Ndryshimi mes inspektimeve të "Parajsa"

174 bytes added ,  10 vjet më parë
v
ska përmbledhje të redaktimeve
v
{{fjala}}
[[Skeda:Jan Bruegel d. Ä. 003.jpg|thumb|Parajsa nga [[Jan Brygel]].]]
'''Parajsa''' është një fjalë që e ka prejardhjen nga [[sanskritja]] ''paradesha'' ose "vend i lartë" dhe më vonë u përshtat në perëndim në ''pairidaeza'' ([[Persishtja|persisht]]) që përbëhet nga ''pairi'' (përreth) dhe ''diz'' (krijoj), "paràdhisos" ([[Greqishtja|greqisht]]), "pardes" ([[Hebraishtja|hebraisht]]), "partez" ([[Armenishtja|armenisht]]) (kopësht) dhe "paradisus" ([[Latinishtja|latinisht]]), [[Italishtja|italisht]] ''Paradiso'' nga e cila vjen edhe ne shqip fjala ''parajseparajsë'' ose ''parriz''.
Në tekstet fetare zakonisht lidhet me jetën e amshuar të lumtur të të vdekurve që shijojnë shikimin dhe praninë e fytyrës së [[Zoti]]t.
 
Sot emërtimi "parajsë" nënkupton "qiellin" ose vendin e fundit e të lumtur, dhe rrjedh nga domethënia e fjalës greke ''paràdhisos'' të përdorur në [[Bibla|Bibël]] për të treguar [[Kopshti i Edenit|kopshtin e edenit]].
 
== Parajsa në Bibël[[Bi|blaBibël]]: [[Edeni]] dhe [[Jeruzalemi i Ri]] ==
[[Skeda:Adam_and_Eve_expelled_from_Paradise.png|thumb|200px|Adami dhe Eva dëbohen nga parajsa]]
Siguria e jetës së amshuar e të lumtur shfaqet vetëm kah fundi i [[Besëlidhja e Vjetër|Besëlidhjes së Vjetër]]. Më parë mendohej që të vdekurit zbritnin në "mbretërinë e të vdekurve" ose ''sheol'', "vendi i hijeve", pa kënaqësi.
 
Ne [[Libri i makabejve|librin e makabejve]], dhe libra te dytedytë kanonike te pa perfshirepërfshirë ne kanonin hebraik shprehet siguria e [[Ringjallja|ringjalljes]] se te vdekurve dhe jetenjetën e amshuar.
[[Jezusi]] e ka paraqitur shumeshumë qarteqartë ketekëtë mesimmësim ne krahasime te ndryshme e fjalime:
* Ne [[Gjykimi botëror|gjykimin boterorbotëror]] (Mateu 25,31-46)
* Tek "vjedhesivjedhësi i miremirë" (shprehje e perkthyerpërkthyer me miremirë si "keqberesikeqbërësi i penduar" ne kryq) Jezusi i premton parajsenparajsën duke perdorurpërdorur ketokëto fjalefjalë: ''Me te vertetevërtetë po te them, sot do te jesh me mua ne parriz'' ([[Luka 23,39-43]]).
[[Skeda:Michelangelo - Fresco of the Last Judgement.jpg|thumb|left|250px|Dita e gjykimit, nga [[Mikelangjelo]].]]
EmertimiEmërtimi shfaqet edhe tek [[2Kor 12,4]]. [[Shën Pali|Apostoli Pal]] pohon ''te keteketë qeneqënë i rrembyerrrëmbyer ne parajseparajsë e te keteketë degjuardëgjuar fjalefjalë te patheneshmepathënëshme qe nuk i lejohet askujt te thuhen''.
 
[[Zbulesa 2,7]] e perdorpërdor fjalenfjalën ne lidhje me [[Edeni]]n qe e quan ''ParajseParajsë''. ''Fitimtarit do t´i jap për te ngrenengrënë nga pema e jetesjetës, qe është ne parajsenparajsën e PernëdisëPerëndisë''.
 
* '''Edeni''' - vendi i pareparë i banuar nga njerzitnjerëzit. I shtrireshtrirë ne Lindje. ([[Ngjarjet 2:8]]). NjerzitNjerëzit qe banonin ne Eden ishin te pavdekshempavdekshëm dhe te perkryerpërkryer. Ne ketekëtë shikim Parajsa është e ngjashme me Amshimin e ArteArtë. Te shtyreshtyrë ne tundim nga gjarperigjarpëri, ata hengrenhëngrën nga fruti i '''[[Pema e dijes|pemespemës se dijes]]''', si perfundimpërfundim ata u denuandënuan me vdekje dhe vuajtje. Zoti e mbylli parajsenparajsën për njerzitnjerëzit, duke venevënë njenjë [[engjëllengjëlli|engjëlli]] kerubim me njenjë shpateshpatë te flakteflaktë ne hyrjen e saj (Ngjarjet 3:24).
 
* '''Jeruzalemi i Ri''' - banesa e te drejteve te ribashkuar me PerendinePerëndinë pas Fundit te BotesBotës. [[Gjoni]] e pershkruanpërshkruan ateatë ne pamjen e njenjë katerkendeshikatërkëndëshi te madh (''<<gjatesigjatësia e gjeresigjerësia dhe lartesilartësia e tij janë te njejtanjëjta>>'' Zbulesa 21:16), qe ngrihej ne qiell. GjeresiaGjerësia e brinjesbrinjës se katerkendeshitkatërkëndëshit është 300km (12000 stade). TrashesiaTrashësia e mbulesesmbulesës 72 metermetra (144 kubite). KaterkendeshiKatërkëndëshi do te keteketë 12 porta, nga 3 porta nga çdo aneanë. Brenda katerkendeshitkatërkëndëshit do te keteketë rrugerrugë, dhe nga froni rjedh '''[[Uji i gjallë|uji i gjallegjallë]]''', qe ushqen '''[[Pema e jetës|pemenpemën e jetesjetës]]'''.
 
== Përfytyrimi i parajsës nga [[Dante Aligieri|Dantja]] ==
[[Skeda:Paradiso Canto 31.jpg|thumb|right|250x|[[Gustav Dor]]: Dantja dhe Beatriçja në rrethin e fundit të parajsës]]
* Qielli i parë ([[Hëna]]) - banorë me detyrë ruajtesëruajtëse
* Qielli i dytë ([[Mërkuri]]) - banorë reformues dhe vuajtës padrejtësisht.
* Qielli i tretë ([[Afërdita]]) - banorë të dashuruar.
== Parajsa në Islam ==
{{Kryesor|Xheneti}}
* [[Islami]] parajsën ''(njohur si [[xheneti|xhenet]]), vetitë, jetën dhe të mirat në të i përshkruan duke u bazuar në argumentet [Kur'ani|Kur'anore]] si dhe dëshmitë e [[Muhammedi]]t ''(paqa qoft mbi të)'', të dërguarit të fundit në Islam.
 
Parajsa sipas argumenteve islame është një vend ku rrjedhin lumenj e rriten të gjitha bimetbimët e mundshmemundëshme (Kurani [[Suretu El Bejjine|98:8]]). Në veçanti përmenden katër lumenj: uji, qumeshtiqumështi, vera dhe mjalti (Kurani [[Suretu Muhammed|47:15]]).
 
Vetitë e mrekullueshme të parajsës në Islam janë prania e [[Hyrije|hyrijeve]] - vashave syzeza të bukura të virgjëra e të paprekura nga [[xhini|xhinët]] apo njerëzit (Kurani 55:55-76).