Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kroacisë

Akademia Kroate e Shkencave dhe e Arteve  (Latin: Academia Scientiarum et Artium Croatica, Kroacisht: Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti, abbrev. HAZU) është akademi kombëtare e Kroacisë. Ajo u themelua në vitin 1866 si Akademia Jugosllave e Shkencave dhe Arteve (Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti, abbrev. JAZU), dhe ishte e njohur me këtë emër, për pjesën më të madhe të ekzistencës së saj.

Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kroacisë
Academia Croata de Ciencias y Artes, Zagreb, Croacia, 2014-04-20, DD 01.JPG
Fasada dekorative e Pallatit të Akademisë, Sheshi ZrinskiZagreb
ShkurtesaHAZU
Formuar më1866 në Zagreb
LlojiAkademi kombëtare
QëllimiShkenca, Artet, akademikë
SeliaZagreb, Kroaci
Vendndodhja
Anëtarëthip
150 full members (as of Maj 2014)[1]
Udhëheqës
Zvonko Kusić
Organi
Kryesia e Akademisë[2]
Buxheti
HRK 69.1 million (€9.1 million) (2014)[3]
Faqja në internetwww.hazu.hr
Brendësia e Pallatit të Akademisë

HistoriaRedakto

Institucioni u themelua në Zagreb , më 29 prill 1861 nga vendimi i Parlamentit kroat (Sabor) si Akademia Jugosllave e Shkencave dhe Arteve.[4] Peshkopi dhe bamirësi Josip Juraj Strossmayer, një avokat i shquar i arsimit të lartë gjatë romancizmit kobëtar kroat të shekullit të XIX, ngriti një fond të besueshëm për këtë qëllim dhe në vitin 1860 ia dorëzoi pjesën më të madhe të donacionit mëkëmbësit të atëhershëm të Kroacisë, Josip Šokčević për kauzën e të qenit në gjendje që të:

sjellë së bashku mendjet më të ndritura [...] dhe të gjejë një mënyrë me të cilën librat në gjuhën kombëtare të mund të prodhohen në Jugun Sllav; Akademia duhet të marrë nën mbrojtjen e saj të gjitha fushat e shkencës njerëzore [5]

DepartamentetRedakto

Akademia është e ndarë në nëntë departamente (klasa):[6]

  • Departamenti i Shkencave Sociale
  • Departamenti i Shkencave Matematikore, Fizike dhe Kimike
  • Departamenti i Shkencave Natyrore
  • Departamenti i Shkencave Mjekësore
  • Departamenti i Shkencave Filologjike
  • Departamenti i Letërsisë
  • Departamenti i Arteve të Bukura
  • Departamenti i Muzikës dhe Muzikologjisë
  • Departamenti i Shkencave Teknike

AnëtarësiaRedakto

Ka katër klasë të anëtarëve:[7]

  • Anëtarë të plotë
  • Anëtarë të asociuar
  • Anëtarë të nderit
  • Anëtarë korrespodent

UdhëheqësitRedakto

Fotografi Udhëheqësi MAndati
  Franjo Rački 1866–1886
Pavao Muhić 1886–1890
Josip Torbar 1890–1900
  Tadija Smičiklas 1900–1914
  Tomislav Maretić 1914–1918
Vladimir Mažuranić 1918–1921
Gustav Janeček 1921–1924
Gavro Manojlović 1924–1933
Albert Bazala 1933–1941
Tomo Matić 1941–1946
  Andrija Štampar 1946–1958
  Grga Novak 1958–1978
Jakov Sirotković 1978–1991
Ivan Supek 1991–1997
Ivo Padovan 1997–2004
  Milan Moguš 2004–2010
  Zvonko Kusić 2010–present

Shënime dhe referencaRedakto

  1. ^ http://www.novilist.hr/Znanost-i-tehnologija/Znanost/Izabrani-novi-clanovi-Hrvatske-akademije-znanosti-i-umjetnosti
  2. ^ "Presidency of the Academy". Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2009-01-15. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ "Izmjene i dopune financijskog plana Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti za 2014" (PDF) (në kroatisht). Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2014-09-20.
  4. ^ The adjective "Yugoslav" was coined in mid-19th century by the movement that sought national unity of the South Slavs from Austria-Hungary with their eastern neighbors.
  5. ^ "The Founding of the Academy". Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2009-01-17. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ "Classes of Academy". Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2009-01-14. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ "Members of Academy". Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2009-01-14. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)