Dallime mes rishikimeve të "Irani"

25 bytes removed ,  11 vjet më parë
ska përmbledhje të redaktimeve
 
 
===Para Islamit===
 
* '''===Medët'''===
 
Medët ishin fillimi i një periudhe të popullsisë dhe Perandorisë Iraniane, ku më vonë u reflektua në bashkimin e Medëve të Kirosit të Madh dhe Persianët e Perandorisë Achaemenid. Me vdekjen e Kirosit, djali i tij Cambyses vazdhon pushtimet e tij, duke pushtuar vendet të rëndësishëm në territoret e [[Egjipti|Egjiptit]].Pas vdekjes së tij filloi lufta për kryesinë e frontit, dhe [[I.Darius|Dariusi i Parë]] edhe pse nuk rrjedhte nga familja mbretërore u shpall Mbret. Dariusi i parë njihet si Mbreti më i Madh të Mbretërve Iranian.
 
 
* '''===Perandoria e Achaemenid'''===
 
[[Skeda:Dosya:Darius-Vase.jpg|thumb|Dari i Pare]]
 
 
* '''===Perandoria e Selevkosit''''===
 
[[Aleksandri i Madh]] arriti të pushtojë tokat e Achaemenidëve duke e mposhtur Perandorin e fundit të Achaemenidëve Darin e tretë, në luftën e Issus'it, në vitin 333 para erës sonë. Në vitet 328-327 para erës sonë [[Aleksandri i Madh]] u largua nga këto troje, dhe pas kësaj 700 vjet deri në formimin e Perandorisë së Sasanitëve nuk u arrit të krijojet një shtet të vetëm në këto troje.
 
 
* '''===Perandoria e Sasanit'''===
 
Me përfunimin e Perandorisë së Part'it, u krijua Perandoria e Sasanit nga Ardesiri i parë. Ardesiri filloi të zhvilloi vendin ekonomikisht dhe ushtarakisht, dhe si pasojë Perandoria e Sasanit përjetoi tri humbje [[Perandoria Romake|Perandorisë Romake]] në luftërat kundër Ardesirit të parë, Shapurit të Parë dhe të Dytë.Këto humbje aq e shqetësuan Perandorinë Romake sa që [[Cassius Dio]] ka thënë:
 
 
===Periudha e Mesjetës===
 
* '''===Emevitët'''===
 
Me Pushtimin e Iranit nga Shteti Islamik, Irani hyri nën sundimin e Emevitëve. Islamizmi i Iranit ka sjellë në vete ndryshime kulturore, shkencore, dhe politikore në popullatën Iraniane. Letërsia e zhvilluar, Filozofia Iraniane, Teknologjia dhe Shkenca Iraniane dhe Arti kanë kontribuar shumë në Civilizimin e re Islamike në Iran. Irani ka kontribute kulturore, politike, fetare në qytetërimin Islam, ku me kontributet Iraniane [[Islami]] ka përjeturar Periudhën e Artë.
 
 
*'''===Abbasitët'''===
 
Abbasitët kanë pushtuar [[Bagdadi|Bagdatin]]. Kalifët Abbasi zakonisht e zgjodhnin Iranianët si vezir të tyre.
 
 
*'''===Selxhukët'''===
 
Selxhukët arritën të zgjerojnë kufijtë e tyre prej [[Deti Mesdhe|Detit Meshde]] deri në Azinë e Mesme. Sikurse para Selxhukëve, Vezirët e Perandorisë ishin zakonisht Iranianët.Në këtë periudhë me qindra shkencëtar, hulumtues ka dhënë kontribut në teknologji, shkencë dhe mjekësi.
 
 
* '''===Xhingiz Kan'''===
 
Horasani në vitin 1218 përjetoi sulmin e Xhingiz Kanit, ku në beteja vdiqën më shumë se 500.000 banorë të popullatës Iraniane.Prej vitit 1220 deri në vitin 1260 për shkak të gjenocidëve, problemit të urisë popullsia e Iranit ka rënë prej 2.500.000 në 250.000.
 
 
===Periudha Moderne===
 
 
===Periudha Postmoderne===
 
*'''===Shah Riza Pehlevi'''===
 
[[Skeda:Rezashah.jpg|thumb|Shah Riza Pehlevi]]
 
 
*'''===Muhammed Riza Pehlevi'''===
 
Gjatë administrimit të Muhammed Riza Pehleviut arrestuarit politikan u liruan nga arrestimet, u hoq censorimi për Mediat, u dha leje për hapjen e organizatave politike e shoqërore.
107

edits