Fazıl Küçük

politikan qipriot

Fazıl Küçük (Greqisht: Φαζίλ Κιουτσούκ; 14 mars 1906 - 15 janar 1984) ishte një politikan turk qipriot që shërbeu si zëvendës president i parë i Republikës së Qipros.

Fazıl Küçük
Bundesarchiv B 145 Bild-F014934-0068, Fazil Kutschuk.jpg
Zëvendës president i 4-të i Republikës së Qipros
3 dhjetor 1959 – 18 shkurt 1973
Paraardhësi: Pozita u themelua
Pasardhësi: Rauf Denktaş
Të dhënat personale
Lindi më: 14 mars 1906
Lindi në: Nikosia, Qiproja Britanike
Vdiq më: 15 janar 1984 (77 vjet)
Vdiq në: Londër, Angli
Kombësia: Turk qipriotë
Profesioni: Politikan, gazetar
Partia politike: Kıbrıs Türktür Partisi
Bashkëshortja Süheyla Küçük

BiografiaRedakto

Fazıl Küçük, djali i një fermeri, lindi në Nikosia në vitin 1906. Pasi mbaroi shkollën e mesme turke në Nikosia, Küçük vazhdoi të studionte për mjekësi në universitetet e Stambollit, Lozanës dhe Parisit. Pasi u kthye në Qipro më 1937, ai filloi një praktikë, por interesi i tij për politikën shpejt bëri që ai të bëhej një zë për të drejtat e turqve qipriotë. Në vitin 1941 Küçük themeloi gazetën Halkın Sesi (Zëri i Popullit) dhe u bë redaktori përgjegjës. Për shkak të fushatës së tij kundër administratës koloniale britanike, gazeta e tij nuk u dha leje për botim deri në vitin 1942, gazeta është duke u botuar edhe sot e kësaj dite.

Në vitin 1943, ai u bë një nga themeluesit e Kıbrıs Adası; Türk Azınlık Kurumu (Shoqata e Pakicës Turke të Ishullit të Qipros - e njohur si KATAK). Qëllimi i partisë ishte të promovonte mirëqenien sociale, ekonomike dhe politike të popullit turk qipriot. Për shkak të mosmarrëveshjeve me disa nga anëtarët e saj, Küçük u nda me KATAK dhe themeloi Kıbrıs Türk Milli Birlik Partisi (Partia e Bashkimit Kombëtar e Turqve Qipriotë). Pas një beteje 15-vjeçare, Küçük ndihmoi për transferimin e Evkaf (një fond fetar turk) nga kontrolli britanik në turk qipriot.

Gjatë Konferencave të Londrës dhe Cyrihut më 1959 për krijimin e një republike të pavarur të Qipros, Küçük përfaqësoi komunitetin turk qipriotë dhe ishte në gjendje të siguronte mbrojtje kushtetuese për njerëzit. Më 3 dhjetor 1959 Küçük u zgjodh Nënkryetar i Republikës së Re. Pas përpjekjeve të grekëve qipriotë për të modifikuar kushtetutën (shih konfliktin e Qipros), Küçük vazhdoi si zëvendës president i Republikës së Qipros deri në vitin 1973 kur u pasua nga Rauf Denktaş. Megjithë shëndetin e keq, Küçük vazhdoi të mbështeste turqit qipriotë përmes gazetës së tij Halkın Sesi.

Küçük vdiq në një spital në Westminster më 15 janar 1984, më pak se një vit pas shpalljes së njëanshme të pavarësisëRepublikës së Turke të Qipros Veriore. Ai ishte xhaxhai i ish-kryeministrit të Republikës Turke të Qipros Veriore, İrsen Küçük.