Iriqi është gjitar i nënfamiljes Erinaceinae dhe i rendit biologjik Eulipotyphla. Është kafshë e vogël gjitare, që e ka trupin të mbuluar nga sipër me gjemba të fortë dhe që mblidhet si top për t’u mbrojtur nga rreziku. Njihen 17 lloje të iriqëve të ndarë në 5 gjini që jetojnë në pjesë të Evropës, Azisë, Afrikës dhe Zelandës së Re. Nuk ka iriq vendas në Australi dhe nuk ka specie të gjalla vendase në Amerikë (gjinia e zhdukur Amphechinus dikur ishte e pranishme në Amerikën e Veriut).

Iriqi[1]
Igel01.jpg
Iriqi evropian
Klasifikimi shkencor
Mbretëria:
Filumi:
Klasa:
Rendi:
Familja:
Nënfamilja:
Erinaceinae

Genera

Përshkrimi fizikRedakto

Iriqët njihen për shkakë të gjembave që kanë në shpinën e tyre të cilët nuk janë helmues. Edhe përkundër lëizshmërisë së lëkurës gjembat nuk mund të largohen lehtë nga shpinda e iriqit. Iriqit të ri i bine gjembat e bebes duke iu zëvendësuar me ato të të rriturit. Iriqit i bien gjembat gjithashtu edhe gjatë të paturit të ndonjë stresi ekstrem ose gjatë ndonjë sëmundje.

Mundësia mbrojtëse e iriqit është ajo që ka aftësinë e shëndrrimit në një top të shtrënguar duke bërë që gjembat të jenë të drejtuara në të gjitha drejtimet. Sidoqoftë, efektiviteti i përdorimit të kësaj taktike varet nga numri i gjembave që ka. Për disa lloje të iriqëve më mirë është të largohen nga rreziku ose edhe të sulmojnë se sa të përdorin aftësinë e marrjes së formës së topit me gjenmba.

Të ushqyeritRedakto

Iriqi ushqehet me insekte, krimba, por edhe me bar.

ShumimiRedakto

Iriqi shumohet gjate fillimit te pranveres. Pasi mbaron dimri iriqi eshte gati per tu shumuar. Ai mund te beje nga 3-5 zogj

Klasat dhe llojetRedakto

 
Një iriq urban në mbrëmje.

ReferimetRedakto

  1. ^ Reiter C, Gould GC (1998). "Thirteen Ways of Looking at a Hedgehog". Natural History (në anglisht). 107 (6): 52.Mirëmbajtja CS1: Është përdorur parametri i autorëve (link)

Lidhje të jashtmeRedakto