Robert Owen (14 maj 1771 – 17 nëntor 1858), ishte një prodhues uellsian i tekstilit, filantrop dhe reformator social, një bashkëthemelues i socializmi utopik. Ai është i njohur për përpjekjet e tij për të përmirësuar kushtet e punës për punëtorët në fabrikat e tij duke promovuar komunitetet eksperimentale socialiste.

Robert Owen

BiografiaRedakto

Në fillim të viteve 1800, ai u bë i njohur si një investitor dhe menaxher i madh i prodhimeve të tekstilit në New Lanark, Skocia. Ai fillimisht ishte trajnuar si draper në Stamford, Lincolnshire, dhe pastaj kishte punuar në Londër, para se të zhvendosej në moshën 18 vjeçare në Manchester për t'u bërë një prodhues tekstili. Në vitin 1824, Owen udhëtoi në Amerikë ku kishte investuar në një organizim eksperimental socialist në New Harmoni, Indiana, që paraqet një model paraprak të Owenit të një shoqërie utopike. Në vitin 1828, Owen u kthye në Londër, ku vazhdoi aktivitetin e tij si aktivist i klasës punëtore, duke udhëhequr zhvillimin e kooperativave dhe lëvizjes së bashkimit të sindikatave, duke mbështetur kalimin e ligjit të punës së fëmijëve si dhe shkollat e lira koedukative për fëmijë.

Veprat e botuaraRedakto

  • A New View of Society: Or, Essays on the Formation of Human Character, and the Application of the Principle to Practice (London, 1813). Retitled, A New View of Society: Or, Essays on the Formation of Human Character Preparatory to the Development of a Plan for Gradually Ameliorating the Condition of Mankind, for second edition, 1816
  • Observations on the Effect of the Manufacturing System. (London, 1815)
  • Report to the Committee of the Association for the Relief of the Manufacturing and Labouring Poor (1817)
  • Two Memorials on Behalf of the Working Classes (London: Longman, Hurst, Rees, Orme, and Brown, 181[1]
  • An Address to the Master Manufacturers of Great Britain: On the Present Existing Evils in the Manufacturing System (Bolton, 1819)
  • Report to the County of Lanark of a Plan for relieving Public Distress (Glasgow: Glasgow University Press, 1821)
  • An Explanation of the Cause of Distress which pervades the civilised parts of the world (London and Paris, 1823)
  • An Address to All Classes in the State (London, 1832)
  • The Revolution in the Mind and Practice of the Human Race (London, 1849)

Shih edheRedakto

LiteraturaRedakto

  • Albjerg, Victor Lincoln (mars 1946). Richard Owen: Scotland 1810, Indiana 1890. The Archives of Purdue, no. 2. Lafayette, Indiana. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Arndt, Karl J. R. (1965). George Rapp's Harmony Society 1785–1847. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Baldus, Heather (Spring 2014). "A Broad Stroke: New Harmony's Artistic Legacy". Traces of Indiana and Midwestern History. Indianapolis: Indiana Historical Society. 26 (2): 22–29. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Bryden, Amanda S., and Connie A. Weinzapfel (Spring 2014). "Editors' Page: 'That Wonder of the West'". Traces of Indiana and Midwestern History. Indianapolis: Indiana Historical Society. 26 (2): 2–3. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve (link)
  • Clayton, Joseph (1908). Robert Owen: Pioneer of Social Reforms. London: A. C. Fifield. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Dowd, Douglas F. "Robert Owen". Encyclopædia Britannica (Online ed.). Encyclopædia Britannica Inc. Retrieved 8 September 2017.
  • Elliott, Josephine Mirabella (dhjetor 1964). "The Owen Family Papers". Indiana Magazine of History. Bloomington: Indiana University. 60 (4): 331–52. Marrë më 14 shtator 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Estabrook, Arthur H. (1923). "The Family History of Robert Owen". Indiana Magazine of History. Bloomington: Indiana University. 19 (1): 63–101. Marrë më 29 gusht 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Gugin, Linda C., and James E. St. Clair, eds. (2015). Indiana's 200: The People Who Shaped the Hoosier State. Indianapolis: Indiana Historical Society Press. ff. 269–70. ISBN 978-0-87195-387-2. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve (link) Mirëmbajtja CS1: Tekst shtesë: lista e autorëve (link)
  • Harvey, Rowland Hill. Robert Owen: Social Idealist. Cambridge, Massachusetts: University of California. OCLC 774894. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • "History of Spiritualism". SNU international. Marrë më 30 gusht 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Leopold, Richard William (1940). Robert Dale Owen, A Biography. Harvard Historical Studies. 45. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. OCLC 774894. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • "New Harmony Collection, 1814-1884, Collection Guide" (PDF). Indiana Historical Society. Marrë më 8 shtator 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • "New Harmony Series II". Workingmen's Institute. Marrë më 8 shtator 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Owen, Robert (1840). Manifesto of Robert Owen: The discoverer, founder, and promulgator, of the rational system of society, and of the rational religion. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Owen, Robert (1849). Revolution in the Mind and Practice of the Human Race, or, The Coming Change from Irrationality to Rationality. London: Effingham Wilson. OCLC 11756751. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • "Owen, Robert Dale (1801–1877)". Biographical Directory of the United States Congress. U.S. Congress. Marrë më 12 shtator 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Owen, Robert Dale (1874). Threading My Way, Twenty-seven Years of Autobiography. New York; London: G. W. Carleton and company: Trubner and Company. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Pancoast, Elinor, and Anne E. Lincoln (1940). The Incorrigible Idealist: Robert Dale Owen in America. Bloomington, Indiana: Principia Press. OCLC 2000563. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve (link)
  • Pitzer, Donald E. (Spring 2014). "Why New Harmony is World Famous". Traces of Indiana and Midwestern History. Indianapolis: Indiana Historical Society. 26 (2): 4–15. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Pitzer, Donald E., ed. Robert Owen's American Legacy: Proceedings of the Robert Owen Bicentennial Conference. Indiana Historical Society. Marrë më 13 korrik 2009. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Emra të shumëfishtë: lista e autorëve (link) Mirëmbajtja CS1: Tekst shtesë: lista e autorëve (link)
  • Rokicki, Ryan (Spring 2014). "Science in Utopia: New Harmony's Naturalistic Legacy". Traces of Indiana and Midwestern History. Indianapolis: Indiana Historical Society. 26 (2): 50–55. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Podmore, Frank (1907). Robert Owen: A Biography. New York: D. Appleton and Company. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Rees, Sir James Frederick (2007). "Owen, Robert (1771–1858), Utopian Socialist". Dictionary of Welsh Biography. National Library of Wales. Marrë më 30 gusht 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) (online version)
  • "Robert Owen Blue Plaque". 6 shkurt 2016. Marrë më 29 gusht 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • "Robert Owen Timeline". Robert Owen Museum. 2008. Marrë më 29 gusht 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • "ROC–Robert Owen". National Co-operative Archive. Marrë më 8 shtator 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Royle, Edward (1998). Robert Owen and the Commencement of the Millennium. Manchester University Press. ISBN 0-7190-5426-5. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Schuette, Kent (Spring 2014). "New Harmony, Indiana: Three Great Community Experiments". Traces of Indiana and Midwestern History. Indianapolis: Indiana Historical Society. 26 (2): 44–49. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • Spence, Lewis (2003). Encyclopedia of Occultism and Parapsychology. Kessinger Publishing Company. f. 679. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  • "Who said this: "all strange but thee and Me"". Literature Network Forums. Marrë më 13 korrik 2009. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

ReferimetRedakto

  1. ^ Robert Owen (1818). Two Memorials Behalf of the Working Classes. London: Longman, Hurst, Rees, Orme, and Brown. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)