Murad V (21 shtator 1840 - 29 gusht 1904) ishte sulltani i 33-të i Perandorisë Osmane prej 30 majit deri më 31 gusht 1876. Ai ishte djali i Abdylmexhiti I dhe Shejkefza Sultan, vajza e Mehmet bej Zaurum dhe gruasë së tij Xhemile Hanëm.[2]

Murati V
مراد خامس
Sulltan
Murad V.JPG
Sulltani i 33-të i Perandorisë Osmane
Mbretërimi 30 maj 1876 – 31 gusht 1876
Paraardhës Abdyl Azizi
Pasardhës Abdyl Hamiti II
Bashkëshortet Mevhibe Kadën
Reftarëdil Kadën
Shajan Kadën
Mejliservet Kadën
Resan Hanëm
Fëmijë Shehzade Mehmed Selaheddin
Hatixhe Sultan
Fehime Sultan
Fatma Sultan
Alije Sultan
Emri i plotë
Murad bin Abdul Mexhid
Baba Abdylmexhiti I
Nëna Shejkefza Kadën
Lindi 21 shtator 1840
Stambolli, Perandoria Osmane[1]
Vdiq 29 gusht 1904
Stambolli, Perandoria Osmane
Varrimi 30 gusht 1904
Xhamia e Re, Stamboll
Religjioni Islami
Tugra

SundimiRedakto

Murad u bë sulltan kur xhaxhai i tij Abdul Azizi u shkarkua. ai ishte shumë i ndikuar nga kultura franceze dhe ishte liberal.[3][4][5][6] Ai mbretëroi për 93 ditë para se të shkarkohet me arsyetimin se ai ishte i sëmurë mendërisht.[6] Si rezultat, ai nuk ishte në gjendje të jepte Kushtetutën që mbështetësit e tij kishin kërkuar. Paqëndrueshmëria pasuese politike e shkaktuar nga largimi i tij e shtyu perandorinë më pranë luftës katastrofike me Rusinë, pastaj e sunduar nga Aleksandri II.

Pas heqjes nga froni, sulltani me mbretërimin më të shkurtër në perandorinë osmane, e kaloi jetën në pallatin apo sarajin Çiragan, kurse e bija, Hatixhe qëndronte pranë xhaxhait, sulltan Abdylhamitit II.

Pa e kuptuar, sulltan Murati ishte bërë palë me tradhtarët më të mëdhenj të asaj kohe, veçanërisht me Aleksandr Israil Parvusin.

E bija ishte martuar me një pasha që në fillim nuk e donte, për shkak se në zemrën e saj ishte mbjellë dashuria për Kemaletin Pashain, të birin e Osman Gazi Pashait. Por meqenëse Kemaletin Pasha u martua me Naime Sultan, Hatixhe e pranoi Vasfi efendi si bashkëshortin e vet.

Ai vdiq në Stamboll, dhe u varros në Xhaminë e Re, Stamboll më 30 gusht 1904. Vëllau i tij, Abdyl Hamiti II, morri fronin më 31 gusht 1876.[7]

ReferimetRedakto

  1. ^ Britannica, Istanbul: Until the Turkish Post Office officially changed the name in 1930, however, the city continued to bear the millenary name of Constantinople.
  2. ^ İbrahim Pazan (2007). Padişah anneleri. Babıali Kültür Yayıncılığı. ISBN 978-9944-118-31-6. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ Howard, Douglas Arthur (2001). The History of Turkey. Greenwood Publishing Group. f. 66. ISBN 0313307083. Marrë më 6 maj 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ Smith, Jean Reeder; Smith, Lacey Baldwin (1980). Essentials of World History. Barron's Educational Series. ISBN 0812006372. Marrë më 6 maj 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ Yapp, Malcolm (9 janar 2014). The Making of the Modern Near East 1792-1923. Routledge. f. 118. ISBN 1317871073. Marrë më 6 maj 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ a b Palmer, Alan. The Decline and Fall of the Ottoman Empire, 1992. Page 141–143.
  7. ^ Brookes, Douglas Scott. The concubine, the princess, and the teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010. p13-14