Ndryshimi mes inspektimeve të "Wikipedia:Pikëpamje neutrale"

v
ska përmbledhje të redaktimeve
v
v
 
Eseja pasuese shtjellon këtë politikë në thellësi dhe është përfundimi i shumë diskutimeve. Ne u japim fort zemër t´a lexoni atë, t´a komentoni, e përgjithësisht t´a rrokni atë.
 
 
===The basic concept of neutrality===
 
A key [[Wikipedia]] policy is that articles should be "unbiased," or written from a "neutral point of view." We use these terms in a precise way that is different from the common understanding. It's crucial to grasp what it means to be neutral (in this sense)--a careful reading of this page will help.
 
Basically, to write without bias requires that articles do not advocate any specific point of view. Different viewpoints in a controversy are ''all described fairly.'' To write articles without bias ''describes'' debates ''rather than'' arguing one side of the debate.
 
 
===Përkufizimi themelor i asnjanësisë===
 
Çelës i politikës së [[WikipediaVikipedia]]-s është që artikujt duhet të jenë "paparagjykime," ose të shkruar nga një "pikëpamje asnjanëse". Ne përdorim këto emërtime në një mënyrë të përpiktë, që është ndryshe nga kuptimi i zakonshëm. Është thelbësore të rroket (kuptohet) çfarë do të thotë të jesh asnjanës (në këtë ndjenjë) -- një lexim i kujdesshëm e kësaj faqeje do t´ju ndihmojë.
 
Në thelb, të shkruash pa paragjykime kërkon që artikujt të mos mbrojnë ndonjë pikëpamje të posaçme. Pikëpamje të ndryshme në një debat janë ''gjithçka e përshkruar ndershmërisht''. Të shkruhen artikuj pa paragjykime ''përshkruan'' debatet ''më mirë se'' kundërshtimin e një ane të debatit.
 
===Why should Wikipedia be unbiased?===
 
Wikipedia is a general encyclopedia, which means it is a representation of human knowledge at some level of generality. But we (humans) disagree about specific cases; for any topic on which there are competing views, each view represents a different theory of what the truth is, and insofar as that view contradicts other views, its adherents believe that the other views are ''false'' and therefore not ''knowledge''. Where there is disagreement about what is true, there's disagreement about what constitutes knowledge. Wikipedia works because it's a collaborative effort; but, whilst collaborating, how can we solve the problem of endless "edit wars" in which one person asserts that ''p,'' whereupon the next person changes the text so that it asserts that ''not-p''?
 
A solution is that we accept, for purposes of working on Wikipedia, that "human knowledge" includes ''all different'' significant theories on all different topics. So we're committed to the goal of representing human knowledge in ''that'' sense. Something like this is surely a well-established sense of the word "knowledge"; in this sense, what is "known" changes constantly with the passage of time, and when we use the word "know" in the sense, we often use so-called scare quotes. In the Middle Ages, we "knew" that demons caused diseases. We now "know" otherwise.
 
We could sum up human knowledge (in this sense) in a biased way: we'd state a series of theories about topic T, and then claim that the truth about T is such-and-such. But again, consider that Wikipedia is an international, collaborative project. Probably, as we grow, nearly every view on every subject will (eventually) be found among our authors and readers. To avoid endless edit wars, we can agree to present each of these views fairly, and not assert any one of them as correct. That is what makes an article "unbiased" or "neutral" in the sense we are presenting here. To write from a neutral point of view, one presents controversial views without asserting them; to do ''that,'' it generally suffices to present competing views in a way that is more or less acceptable to their adherents, and also to ''attribute'' the views to their adherents.
 
To sum up the primary reason for this policy: Wikipedia is an encyclopedia, a compilation of human knowledge. But since Wikipedia is a community-built, international resource, we surely cannot expect our collaborators to agree in all cases, or even in many cases, on what constitutes knowledge in a strict sense. We can, therefore, adopt the looser sense of "human knowledge" according to which a wide variety of conflicting theories constitute what we call "knowledge." We should, both individually and collectively, make an effort to present these conflicting views fairly, without advocating any one of them.
 
Në thelb, të shkruash pa paragjykime kërkon që artikujt të mos mbrojnë ndonjë pikëpamje të posaçme. Pikëpamje të ndryshme në një debat janë ''gjithçkapërshkruar e përshkruargjithë ndershmërisht''. Të shkruhenshkruash artikuj pa paragjykime ''përshkruanpërshkruani'' debatet ''më mirë se'' kundërshtimin ekundërshtohet njënjëra aneanë e debatit.
There is another reason to commit ourselves to this policy. Namely, when it is clear to readers that we do not expect them to adopt any particular opinion, this leaves them free to make up their minds for themselves, and thus to encourage in them ''intellectual independence''. Totalitarian governments and dogmatic institutions everywhere might find reason to be opposed to Wikipedia, if we succeed in adhering to our nonbias policy: the presentation of many competing theories on a wide variety of subjects suggests that we, the creators of Wikipedia, trust readers' competence to form their own opinions themselves. Texts that present multiple viewpoints fairly, without demanding that the reader accept any one of them, are liberating. Neutrality subverts dogmatism, and nearly everyone working on Wikipedia can agree this is a good thing.
 
===Pse duhet të jetë WikipediaVikipedia e paparagjykimtë?===
 
Wikipedia është një enciklopedi e përgjithshme, synimi i së cilës është të riparaqesë diturinë njerëzore në disa nivele të përgjithësisë. Por ne (njerëzit) s´pajtohemi mbi çështje të veçanta; për çdo pikë në të cilën ka pikëpamje kundërshtuese, çdo pikëpamje përfaqson një teori të ndryshme të asaj çfarë është e vërteta, dhe përderisa pikëpamja kundërshton pikëpamjet e tjera, përkrahësit e saj besojnë që pikëpamjet tjera pra janë të rreme dhe rrjedhimisht jo ''dituri''. Ku ka papajtueshmëri mbi atë se çfarë është e vërteta, aty ka papajtueshmëri mbi atë se çfarë përbën dituria. Wikipedia punon sepse është përpjekje bashkëpunimi; por, ndërsa bashkëpunohet, si mund të zgjidhim problemin e pafundëm të "luftërave përpunuese (redaktuese)" në të cilin një person me bindje fut ''p'' , ndërsa personi tjetër ndryshon tekstin me bindje '' pa p''?