Teologjia natyrore e njohur edhe si teologjia racionale është një lloj teologjie që siguron argumente për ekzistencën e Zotit bazuar në arsyen dhe përvojën e zakonshme të natyrës. Më tutje, teologjia natyrore supozon se mund ta ketë si pikënisje një pozicion parazgjedhor i një feje të caktuar duke argumentuar të vërtetën e të paktën disa propozimeve fetare (tashmë të pranuara).[1] [2]

PërmbledhjeRedakto

Teologjia racionale / natyrore duhet të dallohet nga teologjia tradicionale e cila bazohet në shkrimet e shenjta dhe / ose përvojat fetare, e gjithashtu edhe nga teologjia transcendentale, e cila bazohet në një arsyetim a priori. Kështu, p.sh. teologjia natyrore është një lloj filozofie e cila ka për qëllim shpjegimin e natyrës së perëndive ose të një Zoti suprem. Për fetë monoteiste, kjo kryesisht përfshin argumente në lidhje me atributet ose joatributet e Zotit, dhe veçanërisht Çështja e ekzistencës së Perëndisë, duke përdorur argumente që nuk përfshijnë përdorimin e shpalljes hyjnore mbinatyrore.[3][4]

Marcus Terentius Varro (116–27 p.e.s.) vendosi një dallim midis teologjisë politike (funksionet shoqërore të fesë), teologjisë natyrore dhe teologjisë mitike. Terminologjia e tij u bë pjesë e traditës stoike e pastaj edhe e krishterimit përmes Augustin Hipos dhe Thoma Akuinit.[5] [6]

Shih edheRedakto

BibliografiaRedakto

  • A Bridgewater Treatise for the 21st Century. Science. (Vol 301, p. 1051, 22 August 2003). A review by Robert T. Pennock of philosopher of science Michael Ruse's book Darwin & Design.
  • Babbage, C., The Ninth Bridgewater Treatise; Murray, 1837 (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00000-0)
  • Bascom, John, Natural Theology (1880)
  • Bell, C., The Hand. Its Mechanism and Vital Endowments as Evincing Design; Bridgewater Treatises, W. Pickering, 1833 (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00088-8)
  • Chalmers, T., On the Power Wisdom and Goodness of God. As Manifested in the Adaptation of External Nature to the Moral and Intellectual Constitution of Man; Bridgewater Treatises, W. Pickering, 1834 (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00072-7)
  • John B. Cobb, A Christian Natural Theology, 1965 (online edition)
  • Connolly, Brendan, The Natural Religion, 2008; ISBN 978-0-9558313-0-0
  • Hauerwas, Stanley, With the Grain of the Universe: The Church's Witness and Natural Theology ISBN 1-58743-016-9
  • Kirby, W., On the Power Wisdom and Goodness of God. As Manifested in the Creation of Animals and in Their History, Habits and Instincts; Bridgewater Treatises, W. Pickering, 1835 (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00073-4)
  • Paley, W., Natural Theology. Or, Evidences of the Existence and Attributes of the Deity, Collected from the Appearances of Nature; Bridgewater Treatises, Faulder, 1803 (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00355-1)
  • Polkinghorne, J. and Oord, T.J., Arkivuar 7 shkurt 2017 tek Wayback Machine The Polkinghorne Reader : Science, Faith, and the Search for Meaning (SPCK and Templeton Foundation Press, 2010) ISBN 1-59947-315-1 and ISBN 978-0-281-06053-5
  • Prout, W., Chemistry, Meteorology, and the Function of Digestion Considered with Reference to Natural Theology; Bridgewater Treatises, W. Pickering, 1834 (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00066-6)
  • Roget, P.M., Animal and Vegetable Physiology. Considered with Reference to Natural Theology; Bridgewater Treatises, W. Pickering, 1834 (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00008-6)
  • Waters, B.V. (2015). "Toward a new kalām cosmological argument". Cogent Arts & Humanities (në anglisht). 2 (1). doi:10.1080/23311983.2015.1062461.
  • Whewell, W., Astronomy and General Physics Considered with Reference to Natural Theology; Bridgewater Treatises, W. Pickering, 1833 (reissued by Cambridge University Press, 2009; ISBN 978-1-108-00012-3)

ReferimeRedakto

  1. ^ "Physicotheology | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com (në anglisht). Marrë më 2020-10-09.
  2. ^ Chignell, Andrew; Pereboom, Derk (2020), "Natural Theology and Natural Religion", përmbledhur nga Zalta, Edward N. (red.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (në anglisht) (bot. Fall 2020), Metaphysics Research Lab, Stanford University, marrë më 2020-10-09
  3. ^ Wahlberg, Mats (2020), "Divine Revelation", përmbledhur nga Zalta, Edward N. (red.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (në anglisht) (bot. Fall 2020), Metaphysics Research Lab, Stanford University, marrë më 2020-10-09
  4. ^ "Natural Theology | Internet Encyclopedia of Philosophy" (në anglisht). Marrë më 2020-10-09.
  5. ^ Swinburne, Richard (2007). "THE REVIVAL OF NATURAL THEOLOGY". Archivio di Filosofia (në anglisht). 75: 303–322 – nëpërmjet JSTOR.
  6. ^ Jennifer Mary Dines (8 qershor 2004). The Septuagint (në anglisht). A&C Black. fq. 19. ISBN 978-0-567-08464-4. usually assigned to the late first century BCE