Dallime mes rishikimeve të "Arsyeja"

4 bytes removed ,  9 vjet më parë
v
roboti ndryshoj: es:Razón; cosmetic changes
v (r2.7.1) (roboti shtoj: ru:Разум)
v (roboti ndryshoj: es:Razón; cosmetic changes)
'''Arsyeja''' ([[Greqishtja e lashtë|greq]]. ''λογική'', logiki dhe [[Latinishtja|lat]]. ''ratio'') në [[Filozofia|filozofi]] është aftësia ose [[ecuria]] nëpërmjet së cilës vetëm qeniet [[Njeriu|njerëzore]] ushtrojnë [[mendimi]]n, kryesisht atë [[Abstraksioni|abstrakt]] (të nxjerrë) në lidhje me botën dhe kuptimin e saj, të njohjes dhe veprimit në jetën tonë të përditshme. Arsyeja është pasuria më e madhe e [[njohuria|njohurisë]], që mbikëqyr [[kuptimi]]n "përzgjedhës" dhe vendos apo njeh kufizimet e tij.
 
== Përkufizime të tjera për arsyen ==
Nganjëherë arsyeja i kundërvihet [[ndijimi]]t, [[perceptimi]]t (përkapshmërisë), [[shqisimit]]t dhe [[Dëshira|dëshirës]]. Sipas [[David Hume]]s arsyeja është në shërbim të dëshirave (d.m.th. mjeti për të mbajtur atë që do).
 
Për [[Emanuel Kanti]]n, arsyeja (gjermanisht ''Vernunft'') është fuqia e mbledhjes së [[Koncepti|koncepteve]] të dhëna nga [[mendimi]]. Arsyeja që është në gjendje të japë parime [[apriori]] quhet nga Kanti "e pastër, e kulluar" (emërtim që i dha titullin veprës së tij kryesore, "[[Kritika e arsyes së kulluar]]), për ta dalluar nga "arsyeja praktike" që lidhet me [[morali]]n e sjelljes.
 
== Arsyeja dhe teologjia ==
 
== Shiko edhe ==
* [[Gjykimi]]
* [[Mendimi]]
* [[Teoria e njohurisë]]
 
== Lidhje të jashtme ==
* [http://www.sense-think-act.org/index.php/Main_Page, Ushtrime arsyetore], ([[Anglishtja|ANG]]) projekt i Mediawiki-s.
 
[[CategoryKategoria:Virtyt]]
[[CategoryKategoria:Filozofi]]
[[CategoryKategoria:Psikologji]]
 
[[ar:عقل (فلسفة)]]
[[en:Reason]]
[[eo:Racio]]
[[es:Razón (filosofía)]]
[[et:Mõistus]]
[[fa:عقل]]