Wikipedia:Projekti Matematikë/Përkufizime

Nr shkurt përkufizimi
1 Negacioni Negacioni i gjykimit quhet gjykimi (lexo : jo p ose nuk është p) i cili është i saktë, respektivisht jo i saktë kur gjykimi është jo i saktë, respektivisht i saktë.[1]
2 Konjuksioni Konjuksioni i dy gjykimeve , quhet gjykimi (lexo : p dhe q),i cili është i saktë kur janë të sakta të dy gjykimet , .[1]
3 Disjunksioni Disjunksioni inkluziv i dy gjykimeve , quhet gjykimi (lexo : p ose q ), i cili është i saktë kur është i saktë së paku njëri nga gjykimet , .[1]
4 Disjunksioni Disjunksioni ekskluzi i dy gjykimeve , quhet gjykimi (lexo : ose p ose q) i cili është i saktë kur është i saktë vetëm njëri nga gjykimet , .[1]
5 Implikacioni Implikacioni i dy gjykimeve , quhet gjykimi (lexo : nëse p, atëherë q ose nga p rrjedh q ose p implikon q), i cili është jo i saktë kur është i saktë e jo i saktë.[1]
6 Ekuivalenca Ekuivalenca e gjykimeve , quhet gjykimi (lexo : p ekuivalent q), i cili është i saktë kur të dy gjykimet , janë të sakta ose janë jo të sakta.[1]
7 nënbashkësi Bashkësia quhet nënbashkësi e bashkësisë , nëse çdo element i bashkësisë është njëherit element edhe i bashkësisë .[1]
8 pjesët e bashkësisë Bashkësia e pjesëve të bashkësisë quhet bashkësia e të gjitha nënbashkësive të bashkësisë .[1]
9 Bashkësitë e barabarta Dy bashkësi , janë të barabarta atëherë dhe vetëm atëherë, kur dhe .[1]
10 Prerja e bashkësive Prerja e bashtkësive , quhet bashkësia e të gjitha e1ementeve të përbashkëta të bashkëswe , .[1]
11 Unioni i bashkësive Unioni i bashkësive , quhet bashkësia që përmban elementet që janë në bashkësinë ose në bashkësinë .[1]
12 Diferenca e bashkësive Diferenca e bashkësive , quhet bashkësia e elementeue të bashkësisë që nuk janë në bashkësinë [1]
13 Prodhimi kartezian i bashkësive Prodhimi kartezian i bashkësive , quhet bashkësia e dysheve të renditura me vetinë , [1]
14 relacioni binar Në bashkësinë jo të zbrazët është përkufizuar relacioni binar në qoftë se për çdo dy elemente është përcaktuar njëra nga vetitë : (1) ose (2) (lexo : a nuk është në relacion rho me b).[1]
15 relacion refleksiv Relacioni binar është relacion refleksiv, nëse secili element i -së është në relacionin me vetvetën.[1]
16 relacion simetrik Relacioni binar është relacion simetrik, nëse nga raporti rrjedh .[1]
17 relacion transitiv Relacioni binar është relacion transitiv, nëse nga raportet , rrjedh .[1]
18 relacion i ekuivalencës Relacion binar quhet relacion i ekuivalencës, nëse është refleksiv, simetrik dhe transitiv.[1]
19 relacion i renditjes Relacioni binar quhet relacion i renditjes, nëse është refleksiv, antisimetrik dhe transitiv.[1]
20 relacion rigoroz i renditjes Relacioni binar quhet relacion rigoroz i renditjes, nëse është irefleksiv, antisimetrik dhe transitiv.[1]
21 pasqyrim -funksion- Relacioni ndërmjet dy bashkësive , quhet pasqyrim (rifigurim, relacion funksional, funksion) i bashkësisë në bashkësinë , nëse ka këtë veti: [1]
22 bashkësi e pafundme Bashkësia është bashkësi e pafundme, nëse ndonjë nënbashkësi e vërtetë e saj , është ekuipotente me , pra : nëse , bashkësia është e pafundme.[1]
23 bashkësi të numërueshme Bashkësitë që janë ekuipotente me bashkësinë e numrave natyralë quhen bashkësi të numërueshme.[1]
24 veprim (operacion) binar Në bashkësinë jo të zbrazët çdo pasqyrim i trajtës quhet veprim (operacion) binar.[1]
25 Veprimi binar komutativ Veprimi binar në bashkësinë quhet komutativ, nëse vlen : [1]
26 Veprimi binar asociativ Veprimi binar në bashkësinë është asociativ, nëse vlen: [1]
27 Veprimi binar distributiv Në bashkësinë janë të përkufizuara dy veprime binare dhe . Veprimi është distributiv ndaj veprimit , nëse vlen : [1]
28 grupoid Bashkësia jo e zbrazët në të cilën është i përkufizuar veprimi binar quhet grupoid lidhur me atë veprim dhe shënohet me .[1]
29 semigrup (monogrup) Grupoidi quhet semigrup (monogrup) nëse veprimi binar është asociativ.[1]
30 elementin neutral (element invers ) Kur semigrupi përmban elementin neutral , elementi quhet element invers i elementit në lidhje me veprimin , nëse vlen : [1]
31 grup Semigrupi që ka elementin neutral quhet grup, nëse për secilin element ekziston elementi invers .[1]
32 grup ciklik Grupi i fundëm abelian quhet grup ciklik nëse ekziston ndonjë elemetit , i tillë që me përsëritjen e veprimit riprodhohen të gjitha elementet e bashkësisë .[1]
33 33[1]
34 34[1]
35 35[1]
36 36[1]
37 37[1]
38 38[1]
39 39[1]
  1. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am Matematika I dhe II - Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore i KSA të Kosovës, Fakulteti Teknik në Prishtinë (1979) [f.9]