Mbreti

titulli i dhënë një monarku mashkull

Mbreti është titulli që i jepet një monarku mashkull në një sërë kontekstesh. Ekuivalenti i femrës është mbretëresha, titull që i jepet edhe bashkëshortes së një mbreti, megjithëse në disa raste, titulli Mbret u jepet femrave si në rastin e Marisë, Mbretëreshës së Hungarisë.

  • Në kontekstin e parahistorisë, antikitetit dhe popujve indigjenë bashkëkohorë, titulli mund t'i referohet mbretërimit fisnor. Mbretëria gjermanike është e lidhur me traditat indo-evropiane të sundimit fisnor (c.f. rajan indik, reiks gotik dhe rí i vjetër irlandez, etj.).
  • Në kontekstin e antikitetit klasik, mbreti mund të përkthehet në latinisht si rex dhe në greqisht si archon ose basileus.
  • Në feudalizmin klasik evropian, titulli i mbretit si sundimtar i një mbretërie kuptohet si grada më e lartë në rendin feudal, potencialisht i nënshtruar, të paktën nominalisht, vetëm ndaj një perandori (duke iu referuar mbretërve klientë të Republikës Romake dhe Perandorisë Romake).
  • Në një kontekst modern, titulli mund t'i referohet sundimtarit të një prej një numri monarkish moderne (qoftë absolute ose kushtetuese). Titulli i mbretit përdoret krahas titujve të tjerë për monarkët: në Perëndim, perandor, princ i madh, princ, kryedukë, dukë ose dukë i madh, dhe në botën islame, malik, sulltan, emir ose hakim, etj.
  • Qytet-shtetet e Perandorisë Aztec kishin një Tlatoani, të cilët ishin mbretër të Mesoamerikës para-hispanike. Huey Tlatoani ishte perandori i Aztecs.
Karli i Madh (748–814) ishte Mbreti i Frankëve, Mbreti i Lombardëve dhe Perandori i parë i Shenjtë Romak. Për shkak të arritjeve dhe pushtimeve të tij ushtarake, ai është quajtur "Babai i Evropës".

Termi mbret mund t'i referohet gjithashtu një bashkëshorti mbreti, një titull që ndonjëherë i jepet burrit të një mbretëreshe në pushtet, por titulli i bashkëshortes së princit është më i zakonshëm.

Shiko edhe

Redakto

Referime

Redakto