Pompe Trogu i njohur edhe si Pompeius Gnaeus Trogus gjithashtu në formën e anglicizuar si Pompey Trogue, ishte një historian galo-romak me prejardhje nga fisi keltë Vocontii në Narbonese Gaul. Nuk dihet shumë për jetën e tij veqse që jetoi gjatë sundimit të perandorit Augustus. Ai ishte pothuajse bashkëkohor me Tit Livin.

PërmbledhjeRedakto

Pas Aristotelit dhe Teofrastit, Pompe Trogu shkroi libra mbi historinë natyrore të kafshëve dhe bimëve.

Sidoqoftë, vepra e tij kryesore ishte Historitë Filipike me 44 vëllime dhe Origjina e Gjithë Botës dhe Vendeve të Tokës ( Historiae Philippicae et Totius Mundi Origines et Terrae Situs), e cila kishte si temë kryesore Perandorinë Maqedonase të themeluar nga Philip II por që funksionoi si një histori e përgjithshme e të gjitha pjesëve të botës që ranë nën kontrollin e Aleksandrit të Madh dhe pasardhësve të tij, me devijime të gjera etnografike dhe gjeografike. Trogu filloi me Ninu, themeluesin legjendar të Nineve dhe përfundoi në të njëjtën pikë si Tit Livi (viti 9 pas Krishtit). Zhvillimi i Lindjes nga Asirianët tek Perandoria Parthiane është mbuluar gjerësisht ndërsa historia e hershme romake dhe historia e Gadishullit Iberik janë shkurtuar në dy librat e fundit. Vepra Historitë Filipike është trajtuar më parë nga historianët grekë si Theopompus (Philippica e të cilit mund të ketë sugjeruar titullin Trogut), Ephorus, Timotee, dhe Polibi. Me arsyetimin se një vepër e tillë ishte përtej fuqive të Galo-Romakut, në përgjithësi është supozuar se Pompe Trogu nuk e ka mbledhur materialin e tij drejtpërdrejt nga këto burime greke, por nga një përmbledhje ose përkthim ekzistues nga një grek, siç është Historia Universale e përpiluar nga Timagene nga Aleksandria. 

Teksti origjinal i historive filipike ka humbur dhe ruhet vetëm në fragmente nga autorë të tjerë (duke përfshirë Vopiscus, Jeromi nga Stridoni, dhe Augustini ) dhe në një përmbledhje nga ana e historianit të mëvonshëm Justini. [1] Justini kishte për qëllim vetëm të ruante pjesët që ai i konsideronte më të rëndësishmet ose interesantet në punën e Pompe Trogut, me ngjarjen e fundit të regjistruar që ishte rimëkëmbja e standardeve romake nga parthianët në 20 Para Krishtit Në dorëshkrimet e veprave të Justinit, megjithatë, një seri të veçantë përmbledhjesh ( Prologi ) të veprës origjinale janë ruajtur. Edhe në gjendjen e tyre aktuale të gjymtuar, veprat janë shpesh një autoritet i rëndësishëm për historinë e lashtë të Lindjes.

Veprat e Pompe Trogut mbi kafshët dhe bimët u cituan gjerësisht në veprat e Plini Plakut. Pompe Trogu në shkrimet e tij flet edhe për Ilirinë dhe Ilirët.

Shih edheRedakto

LiteraturaRedakto

  • Winterbottom, Michael (Winter 2006), "Review: Justin and Pompeius Trogus: A Study of the Language of Justin's Epitome of Trogus by J. C. Yardley", International Review of the Classical Tradition (në anglisht), 12, Springer, fq. 463–465, JSTOR 30222069.

ReferimetRedakto

  1. ^ Winterbottom 2006