Gylbahar Hatun (osmanisht: کل بهار خاتون; c. 1453 - rreth 1505), i njohur gjithashtu si Ayşe Hatun ishte bashkëshortja e Sulltan Bayezidit II dhe nëna e Sulltan Selim IPerandoria Osmane dhe gjyshja e Sulltan Sulejmanit të Madhërishëm. Një nga referencat më të vjetra Historia e Cenabit i jep emrin e saj si Ayşe Hatun. Sipas Sicill-i Osmanî emri i saj është Gülbahar Hatun, ndërsa Alderson jep emrin e saj si Ayşe Hatun, gjithashtu.

Vendvarrimi dhe xhamia e Gjylbaharit

Gülbahar Hatun dhe Ayşe Hatun kurrë nuk ishin gra të ndryshme. Teoria e origjinës së Gülbahar Hatun e bën atë një grua ndryshe nga Ayşe Hatun pasi që të dy gratë kishin të njëjtin emër vajzër, Ayşe në të dy origjinat dhe ishin gjithashtu të martuara në të njëjtin vit. Teoritë e prejardhjes së saj janë:

Mbishkrimi osman (vakfiye) e përshkruan atë si Hātun binti Abd-us-Samed (Vajza e Abd-us-Samed), i cili mbështet mendimin se ajo ishte një jo-myslimane që u kthye më vonë në Islam. Abd-us-Samed, që do të thotë Shërbëtor i Zotit, ishte anonimi që u aplikua për shumë të krishterë të Ballkanit dhe Anadollit që u kthyen në Islam në periudhën klasike otomane.

Gjykata e Xhamisë historike Gül-Bahar Khâtûn në Trabzon-Turqi, ku është vendosur varri i vajzës së Alaüddevle Bozkurt Beut të Dulkadirids Ayşe Khâtûn. Origjina e përshkruar më sipër përshkruhet edhe për Emine Gülbahar Hatun, gruan e Mehmed Pushtuesit, nënë e Sulltan Bayezid II dhe gjyshen e Sulltan Selim I. Origjina e përshkruar më poshtë është origjina më e pranueshme e Gülbahar Hatun.

Sipas kësaj origjine (shumica e burimeve kanë pohuar se) ajo ishte vajza e Alaüddevle Bozkurt Bej, sundimtari i njëmbëdhjetë i Dulkadiridëve me në qendër rreth ElbistanitKahramanmaraş. Emri i saj i vërtetë ishte Ayşe dhe u riemërua Gülbahar pas martesës së saj. Sidoqoftë, sipas historianit Grek Konstandin Paparrigopulos, Gülbahar Hatun ishte një Grek Pontik i quajtur Maria, i cili ishte bija e një prifti nga fshati Livera, rrethi Maçka.

Bayezid u martua me të në 1469 në Amasya. Kur Bayezid ishte akoma një princeshë ("princi otoman") dhe guvernator i Sanxhakut Amasya kur ajo lindi Selim I në 1470. Kur Mehmed Pushtuesi vdiq në 1481, Bayezid u zhvendos në Kostandinopojë, kryeqytetin e Perandorisë Osmane, etj. së bashku me familjen e tij për të ngjitur fronin.

Sipas traditës turke, të gjithë princat pritej të punonin si guvernatorë provincë (sanxhakbeu) si pjesë e trajnimit të tyre. Nënat e princave ishin përgjegjës për sjelljen e duhur të djemve të tyre në postet e tyre krahinore. Në 1495 ai u dërgua në sanxhakun Trabzon dhe më pas në 1511 në Samandıra, dhe Gülbahar e shoqëruan atë.

Sidoqoftë, ajo kurrë nuk njihej si Sulltanesha Valide sepse vdiq në vitin 1505 para se Selimi të ngjitej froni. Washt u ndërtua në 1514 për nder të nënës së tij dhe u rivendos në 1885.

ReferimeRedakto