike të banorëve vendas edhe nafta e dalë në sipërfaqe me vetërrjedhje. Në fund të viteve [[1700]] – fillimi i viteve [[1800]], banorë kuçovarë si fiset e vjetra te parët kanë qenë Bolanët me ne krye kryeplakun e "Qytetit Kucovë" Musa Bolani që e mbajti vendin rreth tre dekada më pas fiset të Beqollareve, Skurove e më vonë të Kurtëve, kanë shitur naftë bruto për myzeqarët, të cilët e përdornin për bucelat e rrotave të qerreve si vaj grasatues e më pas për djegie.
 
Në vitet e [[LPB|Luftës së Parë Botërore]], në periferi të Kuçovës (aty ku sot janë varrezat e qytetit) u vendos një repart ushtarak austriak. Në vitin [[1916]], një inxhinier gjeolog, pjesëtar i këtij efektivi vuri re se uji i përroit që rridhte nga kodra e Omurit vinte me naftë. Pasi e shëtiti më këmbë vendin ai arriti në përfundimin se Kuçova ishte një vend me pasuri të mëdha nafte. Këtë fakt ai e bëri publik në vitin [[1918]]. Që nga viti 1918 e deri në vitin 1924, në Kuçovë erdhën shumë shoqëri kërkuese nafte si AIPA ([[Azienda Italiana Petroli Albania]]), një shoqëri Anglo-Persiane, [[Shoqëria Amerikane e Naftës]] si dhe shoqëri franceze etj.
Zhvillimin më të madh Kuçova e ka njohur pas Luftës së Dytë Botërore, sidomos në vitet [[1975]]–[[1990]]. Popullsia e rrethit në fund të viteve [[1980]] arriti 32 000 nga 6 400 banorë që ishte në vitin [[1938]]. Në vitin [[1944]], për stabilizimin e gjendjes shumë të rënduar në Kuçovë si pasojë e djegieve dhe shkatërrimeve të bëra nga pushtuesi, [[Qeveria e Përkohshme e Beratit]] urdhëroi ngritjen e një Komisariati të Jashtëzakonshëm për naftën. Ky komisariat do të kishte atributet e një drejtorie të përgjithshme, e cila do të vinte në punë të tërë sistemin e shfrytëzimit të vendburimeve.
 
Në vitin [[1951]], me vendim të veçantë të Qeverisë Shqiptare, në Kuçovë u krijuan 11 ndërmarrje ekonomike, ndërsa në vitin 1970 radhitej ndër qendrat më të zhvilluara në shkallë vendi. Në këtë periudhë në Kuçovë shtrinë veprimtarinë e tyre 15 ndërmarrje ku më të rëndësishmet ishin Uzina e Përpunimit të Naftës, Uzina Mekanike e Naftës, Shpim Shfrytëzimi, Ndërmarrja e Nxjerrjes së Naftës, TECI, [[Transporti]], Ndërtim Montimi, [[Laboratori Shkencor i Naftës]], [[Fabrika e Pluhurave Larës]], [[Fabrika e Tullave]](nder te paktat ne Shqipëri që prodhojnë tulla me përqindje të lartë argjile), Shkolla e mesme politeknike (kjo shkolle ka arsimuar nxënës të ardhur nga të gjithë rrethet, shume prej te cilëve ne ditët e sotme janë funksionare dhe pedagoge te rendesishemrëndësishëm dhe me emeremër ne universitetin e Gjeologji-Miniera) etj. Edhe pse Kuçova ka patur një zhvillim industrial shumë të vrullshëm, deri në vitin [[1991]] ka qenë e përfshirë në rrethin e Beratit. Nga ai vit funksionon si rreth më vete, brenda Qarkut të Beratit.
 
== Gjeografia ==
PerparaPërpara viteve [[1990]]-te Kuçova bentebënte pjesepjesë ne rrethin e Beratit. Sot paraqitet si rreth me vete dhe kufizohet nga Berati ne jug, Elbasani në veri dhe Lushnja ne veri-perendimperëndim. Kjo zonë ka njenjë reliev kodrinor-fushor, klime mesdhetare me vereverë te nxehte dhe te thatethatë, dimerdimër te ftohteftohtë. Ky qytet ka arritur shifrenshifrën rekord ne ShqiperiShqipëri perpër temperaturentemperaturën me te larte te regjistruar me 44,4 °C ne korrik [[1986]]. Në pergjithesipërgjithësi mbizoterojnembizotërojnë dherat e buta te kafenjta, te pershtatshmepërshtatshme perpër kultivimin e shumeshumë kulturave bujqesorebujqësore (si te lashtat ashtu edhe shume druredrurë frutore vecanerishtveçanërisht ullishtetullishtët dhe vreshtat). PershkohetPeshkohet nga lumi Devoll, ne veri-perendimperëndim ne afersiafërsi te fshatit Kozare.
 
== Demografia ==
Aktualisht popullsia e rrethit Kuçovë është rreth '''48 288''' banorë. Nga kjo popullsi '''30 441''' banorë banojnë në Bashkinë e Kuçovës, duke e renditur të 12-tën nga 65 bashki në shkallë vendi. Dendësia e popullsisë kap shifrën '''567 banorë / km2km²''', gjë që e rendit këtë rreth si më të populluarin në shkallë vendi. Raporti i shpërndarjes së popullsisë qytet-fshat është progresiv dhe tepër dallues në raport me rrethet e tjera në vend, duke variuar nga '''63 % banorë në qytet''' deri në '''37 % banorë në fshat.'''
 
== Ekonomia ==
Kucova ende vazhdon të ruaje fizionominefizionominë e dikurshme si qyteti i parë i industrializuar i Shqipërisë. Karakteristike e këtij qyteti është :
{{shkronja}}
 
Kucova ende vazhdon të ruaje fizionomine e dikurshme si qyteti i parë i industrializuar i Shqipërisë. Karakteristike e këtij qyteti është :
*- Ekzistenca e shfrytëzimit te vendburimeve te naftës dhe gazit, ku deri me sot janë shfrytëzuar vetemvetëm 5 % e rezervave gjeologjike dhe 32 % e rezervave industriale te shfrytëzueshme.
*- Ekzistenca e industriseindustrisë se fuqishme mekanike, e perfaqesuarpërfaqësuar nga Uzina Mekanike e NaftesNaftës (U.M.N) dhe Uzina e Riparimit te AvioneveAvionëve (U.R.A.), specifike ne shkalleshkallë vendi perpër nga natyra e tyre.
*- Ekzistenca e industriseindustrisë se materialeve te ndertimitndërtimit e perfaqesuarpërfaqësuar nga fabrika e vetme ne shkalleshkallë vendi perpër prodhimin e karton-katermasekatërmasë dhe bitumit te oksiduar si dhe dy fabrikave te tullave.
*- Ekzistenca e fabrikesfabrikës se vetme te prodhimit te detergjenteve lareslarës ne shkalleshkallë vendi me teknologji italiane.
*- Ekzistenca e qendrës shkencore te kimi-perpunimitpërpunimit te naftesnaftës, karburanteve, lubrifikantevelubrifikantëve dhe lendeve djegëse, e vetmja perpër nga natyra ne shkalleshkallë vendi.
*- T.E.C.-i, i cili nesenëse vihet ne shfrytëzim, furnizon me energji elektrike te gjithegjithë prefekturenprefekturën e Beratit (Kuçove-Berat-Skrapar) dhe eshteështë njenjë nyje ne sistemin kombëtar energjetik perpër zonën për zonenzonën jug-perndimoreperëndimore dhe ateatë qendrore.
Sot ky komunitet ka komoditetin te realizoje nevojat perpër shërbimet e komunikimit nepermjetnëpërmjet Internetit dhe telefonisetelefonisë fikse dhe celulare
Kuçova lindi si qytet i naftetarevenaftëtarëve dhe si i tille njihet deri ne ditetditët e sotme. Ekonomia ne vitet e kaluara ishte e bazuar tek burimet naftembajtesenaftëmbajtëse dhe ne funksion te tyre u ngritenngritën dhe ndermarjendërmarrje si Uzina Mekanike e NaftesNaftës, Shpim KerkimiKërkimi, Shpim ShfrytezimiShfrytëzimi etj, qe punesoninpunësonin njenjë numernumër te konsiderueshemkonsiderueshëm puntoreshpunëtoresh.
 
Sot ketokëto ndermarjendërmarrje kanekanë njenjë numernumër te kufizuar puntoreshpunëtoresh dhe ekonomia eshteështë e mbeshteturmbështetur tek prona private dhe nga te ardhurat e emigranteve.
 
== Kultura ==
Në jug të Kuçovës, më pak se 3 km nga qëndraqendra e qytetit, në fshatin '''Perondi''' gjëndetgjendet një nga '''kishat më të vjetra''', për të mos thënë më e vjetra në Ballkan akoma në këmbë. Ndërtimi i takon '''shek. të X''' dhe është një shprehje tipike e '''arkitekturës bizantine''' të veprave të kultit, ku në muraturëmuratorë kombinohet guri me terrakotën dhe ku volumet modeste kompensohen me pasurinë e elementëve arkitekturore.
 
Pikërisht në skajin e kundërt, në veri-perëndim të qytetit, por këtë rradhëradhë diçka më larg se kisha e parë, pra rreth 6 km, në vëndinvendin e quajtur '''Salc-Kozare ndodhet një kishë''' tjetër e denjë për të qënëqenë objekt admirimi për vizitorët. I takon një kohe më të vonëshmevonshme, por gjithashtu një shëmbullshembull i shkëlqyer i arkitekturës së '''shek. XVII''', e kishës me hajat të jashtëm dhe me një navatë të bollshme, në krye të së cilës është edhe ikonostasi prej druri, vepër e shquar e mjeshtërve shqiptarë të kohës.
 
== Politika ==
[[Skeda:1804562.jpg|thumb|300px|Bashkia e Kuçovës]]
 
Ne 18 Shkurt te vitit 2007 qytetaret e rrethit te Kuçoves iu drejtuan kutive te votimit perpër te zgjedhur drejtuesit e pushtetit vendor.
Ne BashkineBashkinë e Kuçoves rezultatet e votimeve nxorrennxorën fitues perpër te katertinkatërtin mandat rradhaziradhazi '''z. Artur Kurti''' qe i perketpërket koalicionit te majte me '''47,93 %''' te votave. I dyti u rendit kandidati i te djathtesdjathtës '''z. Dashnor Çela''' me '''40,77 %''' te votave, i treti kandidati i pavarur '''z. Hekuran Zeqo''' me '''9,56 %''' dhe i katertikatërti kandidati i PBDNJ-se '''z. Alkesander Ceca'''.
PerPër KeshillinKëshillin Bashkia PS-ja ka fituar '''8''' nga '''25''' vende, PD-ja '''5''' vende, LSI-ja '''3''', PDR-ja '''1''', ndersandërsa partitepartitë e tjera kryesore nga 1 vend.
 
Në Komunën Kozare ka fituar kandidati i se majtesmajtës '''z. Fatmir Doksani''' me '''52,87 %''' të votave, ndersandërsa kandidati i te djathtesdjathtës '''z. Myslym Haxhiu''' ka marre '''47,13 %''' te votave.
PerPër KeshillinKëshillin Komunal PS-ja ka fituar 4 vende nga 15, PD-ja 2 vende, LSI-ja 1, PDR-ja 2, ndersandërsa PAD, PAA, PSD, PDS, PBDNJ, PDK nga 1 vend.
Ne KomunenKomunën Perondi ka fituar gjithashtu kandidati i se majtesmajtës '''z. Ramiz Oboni''' me '''67,04 %''' te votave, i ndjekur nga kandidati i te djathtesdjathtës '''z. Kujtim Behari''' me '''19,89 %''' te votave, ndersandërsa kandidati i pavarur '''z''''''. Agim Plaku''' ka marre '''13,07 %''' te votave.
PerPër KeshillinKëshillin Komunal te PerondisePerondisë, PS ka fituar 7 vende nga 16, PD 2 vende, LSI 2, PR 2, ndersa PAD, PSD, PDS nga 1një vend.
 
Kriozitet
== Kuriozitet ==
Para viteve '20, me sakte para se te zbulohej se ky qytet ishte njenjë zone naftembajtesenaftëmbajtëse prej shtetasve italiane, kucovaKucova ka qeneqenë njenjë zonezonë e paprekur nga zhvillimet industriale, njenjë vendbanim me njenjë popullsi shumeshumë te vogelvogël ku jetonin pak fise, permendpërmend Brisqet, Polovinasit, Skurat, Bullaret. Territori ka qeneqenë i mbuluar me se shumti prej shkurreve dhe me njenjë
 
== Shiko dhe këtë ==
10.357

edits