Hape menynë kryesore

Shpend Sollaku Noé lindi më 3 prill të vitit 1957 në Lushnjë nga një familje beratase, trasferuar në Myzeqe për arësye politike. Është diplomuar në gjuhë e letërsi. Ka punuar si arsimtar në Çermë dhe gjimnazet e Lushnjes dhe më pas si themelues e drejtues e gazetar i gazetave të opozitës «Ora e fjalës» e «Republika». Noé ka qenë ndër pionierët e lëvizjes demokratike në Shqipëri, ndër themeleuesit e Partisë Demokratike e asaj Republikane. Që nga viti 1992 jeton si azilant politik në Itali, ku ka punuar për gazeta e televizione të ndryshme italo-amerikane.

Shpend Sollaku Noé
Shpendiweb2.jpg
Foto zyrtare e Shpend Sollaku Noé
Ditëlindja:03 prill 1957
Vendlindja:Lushnje
Pseudonim(e):Noé
Kombësia:Shqiptar
Zhanri:Poezi dhe Prozë
Web-faqja:http://www.shsnoe.com

Shpend Sollaku Noé është aktiv edhe si përkthyes, veçanërisht nga shqipja, italishtja dhe rusishtja. Mban gjithashtu lidhje bashkëpunimi me shumë revista letrare ndërkombëtare. Veprat e tij deri tani janë përkthyer në 17 gjuhë kryesore dhe janë shitur në rreth njëqind vende të botës. Për t’u shënuar veprimtaria në mbrojtje të të drejtave të njeriut, sidomos të emigrantëve dhe në veçanti të të burgosurve dhe të azilantëve politikë. Librat e tij të fundit: «Abysses-Voragini» , «Barcodes-Codici a barre», si dhe Antologitë në shqip, italisht, frëngjisht, spanjisht e anglisht, të botuar në SHBA, kanë arritur një sukses planetar.

Sapo ka botuar me sukses në Itali (Romë) romanin «Il confine della nebbia», («Kufiri i mjegullës»), ambientuar në Beratin e viteve ’80 e ’90.

Shpend Sollaku Noé ka nisur të shkruajë që në fëmijëri e të botojë që në moshën 14 vjeçare, në gazetat «Shkëndia», «Drita» e «Zëri i rinisë» si dhe në revistën «nëntori».

Veprat letrareRedakto

Midis librave kryesore të tij përmenden: "Mëzat e kaltër",(Shtëpia botuese "Naim Frashëri", Tiranë 1987; "Mbretëria e gjërave të ndaluara", Itali 1995; "Të duartrokasësh Kaligolën" Firence, Itali 1997; "Një vënd në këmbë për në Galilea", Raguza, Itali 1999-2000; "Kolumbia e Ballkanit", prozë, Itali 1994; "Shekulli i shkurtër ballkanik", prozë, Itali 1994; "Abysses-Voragini"- «Honet», italisht e anglisht, USA, 2009; "Barcodes-Codici a barre" - «Barkodë», italisht e anglisht, USA, 2010; "Piramidi in frantumi" - «Piramida të thërmuara», italisht, USA 2011; "Es hora de andar Sócrates" - «Është koha të ikim Sokrat», spanjisht, USA 2011; "Se réveiller au fond du précipice" - «Të zgjohesh në fund të greminës» frëngjisht, USA 2011; "Atdheu i tjetrit" shqip, USA 2011; "IL confine della nebbia" - «Kufiri i mjegullës», roman, italisht, Romë, Itali, 2012; "Il pero fiorì a dicembre"- roman, italisht, Romë 2018.

Ka bashkëpunuar ndër të tjera me këto organe shqiptare e të huaja:

“Loog”, “Das Boot”, “Journal of Contemporary Anglo-Scandinavian poetry”, “Rustic Rub”, “Parnasus of World Poets”, “Dismisura testi”, “Poeteka”, “Haemus”, “Drita”, “Bashkimi”, “Republika”, “Ora e fjalës”, “Rilindja Demokratike”, “News Letter”, “Alto Adige”, “Milosao”, “Ciociaria Oggi”, “Il messaggero”, “La nazione” , “Gazetta di Parma”, “Il tempo”, “RAI”, “RTTR”, “Italia Uno”, “Gazeta shqiptare”, “Tirana Observer”, "Dielli -The sun" etj.

BurimetRedakto

“Loog”, “Das Boot”, “Journal of Contemporary Anglo-Scandinavian poetry”, “Rustic Rub”, “Parnasus of World Poets”, “Dismisura testi”, “Poeteka”, “Haemus”, “Drita”, “Bashkimi”, “Republika”, “Ora e fjalës”, “Rilindja Demokratike”, “News Letter”, “Alto Adige”, “Milosao”, “Ciociaria Oggi”, “Il messaggero”, “La nazione” , “Gazetta di Parma”, “Il tempo”, “RAI”, “RTTR”, “Italia Uno”, “Gazeta shqiptare”, “Tirana Observer”, Dielli" etj.

Citime rreth veprës së Shpend Sollaku Noè-sëRedakto

"Vepra e Sh.S. Noè-së mund të përfshihet e gjitha në fillin e zi të traditës europiane që shkon nga "Marionettetheater" i Kleist-it tek "Teatro della crudeltà" të Artaud-it e më tej. Kjo vepër mund të radhitet, madje në mënyrë të ndryshme,me veprën e një brezi të tërë poetësh (Brodskij, Milosz, Herbert, Kancev), të cilët,ashtu si Noè u shtërnguan të braktisin atdhetë që nuk mund të shuanin etjen e tyre për liri..." C.Cottardi,C.Diddi,Amnesty International, Romë ,prill 1995

"Faleminderit,Noè,dhe suksese në luftën kundër postkomunizmit..." Gianfranco Fini, Romë,1992

"Një mishelë eksplozive akuzash,sarkazmash,sulmesh ndaj atij që ai (Noè)e quan "komunizëm i maskuar"...Mund të duket drama e një romani të Kunderas o Grossmanit,por ankthi i realitetit kthehet në dramë njerëzore me fjalët e këtij autori..." "Gazzeta di Parma",qershor 1992

Noè trasmeton imazhe të trishtuara e mbresa të thella të një burri që gjithmonë ka luftuar kundër regjimesh çnjerëzore e të pamëshirshëm". "Cir-Notizie",1995

"Noè është një shkrimtar,gazetar e burrë politik që gjithmonë ka luftuar kundër egërsisë së diktaturës..." "Il Messaggero",korrik 1995

"Një intelektual i huaj i trapiantuar me sukses në Itali" "Il Messaggero",janar 1996

"Një penë therëse që shkruan në një italishte perfekte" "Alto Adige",shkurt 1996

"I aftë të shkrijë formulat e ndërtuara nga tradita,i aftë të revizionojë botën e domethënieve..." "Firenze Libri" 1997

“Një shkrimtar që ka brenda vullkanin;një art për të cilin do të flitet gjatë” A.Bertolucci, 1999

“Shpendi Sollaku Noé është një intelektual i madh poliedrik.” F.Gavazzi,”Radio Due”-2002

“Krahasuar prej autoriteteve letrare me nobelistë dhe shkrimtarë të tjerë të mëdhenj si Brodskij, Herbert,Milosz, Kancev, Kleist, Artaud, Kundera e Grossman;i duartrokitur prej autoriteteve politike nga e Majta tek e Djathta, nga udhëheqësit e Amnesty International tek Gianfranco Fini, prezantuar prej gazetave më në zë të Veriut të Italisë tek “Il Messaggero”dhe gazeta të tjera të Romës; i përmendur nga revistat televisive të RAI -t tek Mediaset -i: ky është Noè një penë therëse që përcjell pamje të trishtuara e sensacione të thella, një përzierje eksplosive sarkazmash që na bën të rijetojmë ankthin e realitetit; një shkrimtar me një të tashme të madhe dhe një të ardhme të shkëlqyer. “Libroitaliano”,Editrice Letteraria Internazionale,1999

"Shpendi sollaku Noé është një poet i madh që ka pasur si qëllim daljen e poezisë nga akademitë,nga aristokracitë letrare, nga ambientet mondane. Poet nga nevoja,gazetar për domosdoshmëri historike,profesor e njeri i letrave rritur në underground, politikan i lindur,martir i lirisë të shtypur.I paisur me një përgatitje solide kulturale, letrare,filologjike e muzikale, po aq sa edhe shkencore në sensin enciklopedik,poliglot, karaktert i guximshëm,kurioz nga instikti,inteligjenzë akute, mendje shumë të kujdesshme për të ardhmen qoftë letrare, filosofike o qoftë politiko-sociale, Shpendi Sollaku Noé është personalitet shumë kompleks dhe është i paisur me një ngarkesë të ngjeshur humane.Lirika e tij është aktuale, inçizive, kafshuese,mallëngjyese,e vuajtur,gërvishtëse, magjepsëse. Stelvio Mestrovich Wotninsky, 2010 Parathënie e librit “Abysses-Voragini”

Kurrë s'kam lexuar nje poemë kaq të bukur, por ngjethëse; kaq të ngjeshur me lirizëm, por të hidhur dhe plot helm; kaq të vërtetë, saqë të vjen të rilexosh, menjëherë pas kësaj, Shkrimet e Shejnta; kaq të përditshme, saqë të vjen të kesh nostalgji për të kaluarën; Kaq shpuese e therëse saqë të vjen të veshësh dorashka para se t'a shfletosh. Stelvio Mestrovich Wotninsky, 2010, nga parathënia e librit “Barkodë”

“Nuk rrodhi kurrë gjak i mirë midis meje e sovranëve...”Autori i këtyre vargjeve, Shpend Sollaku Noé, shkruan një poesi civile, me retrospektiva në histori e mitologji, por për t'u kthyer gjithmonë në bashkëkohoren dhe problemet e sotme të një bote të populluar nga tiranë, xhelatë, banca të kthyera në perëndi...Në qender të veprës së tij është raporti midis fuqiplotëve dhe individit, midis fuqiplotëve e intelektualit ...

Marco Rizza, “Alto Adige”, tetor 2010

Lidhje të jashtmeRedakto