Dhoma e ulët është një nga dy dhomat e një legjislative dydhomëshe, dhoma tjetër është dhome e sipërme. [1] Pavarësisht vendodhjes së saj zyrtare "e ulët" dhomës së sipërme, në shumë legjislatura në mbarë botën, dhoma e ulët ka arritur të ushtrojë më shumë pushtet ose të ushtrojë përndryshe ndikim të rëndësishëm politik. Dhoma e ulët, në mënyrë tipike, është më e madhja nga dy dhomat, që do të thotë se anëtarët e saj janë më të shumtë.

Tiparet e përbashkëtaRedakto

Në krahasim me dhomën e sipërme, dhomat e ulëta shpesh shfaqin disa karakteristika (megjithëse ato ndryshojnë sipas pushtetit).

Fuqitë
  • Në një sistem parlamentar, dhoma e ulët:
    • Në epokën moderne, ka shumë më tepër fuqi, zakonisht bazuar në kufizimet ndaj shtëpisë së sipërme.
    • Është në gjendje të anashkalojë shtëpinë e sipërme në disa mënyra.
    • Mund të votojë një mocion mosbesimi ndaj qeverisë, si dhe të votojë pro ose kundër çdo kandidati të propozuar për kryetar të qeverisë në fillim të mandatit parlamentar.
    • Përjashtim bëjnë Australia, ku Senati ka fuqi të konsiderueshme të përafërt me atë të Dhomës së Përfaqësuesve, dhe Italia dhe Rumania, ku Senati ka saktësisht të njëjtat kompetenca si Dhoma e Deputetëve.
  • Në një sistem presidencial, dhoma e ulët:
    • Në mënyrë të diskutueshme disi më pak, dhoma e ulët ka gjithashtu fuqi ligjore të veçanta në disa fusha.
    • Ka fuqinë e vetme për të fajësuar zbatuesit (dhoma e lartë më pas provon shkarkimin).
    • Në mënyrë tipike fillon legjislacionin e përvetësimit/furnizimit.
Statusi i dhomës së ulët
  • I zgjedhur gjithmonë drejtpërdrejt, ndërsa dhoma e sipërme mund të zgjidhet drejtpërdrejt, tërthorazi ose të mos zgjidhet fare.
  • Anëtarët e saj mund të zgjidhen me një sistem votimi të ndryshëm nga dhoma e sipërme.
  • Shumica e ndarjeve administrative të populluara janë më të përfaqësuara sesa në dhomën e sipërme; përfaqësimi është zakonisht e përpjesshme me popullsinë.
  • Zgjedhur më shpesh.
  • Zgjedhur menjëherë, jo me mandate të lëkundura.
  • Në një sistem parlamentar, mund të shpërndahet nga zbatuesit.
  • Më shumë anëtarë.
  • Ka kontroll të plotë ose fillestar mbi buxhetin, furnizimin dhe ligjet monetare.
  • Mosha më e ulët e kandidimit se sa dhoma e sipërme.

Zakonisht qeveria e ditës i kërkohet të paraqesë buxhetin e saj në dhomën e ulët, e cila duhet të miratojë buxhetin. Është një praktikë e përhapur që faturat e të ardhurave (përvetësimit) të vijnë nga dhoma e ulët. Një përjashtim i dukshëm nga kjo është Shtëpia e Delegatëve të Virxhinias Perëndimore, e cila lejon që faturat e të ardhurave të vijnë nga secila shtëpi. [2]

Titujt e dhomave të ulëtaRedakto

 
Dhoma e Komunave të Mbretërisë së Bashkuar
 
Dhoma e Përfaqësuesve të Australisë

Shumë shtëpi të ulëta emërtohen në mënyra të tilla si këto:

  • Dhoma e Deputetëve
  • Dhoma e Përfaqësuesve
  • Dhoma e Kuvendit
  • Dhoma e përfaqësuesve
  • Dhoma e Komunave
  • Dhoma e Delegatëve
  • Lok Sabha i Indisë
  • Mbledhja Legjislative
  • Mbledhja Kombetare

Shiko gjithashtuRedakto

ReferimeRedakto

  1. ^ Bicameralism (1997) by George Tsebelis.
  2. ^ "West Virginia Constitution". www.wvlegislature.gov (në anglisht). Marrë më 22 shkurt 2021.