Dallime mes rishikimeve të "Aosta"

9 bytes added ,  11 vjet më parë
v
roboti shtoj: os:Аостæ; cosmetic changes
[redaktim i pashqyrtuar][redaktim i pashqyrtuar]
v (roboti shtoj: lmo:Aosta)
v (roboti shtoj: os:Аостæ; cosmetic changes)
'''Aosta''' ([[frëngjisht]] : '''Aoste''', [[italisht]] : '''Aosta''', Arpitan: ''Aoûta'') është qyteti kryesor i [[Lugina e Aostës|Luginës dygjuhësh Aosta]] në [[Alpet]] Italiane, 110 km (68 mi) ne veri-veriperëndim të Torinos. Ajo ndodhet pranë hyrjes së tunelit italiane [[Mont Blanc]], në turmë të Buthier dhe Baltea Dora, dhe ne kryqëzimin e Madh dhe rruga e vogël Shën Bernard. Aosta nuk është kryeqyteti i krahinës, pasi këto funksione janë të ndarë nga rajoni dhe komunat.
 
== Historia ==
Aosta ishte vendosur në proto-herë historike dhe më vonë u bë një qendër e Salassi, shumë prej të cilëve u vranë ose shitur në skllavëri nga Romakët në [[25 p.e.s.]][1]. Terentius Varro kapur atë në [[25 p.e.s.]] dhe themeloi koloni romake e Augusta Praetoria Salassorum, strehim 3.000 veteranëve të pensionuar. Pas [[11 p.e.s.]] Aosta u bë kryeqyteti i Graies Alpes ("Grey Alpeve") provincë e Perandorisë. Pozita e saj në turmë të dy lumenjve, në fund të Madh dhe rruga e vogël Shën Bernard, ia dha rëndësi të konsiderueshme ushtarake, dhe paraqitjen e tij ishte ajo e një kampi ushtarak romak.
 
Pas rënies së Perandorisë perëndimore, qyteti u pushtua nga Burgundians, Ostrogoths, bizantin. Lombardët, i cili kishte aneksuar atë në mbretërinë e tyre italiane, u dëbuan nga Franks e Pepin të rinj. Sipas Karli Aosta fituar rëndësi si një post në Francigena Via, duke çuar nga Aachen në [[Itali]]. Pas [[888]] ai ishte pjesë e Mbretërisë së rilindur për Itali nën Arduin e Ivrea dhe Berengar e Friuli.
 
Në [[Shekulli X|shekullin e 10]] Aosta u bë pjesë e Mbretërisë së Burgundy. Pas rënies së fundit në [[1032]], ai hyri në tokat e Umberto I Biancamano e Shtëpisë së Savojës. Pas krijimit të qarkut të Savojës, me kryeqytetin e saj në Chambéry, Aosta udhëhequr unifikimin e Italisë.
 
Sipas Shtëpisë së Savojës, Aosta i është dhënë një status të veçantë që mbahet kur Republika e re italiane u shpall në vitin [[1948]].
[[no:Aosta]]
[[oc:Aosta]]
[[os:Аостæ]]
[[pam:Aosta]]
[[pl:Aosta]]