Magna Carta (Manja Karta, apo Defteri i Madh i Lirive) është pa dyshim një nga dokumentet më të mira, të njohura në historinë e politikës.

Magna charta libertatum

Ajo është firmosur dhe vulosur nga Mbreti Anglez Xhon më 15 Qershor 1215.[nevojitet citimi]

Fisnikët anglezë u ngritën kundër tij dhe për pak e rrëzuan nga pushteti. Në këto kushte mbreti Xhon u detyrua të premtonte se nuk do të bënte asgjë kundër vullnetit të tyre.Ai firmosi një dokument që u quajt "KARTA E MADHE E LIRIVE". Ky dokument kufizonte pushtetin e mbretit dhe mbronte të drejtat e fisnikërisë feudale.

  • Ky dokumet është konfirmuar edhe nga monarkët e mëvonshëm dhe ka qenë i vlerësuar gjatë gjithë kohës.
  • Kjo Kartë siguron parimet e përgjithshme bazë të të drejtave të njeriut.
  • Parimet e Kartës Liri nën Ligj kanë marrë formë edhe në SHBA te Karta e të drejtave të Njeriut e Tomas Xhefersonit që thotë Të gjithë njerëzit janë krijuar të barabartë në jetë, në liri dhe për të arritur lumturinë.
  • Arritja e barazisë është vendosur te Manja Kartës, duke sjellë zhdukjen e skllavërisë, nga Presidenti i Abraham Linkoln.
  • Fragmentet e saj janë cituar dhe nga Lëvizja e Suffragettes në luftën për votën e grave në fillimet e viteve 1900.[nevojitet citimi]
  • Parimet e Manja Kartës formojnë të drejtat bazë të njeriut për të gjitha ohët, të luftës nën Konventën e Gjenevës dhe të kohës në paqe tek Deklarata Universale për të drejtat e Njeriut, e përshtatur nga OKB-ja (Organizata e Kombeve të bashkuara) më 10 nëntor 1948, në Asamblenë e Përgjithshme të saj.[nevojitet citimi]

Parimet e Kartës se Lirive

  1. Ligji qëndron mbi mbretin
  2. Mbreti duhet ta respektoje ligjin
  3. Çdo qytetari i ofrohet gjykim i barabarte para ligjit,etj.
Magna karta hapte rrugen drejt pervojave "parlamentare", te cilat kufizonin te drejtat e monarkise.